Adhyaya 12

Verse 1

शौनक उवाच अश्वत्थाम्नोपसृष्टेन ब्रह्मशीर्ष्णोरुतेजसा । उत्तराया हतो गर्भ ईशेनाजीवित: पुन: ॥ १ ॥

ਸ਼ੌਨਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਜੇਯ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਦੇ ਉਗਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾ ਦਾ ਗਰਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਪਰ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਮੁੜ ਜੀਵਿਤ ਰੱਖਿਆ।

Verse 2

तस्य जन्म महाबुद्धे: कर्माणि च महात्मन: । निधनं च यथैवासीत्स प्रेत्य गतवान् यथा ॥ २ ॥

ਉਹ ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਮਹਾਰਾਜ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਉਸ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮੇ? ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ?

Verse 3

तदिदं श्रोतुमिच्छामो गदितुं यदि मन्यसे । ब्रूहि न: श्रद्दधानानां यस्य ज्ञानमदाच्छुक: ॥ ३ ॥

ਅਸੀਂ ਸਭ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਸਮਝੋ ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਓ।

Verse 4

सूत उवाच अपीपलद्धर्मराज: पितृवद् रञ्जयन् प्रजा: । नि:स्पृह: सर्वकामेभ्य: कृष्णपादानुसेवया ॥ ४ ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਤ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸਭ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਇੰਦ੍ਰੀ ਭੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸਨ।

Verse 5

सम्पद: क्रतवो लोका महिषी भ्रातरो मही । जम्बूद्वीपाधिपत्यं च यशश्च त्रिदिवं गतम् ॥ ५ ॥

ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਯੱਗ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਸ਼ੀ, ਬਹਾਦੁਰ ਭਰਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ—ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

Verse 6

किं ते कामा: सुरस्पार्हा मुकुन्दमनसो द्विजा: । अधिजह्रुर्मुदं राज्ञ: क्षुधितस्य यथेतरे ॥ ६ ॥

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਐਸ਼ਵਰਜ ਇੰਨਾ ਮੋਹਕ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ-ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਰਜਾਉਂਦੀਆਂ।

Verse 7

मातुर्गर्भगतो वीर: स तदा भृगुनन्दन । ददर्श पुरुषं कञ्चिद्दह्यमानोऽस्त्रतेजसा ॥ ७ ॥

ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੁਨੰਦਨ, ਜਦੋਂ ਵੀਰ ਪਰীক্ষਿਤ ਮਾਤਾ ਉੱਤਰਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰਖ ਨੂੰ—ਸਵੈੰ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਨੂੰ—ਦੇਖਿਆ।

Verse 8

अङ्गुष्ठमात्रममलं स्फुरत्पुरटमौलिनम् । अपीव्यदर्शनं श्यामं तडिद्वाससमच्युतम् ॥ ८ ॥

ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿਤਨੇ ਹੀ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅਤੀੰਦ੍ਰਿਯ; ਚਮਕਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੌਲੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਿਆਮ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਦਿਸੇ।

Verse 9

श्रीमद्दीर्घचतुर्बाहुं तप्तकाञ्चनकुण्डलम् । क्षतजाक्षं गदापाणिमात्मन: सर्वतोदिशम् । परिभ्रमन्तमुल्काभां भ्रामयन्तं गदां मुहु: ॥ ९ ॥

ਪ੍ਰਭੂ ਲੰਬੀਆਂ ਚਾਰ ਭੁਜਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਤਪਤ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਸਨ। ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ, ਅਤੇ ਗਦਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਲਕਾ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

Verse 10

अस्त्रतेज: स्वगदया नीहारमिव गोपति: । विधमन्तं सन्निकर्षे पर्यैक्षत क इत्यसौ ॥ १० ॥

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨੂੰ ਇਉਂ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਓਸ ਦੀ ਬੂੰਦ ਸੁਕਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹਾ ਬੱਚਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ—ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ?

