Shloka 17
ययाति–शक्रसंवादः
Speech-Ethics and Forbearance in the Celestial Court
पृष्टं तु साक्ष्ये प्रवदन्तमन्य था वदन्ति मिथ्या पतितं नरेन्द्र । एकार्थतायां तु समाहितायां मिथ्या वदन्तं त्वनृतं हिनस्ति,महाराज! किसी निर्दोष प्राणीका प्राण बचानेके लिये गवाही देते समय किसीके पूछनेपर अन्यथा (असत्य) भाषण करनेवालेको यदि कोई पतित कहता है तो उसका कथन मिथ्या है। परंतु जहाँ अपने और दूसरे दोनोंके ही प्राण बचानेका प्रसंग उपस्थित हो, वहाँ केवल अपने प्राण बचानेके लिये मिथ्या बोलनेवालेका असत्यभाषण उसका नाश कर देता है
pṛṣṭaṃ tu sākṣye pravadantam anyathā vadanti mithyā patitaṃ narendra | ekārthatāyāṃ tu samāhitāyāṃ mithyā vadantaṃ tv anṛtaṃ hinasti ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਨਰੇਂਦ੍ਰ! ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜੀਵ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੱਥ ਦੇ ਉਲਟ ਬੋਲ ਪਏ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਪਤਿਤ’ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਸ਼ਾਰੋਪ ਹੀ ਝੂਠਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਿਥਿਆ ਬੋਲੇ, ਉੱਥੇ ਉਹੀ ਅਸੱਤ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
वैशम्पायन उवाच