Shloka 23

आदि पर्व — खाण्डवदाह प्रसङ्गः: पावकस्य याचनं तथा इन्द्रवर्षनिवारणोपायः

Adi Parva — Khāṇḍava episode: Agni’s request and the means to resist Indra’s rain

Devanagari script

सो5शपत्‌ कुपितोअस्मासु ब्राह्मण: क्षत्रियर्षभ । ग्राहभूता जले यूयं चरिष्यथ शतं समा:,क्षत्रियशिरोमणे! हमारी उद्ण्डतासे कुपित होकर उन ब्राह्मणने हमें शाप दे दिया --“तुमलोग सौ वर्षोतक जलमें ग्राह बनकर रहोगी”

Transliteration

so 'śapat kupito 'smāsu brāhmaṇaḥ kṣatriyarṣabha | grāhabhūtā jale yūyaṃ cariṣyatha śataṃ samāḥ ||

Translation

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸਾਡੀ ਉੱਦੰਡਤਾ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ—“ਤੁਸੀਂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਹ (ਮਗਰਮੱਛ) ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਵੱਸੋਗੇ।”

Word by Word

सःhe

अशपत्cursed

कुपितःangered

अस्मासुtowards/against us (in our case)

ब्राह्मणःthe Brahmin

क्षत्रियर्षभO bull among Kshatriyas

ग्राहभूताःhaving become crocodiles

जलेin water

यूयम्you (all)

चरिष्यथwill live/move about

शतम्a hundred

समाःyears

क्षत्रियशिरोमणेO crest-jewel of Kshatriyas

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

brāhmaṇa (unnamed)

kṣatriya (addressee, unnamed)

grāha (aquatic creature/crocodile)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes