Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 37
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
दण्डनाथाविषङ्गेण समयुध्यन्त सङ्गरे / विशुक्रेण समं श्यामा विकृष्टमणिकार्मुका
Transliteration
daṇḍanāthāviṣaṅgeṇa samayudhyanta saṅgare / viśukreṇa samaṃ śyāmā vikṛṣṭamaṇikārmukā
Translation
ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੰਡਨਾਥ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਜੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮਾ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਭਿੜੀ।
Word by Word
daṇḍanātha-aviṣaṅgeṇaby/with the commander’s close engagement
daṇḍanātha-aviṣaṅgeṇa:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootdaṇḍanātha (प्रातिपदिक) + aviṣaṅga (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of/with the commander’s close-encounter/attachment’); Masculine Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)
samayudhyantathey fought together
samayudhyanta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-yudh (धाातु)
FormImperfect (लङ्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष) Plural (बहुवचन)
saṅgarein battle
saṅgare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṅgara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी) Singular (एकवचन)
viśukreṇawith Viśukra
viśukreṇa:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootviśukra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)
samamtogether with
samam:
Sambandha (सम्बन्ध/सह)
TypeIndeclinable
Rootsamam (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (समम् = equally/together/along with)
śyāmāŚyāmā (name)
śyāmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśyāmā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
vikṛṣṭa-maṇi-kārmukāwith her jewel-bow drawn
vikṛṣṭa-maṇi-kārmukā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-kṛṣ (धाातु) → vikṛṣṭa (कृदन्त) + maṇi (प्रातिपदिक) + kārmuka (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (determinative): ‘having a jewel-bow drawn’; PPP (क्त) vikṛṣṭa; Feminine Nominative Singular (agreeing with śyāmā)