Shloka 63

Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata

Lākṣāgṛha Planning

Devanagari script

युधिष्ठिरो रथश्रेष्ठ: सर्वत्र तु धनंजय: । प्रथित: सागरान्तायां रथयूथपयूथप:,युधिष्ठिर रथपर बैठकर युद्ध करनेमें श्रेष्ठ थे। परंतु अर्जुन सब प्रकारकी युद्ध-कलाओंमें सबसे बढ़कर थे। वे समुद्रपर्यन्त सारी पृथ्वीमें रथयूथपतियोंके भी यूथपतिके रूपमें प्रसिद्ध थे

Translation

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ; ਪਰ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਤਾਂ ਹਰ ਥਾਂ—ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੁੱਧ-ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ—ਅਗੇਵਾਨ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰ-ਅੰਤ ਧਰਤੀ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਥ-ਦਲਾਂ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨਾਇਕ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।

Word by Word

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira

रथश्रेष्ठःbest among chariot-warriors

सर्वत्रeverywhere / in all respects

तुbut

धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)

प्रथितःrenowned / famous

सागरान्तायाम्in (the earth) bounded by the ocean

रथयूथपयूथपःleader of the leaders of chariot-troops

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Sandhi Notes