Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 12
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
न तत्र गन्तु मार्गो ऽस्ति नौकावाहनमन्तरा / आज्ञया केवलं तत्र मन्त्रिणी दण्डनाथयोः / तारा नाम महाशक्तिर्वर्तते तोरणेश्वरी
Transliteration
na tatra gantu mārgo 'sti naukāvāhanamantarā / ājñayā kevalaṃ tatra mantriṇī daṇḍanāthayoḥ / tārā nāma mahāśaktirvartate toraṇeśvarī
Translation
ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਨੌਕਾ-ਵਾਹਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਗਮਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਉੱਥੇ ਕੇਵਲ ਮੰਤ੍ਰਿਣੀ ਅਤੇ ਦੰਡਨਾਥ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ‘ਤਾਰਾ’ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਤੋਰਣੇਸ਼ਵਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਜਮਾਨ ਹੈ।
Word by Word
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: 'there')
gantumto go
gantum:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive complement)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), गन्तुम् (to go)
mārgaḥa path
mārgaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
astiexists/is
asti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (singular)
naukā-vāhanamboat-transport
naukā-vāhanam:
Karta (कर्ता/Subject, with asti)
TypeNoun
Rootnaukā + vāhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); नौकायाः वाहनम् (boat-transport)
antarāwithout
antarā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootantarā (अव्यय)
Formअव्यय; विना/ऋते-अर्थे (preposition-like: 'without/except')
ājñayāby (her) command
ājñayā:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootājñā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (singular)
kevalamonly
kevalam:
Sambandha (सम्बन्ध/Restriction)
TypeIndeclinable
Rootkevala (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: 'only/merely')
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
mantriṇīthe minister (goddess)
mantriṇī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmantriṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
daṇḍanāthayoḥof the Daṇḍanātha
daṇḍanāthayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootdaṇḍa-nātha (प्रातिपदिक; दण्ड + नाथ)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), द्विवचन (dual); दण्डस्य नाथः (lord of punishment/commander)
tārāTārā
tārā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottārā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/Naming)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable used for naming: 'by name/called')
mahā-śaktiḥthe great power
mahā-śaktiḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootmahā + śakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); महती शक्तिः (great power)
vartateabides/exists
vartate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (singular)
toraṇeśvarīToraṇeśvarī (Lady of the gateway)
toraṇeśvarī:
Karta (कर्ता/Apposition to Tārā)
TypeNoun
Roottoraṇa-īśvarī (प्रातिपदिक; तोरण + ईश्वरी)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); तोरणस्य ईश्वरी (mistress of the gateway/arch)