Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 99
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
Devanagari script
दधि हृत्वा बकश्नापि प्लवो मत्स्यानसंस्कृतान् | चोरयित्वा तु दुर्बुद्धिर्मधु दंश: प्रजायते
Translation
ਦਹੀਂ ਚੁਰਾ ਕੇ ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬਗਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਕੱਚੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਚੁਰਾ ਕੇ ਉਹ ਪਲਵ (ਕਾਰੰਡਵ) ਨਾਮ ਦਾ ਜਲ-ਪੰਛੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਚੁਰਾ ਕੇ ਉਹ ਡੰਸ਼ (ਮੱਛਰ) ਦੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Word by Word
दधिcurd
दधि:
Karma
TypeNoun
Rootदधि
FormNeuter, Accusative, Singular
हृत्वाhaving stolen/taken away
हृत्वा:
TypeVerb
Rootहृ (हरति)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active, Prior action
बकःa heron
बकः:
Karta
TypeNoun
Rootबक
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
प्लवःa water-bird (plava)
प्लवः:
Karta
TypeNoun
Rootप्लव
FormMasculine, Nominative, Singular
मत्स्यान्fish
मत्स्यान्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Accusative, Plural
असंस्कृतान्uncooked/unprepared
असंस्कृतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअसंस्कृत
FormMasculine, Accusative, Plural
चोरयित्वाhaving stolen
चोरयित्वा:
TypeVerb
Rootचुर् (चोरयति)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active, Prior action
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दुर्बुद्धिःa wicked/foolish-minded person
दुर्बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्बुद्धि
FormMasculine, Nominative, Singular
मधुhoney
मधु:
Karma
TypeNoun
Rootमधु
FormNeuter, Accusative, Singular
दंशःa gnat/mosquito
दंशः:
Karta
TypeNoun
Rootदंश
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रजायतेis born/arises
प्रजायते:
TypeVerb
Rootजन् (प्रजायते)
FormLat (Present), Ātmanepada, Third, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes