Shloka 22
नैकपक्षिगणाकीर्णा तपोवनमनोरमाम् | तत्र व्यालमृगान् सौम्यान् पश्यन् प्रीतिमवाप सः,मालिनीमें अनेक प्रकारके जलपक्षी निवास करते थे तथा तटवर्ती तपोवनके कारण उसकी मनोहरता और बढ़ गयी थी। वहाँ विषधर सर्प और हिंसक वनजन्तु भी सौम्यभाव (हिंसाशून्य कोमलवृत्ति)-से रहते थे। यह सब देखकर राजाको बड़ी प्रसन्नता हुई
naikapakṣigaṇākīrṇā tapovanamanoramām | tatra vyālamṛgān saumyān paśyan prītim avāpa saḥ ||
ਉਹ ਥਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਦੇ ਤਪੋਵਨਾਂ ਦੀ ਰਮਣੀਯਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਧਰ ਸੱਪ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਨਰਮ, ਅਹਿੰਸਕ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A true tapovana (ascetic sanctuary) radiates dharmic restraint: its atmosphere of tapas and non-violence pacifies even creatures normally feared, illustrating how ethical discipline can harmonize the natural world.
Vaiśampāyana describes a beautiful riverside hermitage-forest crowded with birds; the king observes that even serpents and wild animals behave gently there, and he feels deep happiness at this auspicious sight.