Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Dakṣa’s Daughters, Cosmic Lineages, and the Population of the Three Worlds

अरिष्टायास्तु गन्धर्वा: काष्ठाया द्विशफेतरा: । सुता दनोरेकषष्टिस्तेषां प्राधानिकाञ् श‍ृणु ॥ २९ ॥ द्विमूर्धा शम्बरोऽरिष्टो हयग्रीवो विभावसु: । अयोमुख: शङ्कुशिरा: स्वर्भानु: कपिलोऽरुण: ॥ ३० ॥ पुलोमा वृषपर्वा च एकचक्रोऽनुतापन: । धूम्रकेशो विरूपाक्षो विप्रचित्तिश्च दुर्जय: ॥ ३१ ॥

ariṣṭāyās tu gandharvāḥ kāṣṭhāyā dviśaphetarāḥ sutā danor eka-ṣaṣṭis teṣāṁ prādhānikāñ śṛṇu

ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਗੰਧਰਵ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਠਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵ ਆਦਿ ਅਦ੍ਵਿਸ਼ਫ਼ (ਨਾ-ਫਾਟੇ ਖੁਰਾਂ ਵਾਲੇ) ਪਸ਼ੂ ਜਨਮੇ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦਨੁ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਇਕਸਠ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ: ਦ੍ਵਿਮੂರ್ಧਾ, ਸ਼ੰਬਰ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਹਯਗ੍ਰੀਵ, ਵਿਭਾਵਸੁ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ਿਰਾ, ਸ੍ਵਰਭਾਨੁ, ਕਪਿਲ, ਅਰੁਣ, ਪુલੋਮਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪರ್ವਾ, ਏਕਚਕ੍ਰ, ਅਨੁਤਾਪਨ, ਧੂਮ੍ਰਕੇਸ਼, ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੁਰ੍ਜਯ।

ariṣṭāyāḥof Ariṣṭā
ariṣṭāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootariṣṭā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya, particle (निपात)
gandharvāḥGandharvas
gandharvāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgandharva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
kāṣṭhāyāḥof Kāṣṭhā
kāṣṭhāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootkāṣṭhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
dviśapha-itarāḥother (hoofed animals)
dviśapha-itarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdviśapha (प्रातिपदिक) + itara (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa ‘others than the two-hoofed’; Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
sutāḥsons/offspring
sutāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
danoḥof Danu
danoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdanu (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठī), Singular
eka-ṣaṣṭiḥsixty-one
eka-ṣaṣṭiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rooteka (संख्या) + ṣaṣṭi (प्रातिपदिक)
FormDvigu numeral compound ‘sixty-one’; Feminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Genitive (6th/षष्ठी), Plural
prādhānikānthe principal ones
prādhānikān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootprādhānika (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural; used substantively
śṛṇuhear
śṛṇu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular, Parasmaipada
D
Dvimūrdhā
Ś
Śambara
A
Ariṣṭa
H
Hayagrīva
V
Vibhāvasu
A
Ayomukha
Ś
Śaṅkuśirā
S
Svarbhānu
K
Kapila
A
Aruṇa

FAQs

In Canto 6, the Bhagavatam includes genealogical lists of Daitya/Dānava figures, naming prominent personalities to map the lineages that repeatedly appear in conflicts with the devas and devotees.

Śukadeva is narrating dynastic and cosmic history; these names situate later events and teachings within a coherent lineage, showing how various beings arise through karma and progeny across creation.

They train the reader to see life as part of a larger moral-cosmic order (karma and dharma), encouraging humility and steadiness while focusing one’s main aim on bhakti rather than temporary identity.