Shloka 33
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
ऋषिणा पितृकार्ये च स च धर्मपथे स्थित: । पितृकार्ये कृते चापि विसृष्ट: स जगाम ह,ऋषिके द्वारा पितृकार्य विधिवत् सम्पन्न हो जानेपर वे ऋषि शूद्रसे विदा लेकर चले गये और वह शाद्र धर्ममार्गमें स्थित हो गया
ṛṣiṇā pitṛkārye ca sa ca dharmapathe sthitaḥ | pitṛkārye kṛte cāpi visṛṣṭaḥ sa jagāma ha ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਿਤ੍ਰ-ਕਾਰਜ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਿਹਾ। ਪਿਤ੍ਰ-ਕਰਮ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲਈ ਅਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਧਰਮਾਚਰਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਿਹਾ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That fulfilling one’s prescribed duties—especially obligations to the ancestors—and remaining steady on the path of dharma is ethically praiseworthy; proper completion of rites and respectful leave-taking are also part of righteous conduct.
A sage completes the required ancestral rite (pitṛkārya). After the rite is properly finished, he is respectfully dismissed and departs; the Śūdra mentioned in the contextual tradition remains established in dharma thereafter.