Shloka 133

अध्याय ५७ — राजोपरिचरवसोः धर्मोपदेशः, सत्यवत्याः उत्पत्तिः, व्यासजन्म च

Adhyāya 57: Indra’s Counsel to King Vasu; Origin of Satyavatī; Birth of Vyāsa

Devanagari script

कौरव्यकुलजास्त्वेते प्रविष्टा हव्यवाहनम्‌ । एरक, कुण्डल, वेणी, वेणीस्कन्ध, कुमारक, बाहुक, शंगवेर, धूर्तक, प्रातर और आतक --ये कौरव्य-कुलके नाग यज्ञाग्निमें जल मरे थे

Transliteration

śaunaka uvāca |

kauravyakulajāstvete praviṣṭā havyavāhanam |

erakaḥ kuṇḍalo veṇī veṇīskandhaḥ kumārako bāhukaḥ śaṅgaveras dhūrtakaḥ prātara ātakaś ca—ete kauravya-kulasya nāgā yajñāgnau jvalitāḥ mṛtāḥ |

Translation

ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਕੌਰਵ੍ਯ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਇਹ ਨਾਗ ਯੱਗ ਦੀ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ। ਏਰਕ, ਕੁੰਡਲ, ਵੇਣੀ, ਵੇਣੀਸਕੰਧ, ਕੁਮਾਰਕ, ਬਾਹੁਕ, ਸ਼ੰਗਵੇਰ, ਧੂਰਤਕ, ਪ੍ਰਾਤਰ ਅਤੇ ਆਤਕ—ਕੌਰਵ੍ਯ ਕੁਲ ਦੇ ਇਹ ਨਾਗ ਯੱਗਾਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸੜ ਕੇ ਮਰ ਗਏ।

Word by Word

• कौरव्यकुलजाः: born in the Kaurava lineage
• कौरव्यकुलजाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: कौरव्यकुलज
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• एते: these
• एते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• प्रविष्टाः: having entered
• प्रविष्टाः: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-विश्
• Form: Masculine, Nominative, Plural, Past passive participle (क्त)

• हव्यवाहनम्: the fire (Agni), carrier of oblations
• हव्यवाहनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हव्यवाहन
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

शौनक उवाच

Characters & Entities

• Śaunaka
• Kauravya clan (Kauravya-kula)
• Agni (Havyavāhana)
• Yajña (sacrifice)
• Yajñāgni (sacrificial fire)
• Nāgas (serpents)
• Eraka
• Kuṇḍala
• Veṇī
• Veṇīskandha
• Kumāraka
• Bāhuka
• Śaṅgavera
• Dhūrtaka
• Prātara
• Ātaka