Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 21
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
तारातरणिशक्तीनां समवायो ऽतिसुन्दरः / काश्चिन्नौकाः सुवर्णाढ्याः काश्चिद्रत्नकृता मुने
Transliteration
tārātaraṇiśaktīnāṃ samavāyo 'tisundaraḥ / kāścinnaukāḥ suvarṇāḍhyāḥ kāścidratnakṛtā mune
Translation
ਹੇ ਮੁਨੀ! ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਤਰਣੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਕੁਝ ਨੌਕਾਵਾਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
Word by Word
तारा-तरणि-शक्तीनाम्of the powers of Tārā and the Sun
तारा-तरणि-शक्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक) + तरणि (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (निर्देश/सम्बन्धः: ‘तारायाः तरणेः शक्तयः’)
समवायःcombination, conjunction
समवायः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसमवाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अतिसुन्दरःvery beautiful
अतिसुन्दरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतिसुन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (समवायस्य)
काश्चित्some (of them)
काश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अनिर्दिष्ट-समूहवाचक (‘some’)
नौकाःboats
नौकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनौका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सुवर्णाढ्याःrich in gold, golden-laden
सुवर्णाढ्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (नौकानाम्); समासः—तत्पुरुषः (‘सुवर्णेन आढ्याः’ = rich in gold)
काश्चित्some (others)
काश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘some’
रत्नकृताःmade of jewels
रत्नकृताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + कृत (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम् (नौकानाम्); समासः—तत्पुरुषः (‘रत्नैः कृताः’ = made of gems)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन