Shloka 26
Dakṣa’s Daughters, Cosmic Lineages, and the Population of the Three Worlds
पुन: प्रसाद्य तं सोम: कला लेभे क्षये दिता: । शृणु नामानि लोकानां मातृणां शङ्कराणि च ॥ २४ ॥ अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनु: काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥ २५ ॥ मुनि: क्रोधवशा ताम्रा सुरभि: सरमा तिमि: । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदा: सरमासुता: ॥ २६ ॥
punaḥ prasādya taṁ somaḥ kalā lebhe kṣaye ditāḥ śṛṇu nāmāni lokānāṁ mātṝṇāṁ śaṅkarāṇi ca
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਮਰਾਜ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖ਼ਯ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਗੁਆਈਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ; ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਨਾ ਹੋਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ, ਹੁਣ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਹਨ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਨੁ, ਕਾਸ਼ਠਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਸੁਰਸਾ, ਇਲਾ, ਮੁਨੀ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਤਾਮਰਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸਰਮਾ ਅਤੇ ਤਿਮੀ। ਤਿਮੀ ਤੋਂ ਜਲਚਰ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਸਰਮਾ ਤੋਂ ਸਿੰਘ-ਵਿਆਘਰ ਆਦਿ ਭਿਆਨਕ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮੇ।
FAQs
This verse indicates Soma’s phases were diminished due to the curse connected with Diti’s line, and that he later regained them after pacifying the offended party.
Śukadeva Gosvāmī is narrating these accounts to Mahārāja Parīkṣit as part of the description of cosmic lineages.
Even powerful beings must restore harmony through humility and reconciliation when conflict or offense causes decline.