Shloka 14
Jaratkāru-nirukti and Parīkṣit’s forest encounter (जরত्कारुनिरुक्तिः—परिक्षिद्वनप्रसङ्गः)
मातुश्नाप्यपराधाद् वै भ्रातृणां ते महद् भयम् । कृतोअत्र परिहारश्न पूर्वमेव भुजड्रम,“माताका अपराध करनेके कारण निश्चय ही तुम्हारे उन सभी भाइयोंके लिये महान् भय उपस्थित हो गया है; परंतु भुजंगम! इस विषयमें जो परिहार अपेक्षित है, उसकी व्यवस्था मैंने पहलेसे ही कर रखी है
mātuḥ śnāpy aparādhād vai bhrātṝṇāṁ te mahad bhayam | kṛto 'tra parihāraś ca pūrvam eva bhujaṅgama ||
ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਭਯ ਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਹੇ ਭੁਜੰਗ! ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਪਾਅ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
शेष उवाच
Educational Q&A
Wrongdoing—especially by those in positions of influence like a parent—can bring collective peril upon a family or community; dharmic responsibility includes foreseeing consequences and arranging a proper remedy (parihāra) rather than leaving others to suffer.
Śeṣa addresses a serpent (bhujaṅgama), explaining that the mother’s offense has created a serious threat for the serpent’s brothers, but reassuring him that a preventive remedy has already been put in place.