Shloka 87
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिर्ज्वलिनी रुचिः / सुषुम्णा भोगदा विश्वा बोधिनी धारिणी क्षमा
Transliteration
tapinī tāpinī dhūmrā marīcirjvalinī ruciḥ / suṣumṇā bhogadā viśvā bodhinī dhāriṇī kṣamā
Translation
ਉਹ ਤਪਿਨੀ, ਤਾਪਿਨੀ, ਧੂਮ੍ਰਾ, ਮਰੀਚਿ, ਜ੍ਵਲਿਨੀ ਅਤੇ ਰੁਚਿ ਹੈ; ਉਹੀ ਸੁਸ਼ੁਮਣਾ, ਭੋਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾ, ਬੋਧ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਖ਼ਿਮਾ ਹੈ।
Word by Word
तपिनीTapinī (a name/epithet)
तपिनी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतपिनी (प्रातिपदिक; √तप् धातु-आधारित स्त्रीप्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (feminine noun)
तापिनीTāpinī (a name/epithet)
तापिनी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतापिनी (प्रातिपदिक; √तप्/ताप् धातु-आधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
धूम्राsmoky, grey
धूम्रा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootधूम्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying epithet)
मरीचिःray, beam (Marīci)
मरीचिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
ज्वलिनीflaming one
ज्वलिनी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootज्वलिनी (प्रातिपदिक; √ज्वल् धातु-आधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषणवत्
रुचिःsplendour, light
रुचिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरुचि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
सुषुम्णाSuṣumṇā (name)
सुषुम्णा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुषुम्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
भोगदाgiver of enjoyment
भोगदा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootभोग-दा (प्रातिपदिक; भोग + दा)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (भोगं ददाति इति); विशेषण
विश्वाall, universal
विश्वा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
बोधिनीawakening, enlightening
बोधिनी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootबोधिनी (प्रातिपदिक; √बुध् धातु-आधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
धारिणीsupporting, sustaining
धारिणी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootधारिणी (प्रातिपदिक; √धृ धातु-आधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
क्षमाforbearance, patience
क्षमा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम