Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
एवं स्तुवन्नपि नागान् यदा ते कुण्डले नालभत तदापश्यत् स्त्रियौ तन्त्रे अधिरोप्य सुवेमे पर्ट वयन्त्यौ । तस्मिंस्तन्त्रे कृष्णा: सिताश्न तन्तवश्नक्र चापश्यद् द्वादशारं षड्भि: कुमारै: परिवर्त्यमानं पुरुषं चापश्यदश्वंं च दर्शनीयम्,इस प्रकार नागोंकी स्तुति करते रहनेपर भी जब वे उन दोनों कुण्डलोंको प्राप्त न कर सके, तब उन्हें वहाँ दो स्त्रियाँ दिखायी दीं, जो सुन्दर करघेपर रखकर सूतके तानेमें वस्त्र बुन रही थीं, उस तानेमें उत्तंक मुनिने काले और सफेद दो प्रकारके सूत और बारह अरोंका एक चक्र भी देखा, जिसे छः कुमार घुमा रहे थे। वहीं एक श्रेष्ठ पुरुष भी दिखायी दिये। जिनके साथ एक दर्शनीय अश्व भी था। उत्तंकने इन मन्त्रतुल्य श्लोकोंद्वारा उनकी स्तुति की --
evaṁ stuvann api nāgān yadā te kuṇḍale nālabhat tadāpaśyat striyau tantre adhiropya suvemē paṭaṁ vayantyau | tasmiṁs tantre kṛṣṇāḥ sitāś ca tantavaś ca apaśyad dvādaśāraṁ ṣaḍbhiḥ kumāraiḥ parivartyamānaṁ cakraṁ ca apaśyat | puruṣaṁ cāpaśyad aśvaṁ ca darśanīyam |
ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁੰਡਲ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਦੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਕਰਘੇ ਉੱਤੇ ਤਾਣਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਪੜਾ ਬੁਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਤਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ—ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵੇਖੇ; ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਅਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੇ ਕੁਮਾਰ ਘੁਮਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਨੀ ਘੋੜਾ ਸੀ। ਤਦ ਉੱਤੰਕ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
राम उवाच