Shloka 35
Ādi Parva, Adhyāya 113 — Maryādā-sthāpana (Śvetaketu’s Boundary) and the Niyoga Deliberation of Pāṇḍu and Kuntī
खरोष्टमहिषी श्वैव यच्च किंचिदजाविकम् । कम्बलाजिनरत्नानि राड़कवास्तरणानि च । तत् सर्व प्रतिजग्राह राजा नागपुराधिप:,राजाओंके दिये हुए ढेर-के-ढेर मणि, मोती, मूँगे, सुवर्ण, चाँदी, गोरत्न, अश्वरत्न, रथरत्न, हाथी, गदहे, ऊँट, भैंसें, बकरे, भेंड़ें, कम्बल, मृगचर्म, रत्न, रंकु मृगके चर्मसे बने हुए बिछौने आदि जो कुछ भी सामान प्राप्त हुए, उन सबको हस्तिनापुराधीश राजा पाण्डुने ग्रहण कर लिया
vaiśaṃpāyana uvāca |
kharoṣṭa-mahiṣī-śvaiva yac ca kiṃcid ajāvikam |
kambalājinaratnāni rāḍaka-vāstaraṇāni ca |
tat sarvaṃ pratijagrāha rājā nāgapurādhipaḥ ||
ਗਧੇ, ਊਂਟ, ਮੱਝਾਂ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਭੇਡਾਂ ਸਨ; ਅਤੇ ਕੰਬਲ, ਮ੍ਰਿਗ-ਚਮੜੇ, ਰਤਨ, ਤੇ ਰਾਡਕ (ਰਾਂਕੁ) ਹਿਰਣ-ਚਮੜੇ ਦੇ ਬਿਸਤਰ—ਇਹ ਸਭ ਨਾਗਪੁਰ (ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ) ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic aspect of kingship: wealth and goods offered to the ruler are received as part of public order and responsibility. Acceptance implies stewardship—resources are to be administered for the kingdom’s welfare, not merely for private luxury.
A list of valuable items and livestock given by other kings (or as tribute) is enumerated, and the ruler of Hāstinapura (identified in the accompanying gloss as King Pāṇḍu) formally accepts them all.