Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 29
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
पञ्चापञ्चात्मतृप्त्यर्थं मथनं क्रियतेतराम् / एवं मन्त्रानुभावात्स्यान्मथनं क्रियते यदि
Transliteration
pañcāpañcātmatṛptyarthaṃ mathanaṃ kriyatetarām / evaṃ mantrānubhāvātsyānmathanaṃ kriyate yadi
Translation
ਪੰਚ-ਅਪੰਚ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਮਥਨ ਬਹੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਮੰਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਥਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Word by Word
पञ्च-अपञ्च-आत्म-तृप्ति-अर्थम्for the sake of (their) satisfaction
पञ्च-अपञ्च-आत्म-तृप्ति-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootपञ्च (प्रातिपदिक) + अपञ्च (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + तृप्ति (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (adverbial compound) ending in -अर्थम्; अर्थे द्वितीया (accusative used adverbially): 'for the sake of ...'; समासार्थः: 'for the sake of satisfaction of the five and the non-five (i.e., all categories), as self' (interpretive)
मथनम्churning; agitation
मथनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमथन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
क्रियतेis done; is performed
क्रियते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); कर्मणि प्रयोग (passive voice)
इतराम्exceedingly; greatly
इतराम्:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootइतर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोग (indeclinable-like usage) as intensifier with verb: 'exceedingly/very' (classical usage)
एवम्thus
एवम्:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), प्रकारवाचक (manner adverb)
मन्त्र-अनुभावात्from the power of mantra
मन्त्र-अनुभावात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + अनुभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: मन्त्र-अनुभाव = 'power/effect of mantra'
स्यात्would be; may be
स्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
मथनम्churning
मथनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमथन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
क्रियतेis done
क्रियते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); कर्मणि प्रयोग (passive voice)
यदिif
यदि:
Nimitta (निमित्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), शर्तवाचक (conditional particle)