Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 77

आचारप्रशंसा

Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity

Devanagari script

त्रीन्‌ कृशान्‌ नावजानीयाद्‌ दीर्घमायुर्जिजीविषु: । ब्राह्मण क्षत्रियं सर्प सर्वे ह्याशीविषास्त्रय:

Transliteration

trīn kṛśān nāvajānīyād dīrgham āyur jijīviṣuḥ | brāhmaṇa kṣatriyaṃ sarpa sarve hy āśīviṣās trayaḥ ||

Translation

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ‘ਕਮਜ਼ੋਰ’ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਦੇ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾ ਕਰੇ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ ਅਤੇ ਸੱਪ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਧਰ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ।

Word by Word

• त्रीन्: three
• त्रीन्: Karma
• Type: Adjective
• Root: त्रि
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• कृशान्: weak, emaciated
• कृशान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: कृश
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अवजानीयात्: should despise/should disregard
• Type: Verb
• Root: अव-ज्ञा
• Form: Optative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada

• दीर्घम्: long
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आयुः: life, lifespan
• आयुः: Karma
• Type: Noun
• Root: आयुस्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• जिजीविषुः: desiring to live
• जिजीविषुः: Karta
• Type: Adjective
• Root: जिजीविषु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ब्राह्मणम्: a Brahmin
• ब्राह्मणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• क्षत्रियम्: a Kshatriya
• क्षत्रियम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षत्रिय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सर्पम्: a snake
• सर्पम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सर्प
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• हि: indeed, for
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• आशीविषाः: venomous snakes
• आशीविषाः: Karta
• Type: Noun
• Root: आशीविष
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• त्रयः: three
• त्रयः: Karta
• Type: Adjective
• Root: त्रि
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Brahmana
• Kshatriya
• Serpent (snake)