Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 11
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
देवदासी ब्रह्मदासी स्वतन्त्राशूद्रदासिका / दासी चतुर्विधा प्रोक्ता द्वे चाद्ये क्षत्रियासमे
Transliteration
devadāsī brahmadāsī svatantrāśūdradāsikā / dāsī caturvidhā proktā dve cādye kṣatriyāsame
Translation
ਦੇਵਦਾਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਦਾਸੀ, ਸੁਤੰਤਰ-ਸ਼ੂਦਰਦਾਸਿਕਾ—ਦਾਸੀ ਦੇ ਚਾਰ ਭੇਦ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ; ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਖ਼ਤਰੀਅ ਸਮਾਨ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
Word by Word
devadāsīa maidservant of a deity (temple-servant)
devadāsī:
Karta (कर्ता/समुच्चित-उद्देश्य)
TypeNoun
Rootdeva + dāsī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative)
brahmadāsīa maidservant of Brahman/Brahmins
brahmadāsī:
Karta (कर्ता/समुच्चित-उद्देश्य)
TypeNoun
Rootbrahman + dāsī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः
svatantrāindependent
svatantrā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsvatantra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); विशेषणम्
śūdradāsikāa Śūdra maidservant
śūdradāsikā:
Karta (कर्ता/समुच्चित-उद्देश्य)
TypeNoun
Rootśūdra + dāsikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः
dāsīfemale servant
dāsī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdāsī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.)
caturvidhāfourfold
caturvidhā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaturvidha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); द्विगु-समासः (numerical)
proktāsaid/declared
proktā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√vac (धातु) + kta (कृत्) → prokta (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle)
dvetwo
dve:
Karta (कर्ता/समुच्चित)
TypeAdjective
Rootdvi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), द्विवचन (du.); संख्यावाचक-विशेषणम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
ādyethe first (two)
ādye:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootādya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), द्विवचन (du.); विशेषणम् (agreeing with dve)
kṣatriyāsameequal to Kṣatriya women (in status)
kṣatriyāsame:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣatriya + asama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), द्विवचन (du.); उपमान-तत्पुरुषः (kṣatriya-sadṛśa)