Shloka 54
Āloka-dāna (Dīpa-dāna), Sumanas–Dhūpa–Dīpa Phala: Manu–Suvarṇa and Śukra–Bali Exempla
जो अपने कल्याणकी इच्छा रखता हो, उसे प्रतिदिन पर्वतीय झरनेके पास, वनमें, देवमंदिरमें, चौराहोंपर, गोशालामें, ब्राह्मणके घरमें तथा दुर्गम स्थानमें प्रतिदिन दीप-दान करना चाहिये। उक्त स्थानोंमें दिया हुआ पवित्र दीप ऐश्वर्य प्रदान करनेवाला होता है ।।
yaḥ svakalyaṇam icchet sa pratidinaṁ parvatīya-jharaṇe samīpe vane deva-mandire catuṣpathe gośālāyāṁ brāhmaṇa-gṛhe ca durgame sthāne ca pratidinaṁ dīpa-dānaṁ kuryāt | teṣu sthāneṣu dattaḥ pavitro dīpo aiśvarya-pradaḥ bhavati || kulodyoto viśuddhātmā prakāśatvaṁ ca gacchati | jyotiṣāṁ caiva sālokyaṁ dīpa-dātā naraḥ sadā ||
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਆਪਣਾ ਕਲਿਆਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਹਾੜੀ ਚਸ਼ਮੇ ਕੋਲ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਦੇਵ-ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਵਾਰ/ਦੂਰਲੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਪ-ਦਾਨ ਕਰੇ। ਐਸੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ੁੱਧ ਦੀਵਾ ਐਸ਼ਵਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੀਪਦਾਤਾ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁੱਧ-ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ-ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੋਤਿਮਯ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਲੋਕ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
शुक्र उवाच
Educational Q&A
Daily dīpa-dāna (offering a lamp) in socially and spiritually significant places is taught as a dharmic practice that purifies the mind, supports communal welfare (light in public/liminal spaces), and yields prosperity and a luminous posthumous destiny.
In Anuśāsana Parva’s instruction on gifts and religious duties, Śukra delivers a prescriptive teaching: he lists specific locations for daily lamp-giving and then states the fruits—family honor, inner purity, prosperity, and attainment of radiant realms.