Shloka 37
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
तर्हि पल्लवभङ्गेन पाषाणस्य विदारणम् / ऊह्यमानमिदं हन्तुं परिहासाय कल्प्यते
Transliteration
tarhi pallavabhaṅgena pāṣāṇasya vidāraṇam / ūhyamānamidaṃ hantuṃ parihāsāya kalpyate
Translation
ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਨਰਮ ਪੱਲਵ ਤੋੜ ਕੇ ਪੱਥਰ ਚੀਰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਹਾਸ ਲਈ ਹੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
Word by Word
तर्हिthen
तर्हि:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतर्हि (अव्यय)
Formअव्यय, अनन्तरार्थक/तर्ह्यर्थक (then/thereupon)
पल्लव-भङ्गेनby breaking a sprout/leaf
पल्लव-भङ्गेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootपल्लव (प्रातिपदिक) + भङ्ग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: पल्लवस्य भङ्गः), पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
पाषाणस्यof a stone
पाषाणस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootपाषाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
विदारणम्splitting, rending
विदारणम्:
विशेष्य (Predicative noun)
TypeNoun
Rootवि+दॄ (धातु) → विदारण (कृदन्त-प्रातिपदिक, ल्युट्/Action noun)
Formकृदन्त-भाववाचक (Verbal noun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ऊह्यमानम्being imagined/supposed
ऊह्यमानम्:
विशेषण (Qualifier of इदम्)
TypeAdjective
Rootऊह् (धातु)
Formवर्तमानकर्मणि कृदन्त (Present Passive Participle, शानच्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
इदम्this
इदम्:
कर्म (Object of हन्तुम्)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हन्तुम्to kill, to strike down
हन्तुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive)
परिहासायfor ridicule, as a joke
परिहासाय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Dative purpose)
TypeNoun
Rootपरिहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
कल्प्यतेis deemed/considered
कल्प्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Passive sense: 'is considered/arranged')