Shloka 32
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
दिवसे सप्तमे यस्तु प्राश्नीयादेकभोजनम्
divase saptame yas tu prāśnīyād ekabhojanam | yo dvādaśa māsān prati saptame dine ekakālaṁ bhuṅkte, pratidinam agnau āhutiṁ dadāti, vāṇīṁ saṁyamya brahmacaryaṁ carati, puṣpamālā-candana-madhu-māṁsāni ca sadā tyajati, sa marudgaṇaiḥ saha indraloke gacchati ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਹਰ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਨਿੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ, ਬਾਣੀ ਦਾ ਸੰਯਮ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਚੰਦਨ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ—ਉਹ ਮਰੁਦਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sustained austerity joined with purity—regulated eating, daily fire-offerings, restraint of speech, and brahmacarya—along with renunciation of sensual enjoyments, is presented as a dharmic discipline that yields high spiritual merit and leads to Indra’s heaven among the Maruts.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma through vows and observances. Here he describes a specific year-long vrata: eating once on every seventh day, performing daily āhutis, practicing verbal restraint and brahmacarya, and giving up certain pleasures; he then states the फल (result)—attainment of Indraloka with the Maruts.