Shloka 5
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
शतयोजनविस्तीर्णं तत्सर्वं पुरमासुरम् / धूमैरिवावृतमभूदुत्पातजनितैर्मुहुः
Transliteration
śatayojanavistīrṇaṃ tatsarvaṃ puramāsuram / dhūmairivāvṛtamabhūdutpātajanitairmuhuḥ
Translation
ਸੌ ਯੋਜਨ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸਾਰਾ ਅਸੁਰ-ਨਗਰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਪਾਤਾਂ ਤੋਂ ਉਠੇ ਧੂੰਏਂ ਵਾਂਗ ਢੱਕ ਗਿਆ।
Word by Word
शत-योजन-विस्तीर्णम्spread over a hundred yojanas
शत-योजन-विस्तीर्णम्:
विशेषण (Qualifier of पुरम्)
TypeAdjective
Rootशत (संख्या-प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक) + विस्तीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्तॄ/स्तृ ‘to spread’/√स्तॄ?)
Formसमासः (measure-determinative), नपुंसकलिङ्गे (neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (nom/acc), एकवचन (singular); भूतकृदन्त (past participle) ‘विस्तीर्ण’
तत्that
तत्:
विशेषण (Qualifier of पुरम्)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun used adjectivally), नपुंसकलिङ्गे (neuter), प्रथमा/द्वितीया (nom/acc), एकवचन (singular)
सर्वम्entire
सर्वम्:
विशेषण (Qualifier of पुरम्)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (neuter), प्रथमा/द्वितीया (nom/acc), एकवचन (singular)
पुरम्the city
पुरम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (neuter), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular)
आसुरम्demonic/Asura-like
आसुरम्:
विशेषण (Qualifier of पुरम्)
TypeAdjective
Rootआसुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (neuter), प्रथमा/द्वितीया (nom/acc), एकवचन (singular)
धूमैःwith smokes
धूमैः:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootधूम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (masculine), तृतीया-विभक्ति (instrumental/3rd), बहुवचन (plural)
इवas if/like
इव:
सम्बन्ध/निपात (simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय (comparative particle)
आवृतम्covered
आवृतम्:
कर्तृसम्बन्धी विधेय (predicate adjective of पुरम्)
TypeAdjective
Rootआ-√वृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे (neuter), प्रथमा/द्वितीया (nom/acc), एकवचन (singular)
अभूत्became/was
अभूत्:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलुङ्-लकार (aorist), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
उत्पात-जनितैःgenerated by portents
उत्पात-जनितैः:
विशेषण (Qualifier of धूमैः)
TypeAdjective
Rootउत्पात (प्रातिपदिक) + जनित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जन्)
Formसमासः (determinative: ‘produced by portents’), पुंलिङ्गे (masculine) (धूम), तृतीया-विभक्ति (instrumental/3rd), बहुवचन (plural)
मुहुःagain and again/repeatedly
मुहुः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमुहुस् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time/frequency)