Shloka 109
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
षड्विंशे दिवसे यस्तु प्रकुयदिकभोजनम्
ṣaḍviṃśe divase yas tu prakūyādika-bhojanam | sa lagātāra bāraha māsān manasendriyāṇi saṃyamya mitāhārī bhūtvā ṣaḍviṃśe divase ekavāraṃ bhuṅkte | vītarāgo jitendriyaś ca san pratidinam agnau āhutiṃ juhoti | sa mahābhāgo manuṣya apsarobhiḥ pūjitaḥ sapta-marudgaṇānāṃ ca aṣṭa-vasūnāṃ ca lokeṣu gacchati ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਛੱਬੀਵੇਂ ਦਿਨ ਇਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਮਿਤਾਹਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਰਕਤ ਅਤੇ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰੀ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਮਹਾਭਾਗ ਮਨੁੱਖ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾ ਕੇ ਸੱਤ ਮਰੁਦ-ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sustained discipline—moderate eating, restraint of mind and senses, dispassion, and daily fire-offerings—produces spiritual merit that culminates in exalted heavenly attainments.
Bhīṣma continues his instruction on vows and austerities, describing a specific long-term regimen (twelve months of restraint with a single meal on the twenty-sixth day) and the celestial reward: being honored by Apsarases and reaching the realms associated with the Maruts and the Vasus.