Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

खाण्डवदाहे देवविमुखता तथा मयदानवाभयदानम् | Khāṇḍava Burning: Devas Withdraw; Maya Granted Protection

त॑ तथा गर्जमानं तु मेघदुन्दुभिनि:स्वनम्‌ । अन्वपद्यन्त ते सर्वे भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा,मेघ और दुन्दुभिकी गम्भीर ध्वनिके समान बलरामजीकी वैसी गर्जना सुनकर उस समय भोज, वृष्णि और अन्धकवंशके समस्त वीरोंने उन्‍्हींका अनुसरण किया

taṁ tathā garjamānaṁ tu meghadundubhiniḥsvanam | anvapadyanta te sarve bhojavṛṣṇyandhakās tadā ||

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨਾਦ ਵਰਗੀ ਉਸ ਦੀ ਗੱਜਣਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੋਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਲਏ।

तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
गर्जमानम्roaring
गर्जमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगर्जत्
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
मेघदुन्दुभिनिःस्वनम्a sound like (that of) clouds and kettle-drums
मेघदुन्दुभिनिःस्वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootमेघ-दुन्दुभि-निःस्वन
FormMasculine, Accusative, Singular
अन्वपद्यन्तfollowed, went after
अन्वपद्यन्त:
TypeVerb
Rootअनु-√पद्
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
भोजवृष्ण्यन्धकाःthe Bhojas, Vṛṣṇis, and Andhakas
भोजवृष्ण्यन्धकाः:
Karta
TypeNoun
Rootभोज-वृष्णि-अन्धक
FormMasculine, Nominative, Plural
तदाthen, at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhojas
V
Vṛṣṇis
A
Andhakas
M
megha (thundercloud)
D
dundubhi (kettle-drum)

Educational Q&A

The verse highlights how courageous, decisive leadership can unify many people; a leader’s fearless call (symbolized by a thunderous roar) inspires collective alignment and action.

A central figure roars with a sound compared to thunderclouds and drums, and in response all the warriors of the Bhoja, Vṛṣṇi, and Andhaka groups immediately follow him.