Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 112
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
तं मूर्धनि निमग्नेन हलेनाकृष्य वैरिणम् / कठोरं ताडनं चक्रे मुसलेनाथ पोत्रिणी
Transliteration
taṃ mūrdhani nimagnena halenākṛṣya vairiṇam / kaṭhoraṃ tāḍanaṃ cakre musalenātha potriṇī
Translation
ਜਦ ਹਲ ਉਸ ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਧੱਸ ਗਿਆ, ਤਦ ਉਸ ਨੂੰ ਹਲ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਪੋਤ੍ਰਿਣੀ ਨੇ ਫਿਰ ਮੁਸਲ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
Word by Word
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (pronoun)
mūrdhanion the head
mūrdhani:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (loc. sg.)
nimagnenawith (the plough) sunk/embedded
nimagnena:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootnimagna (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसक/पुं?—अत्र ‘हलेन’ इति करणस्य विशेषणम्; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instr. sg.)
halenawith the plough
halena:
Karana (करण)
TypeNoun
Roothala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
ākṛṣyahaving dragged/pulled
ākṛṣya:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootā-kṛṣ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/त्वान्त); पूर्वक्रिया
vairiṇamthe enemy
vairiṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvairin (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kaṭhoramhard, severe
kaṭhoram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkaṭhora (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन—ताडनम् इति विशेषणम्
tāḍanama blow, striking
tāḍanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottāḍana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
cakredid, inflicted
cakre:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (perfect/परोक्षभूत), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
musalenawith a pestle/club
musalena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmusala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय—अनन्तरार्थक (then)
potriṇīPotriṇī (proper name)
potriṇī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpotriṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन