Shloka 14
Ādi Parva, Adhyāya 90 — Pūror Vaṃśa, Kuru-Pravara, and the Janamejaya Line
Genealogical Recitation
अष्टक उवाच ये ये लोकाः पार्थिवेन्द्र प्रधाना- स्त्वया भुक्ता यं च काल॑ यथावत् | तान् मे राजन ब्रूहि सर्वान् यथावत् क्षेत्रज्मवद् भाषसे त्वं हि धर्मान्,अष्टक बोले--महाराज! आपने जिन-जिन प्रधान लोकोंमें रहकर जितने समयतक वहाँके सुखोंका भलीभाँति उपभोग किया है, उन सबका मुझे यथार्थ परिचय दीजिये। राजन्! आप तो महात्माओंकी भाँति धर्मोका उपदेश कर रहे हैं
Aṣṭaka uvāca: ye ye lokāḥ pārthivendra pradhānās tvayā bhuktā yaṃ ca kālaṃ yathāvat | tān me rājan brūhi sarvān yathāvat kṣetrajñavad bhāṣase tvaṃ hi dharmān ||
ਅਸ਼ਟਕ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ! ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਉਥੇ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾਵਤ ਭੋਗਿਆ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਖੇਤਰਜ੍ਞ ਵਾਂਗ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ।
अष्टक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical inquiry: Aṣṭaka asks for a truthful, detailed account of the realms and durations of enjoyment, implying that moral discourse (dharma) should be grounded in accurate knowledge of consequences and lived experience.
Aṣṭaka addresses a king respectfully and requests a precise description of the principal worlds the king has experienced and how long he stayed in each, noting that the king speaks authoritatively about dharma like a true knower.