Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 115
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
राजन! यह मैंने तुम्हें ऋषियोंद्वारा निर्मित मांस-त्यागका विधान तथा प्रवृत्तिविषयक धर्म भी बताया है ।। इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि मांसभक्षणनिषेधे पजञ्चदशाधिकशततमो<ध्याय:
rājan! yad aham tvāṁ ṛṣibhir nirmitaṁ māṁsa-tyāga-vidhānaṁ tathā pravṛtti-viṣayakaṁ dharmaṁ ca vyākhyātavān asmi.
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਮਾਸ-ਤਿਆਗ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿੱਤੀ-ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਧਰਮ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਰਵ ਦੇ ਦਾਨਧਰਮ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਮਾਸਭੱਖਣ-ਨਿਸ਼ੇਧ ਵਿਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਦਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma summarizes that he has already taught two connected points: (1) the sages’ injunction advocating abstention from meat, and (2) the broader pravṛtti-oriented dharma—ethical guidance for those living an active, worldly life.
In the Anuśāsana Parva’s discourse on gifts and dharma, Bhīṣma concludes a section on the prohibition of meat-eating, reminding King Yudhiṣṭhira that the relevant rules and their ethical rationale have been explained.