Shloka 11
कुन्ती-युधिष्ठिरसंवादः
Kuntī–Yudhiṣṭhira Dialogue on Bhīma’s Mission
Devanagari script
अद्य पाण्डुर्मुतो राजा मम भ्राता महायशा: । तेषु वीरेषु दग्धेषु मात्रा सह विशेषतः,“अहो! मातासहित इन शूरवीर पाण्डवोंके दग्ध हो जानेपर विशेषरूपसे ऐसा लगता है, मानो मेरे भाई महायशस्वी राजा पाण्डुकी मृत्यु आज हुई है
Transliteration
adya pāṇḍur mṛto rājā mama bhrātā mahāyaśāḥ | teṣu vīreṣu dagdheṣu mātrā saha viśeṣataḥ ||
Translation
ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਇਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਭਰਾ ਰਾਜਾ ਪਾਂਡੂ ਮੁੜ ਅੱਜ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੜ ਗਈ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸੋਗ ਨਵਾਂ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Word by Word
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
Formtrue
पाण्डुःPāṇḍu
पाण्डुः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Nominative, Singular
मृतःdead
मृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootमृत
FormPast passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ममmy
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
महायशाःof great fame
महायशाः:
TypeAdjective
Rootमहायशस्
FormMasculine, Nominative, Singular
तेषुamong/in them
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
वीरेषुamong the heroes
वीरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Locative, Plural
दग्धेषुburnt
दग्धेषु:
TypeAdjective
Rootदग्ध
FormPast passive participle (kta) of √दह्, Masculine, Locative, Plural
मात्राwith the mother
मात्रा:
Karana
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Instrumental, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
Formtrue
विशेषतःespecially
विशेषतः:
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः
Formtrue
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaP
PāṇḍuP
PāṇḍavasT
their mother (Kuntī, implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes