Shloka 31
Vyāsa’s Counsel to the Concealed Pāṇḍavas; Śaṃkara’s Boon and the Predestination of Draupadī
Chapter 157
सहधर्मचरीं दान्तां नित्यं मातृसमां मम । सखायं विद्िितां देवैर्नित्यं परमिकां गतिम्,प्रिये! तुम मेरी सहधर्मिणी और इन्द्रियोंकों संयममें रखनेवाली हो। सदा सावधान रहकर माताके समान मेरा पालन-पोषण करती हो। देवताओंने तुम्हें मेरी सखी (सहायिका) बनाया है। तुम सदा मेरी परम गति (सबसे बड़ा सहारा) हो
sahadharmacārīṃ dāntāṃ nityaṃ mātṛsamāṃ mama | sakhāyaṃ viditāṃ devair nityaṃ paramikāṃ gatiṃ, priye! |
ਪ੍ਰਿਯੇ! ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸਹਧਰਮਣੀ ਹੈਂ—ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੀ। ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ ਤੂੰ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਮੇਰੀ ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਪਰਮ ਗਤੀ—ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ—ਹੈਂ।
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse presents the ideal of marriage as a shared pursuit of dharma: the wife is praised for self-restraint, vigilance, and nurturing care, and is honored as the husband’s foremost support—suggesting that ethical life in the household depends on mutual responsibility and steadfast character.
A Brahmin addresses his beloved wife directly, expressing gratitude and reverence. He describes her as his dharma-companion, mother-like caregiver, and divinely appointed helper, emphasizing her central role in sustaining his life and righteous path.