Verse 11

विधूय तदमेयात्मा भगवान्धर्मगुब् विभु: । मिषतो दशमासस्य तत्रैवान्तर्दधे हरि: ॥ ११ ॥

ਉਹ ਤਪਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਤੇ ਅਸੀਮ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ—ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਓਥੇ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਏ।

Verse 12

तत: सर्वगुणोदर्के सानुकूलग्रहोदये । जज्ञे वंशधर: पाण्डोर्भूय: पाण्डुरिवौजसा ॥ १२ ॥

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਖਿੜੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਉਗਾਉ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਵੰਸ਼ਧਰ ਜਨਮਿਆ—ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਪਾਂਡੂ ਵਰਗਾ।

Verse 13

तस्य प्रीतमना राजा विप्रैर्धौम्यकृपादिभि: । जातकं कारयामास वाचयित्वा च मङ्गलम् ॥ १३ ॥

ਮਹਾਰਾਜ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਧੌਮ੍ਯ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਜਾਤਕ-ਕਰਮ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਵਾਇਆ।

Verse 14

हिरण्यं गां महीं ग्रामान् हस्त्यश्वान्नृपतिर्वरान् । प्रादात्स्वन्नं च विप्रेभ्य: प्रजातीर्थे स तीर्थवित् ॥ १४ ॥

ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਮੌਕੇ, ਦਾਨ ਕਿੱਥੇ ਕਦੋਂ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣਾ ਹੈ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਯੋਗ ਤੀਰਥ-ਸਥਾਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਗਾਂਵਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਪਿੰਡ, ਹਾਥੀ-ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਅਨਾਜ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 15

तमूचुर्ब्राह्मणास्तुष्टा राजानं प्रश्रयान्वितम् । एष ह्यस्मिन् प्रजातन्तौ पुरूणां पौरवर्षभ ॥ १५ ॥

ਰਾਜੇ ਦੀ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਪੌਰਵ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪੁਰੂਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

Verse 16

दैवेनाप्रतिघातेन शुक्ले संस्थामुपेयुषि । रातो वोऽनुग्रहार्थाय विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ १६ ॥

ਅਪਰਤਿਹਤ ਦੈਵੀ ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਿਰਮਲ ਪੁੱਤਰ ਨਾਸ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦੋਂ ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।

Verse 17

तस्मान्नाम्ना विष्णुरात इति लोके भविष्यति । न सन्देहो महाभाग महाभागवतो महान् ॥ १७ ॥

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਾਲਕ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ‘ਵਿਸ਼ਨੁਰਾਤ’—ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ—ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ! ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਬਣੇਗਾ ਅਤੇ ਸਭ ਸਦਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 18

श्रीराजोवाच अप्येष वंश्यान् राजर्षीन् पुण्यश्लोकान् महात्मन: । अनुवर्तिता स्विद्यशसा साधुवादेन सत्तमा: ॥ १८ ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸਤਪੁਰਖੋ! ਕੀ ਇਹ ਵੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੰਨ੍ਯਸ਼ਲੋਕ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰੇਗਾ?

Verse 19

ब्राह्मणा ऊचु: पार्थ प्रजाविता साक्षादिक्ष्वाकुरिव मानव: । ब्रह्मण्य: सत्यसन्धश्च रामो दाशरथिर्यथा ॥ १९ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਪਾਰਥ! ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਾਲਕ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਖ਼ਸ਼ਵਾਕੂ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਿਕ ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦਸ਼ਰਥਨੰਦਨ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 20

एष दाता शरण्यश्च यथा ह्यौशीनर: शिबि: । यशो वितनिता स्वानां दौष्यन्तिरिव यज्वनाम् ॥ २० ॥

ਇਹ ਬਾਲਕ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਇਆਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ਼ੀਨਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਬੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਾਰਾਜ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦਾ ਯਸ਼ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਏਗਾ।

Verse 21

धन्विनामग्रणीरेष तुल्यश्चार्जुनयोर्द्वयो: । हुताश इव दुर्धर्ष: समुद्र इव दुस्तर: ॥ २१ ॥

ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਬਾਲਕ ਅਗਵਾਈ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅਰਜੁਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਪਾਰ, ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 22

मृगेन्द्र इव विक्रान्तो निषेव्यो हिमवानिव । तितिक्षुर्वसुधेवासौ सहिष्णु: पितराविव ॥ २२ ॥

ਇਹ ਬਾਲਕ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਬਹਾਦੁਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲੇ ਵਾਂਗ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਖ਼ਿਮਾ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 23

पितामहसम: साम्ये प्रसादे गिरिशोपम: । आश्रय: सर्वभूतानां यथा देवो रमाश्रय: ॥ २३ ॥

ਇਹ ਬਾਲਕ ਮਨ ਦੀ ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਮਹ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ (ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਸਪਤੀ ਗਿਰਿਸ਼ ਸ਼ਿਵ ਜਿਹਾ ਉਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਵੀ ਆਸਰਾ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ।

Verse 24

सर्वसद्गुणमाहात्म्ये एष कृष्णमनुव्रत: । रन्तिदेव इवोदारो ययातिरिव धार्मिक: ॥ २४ ॥

ਇਹ ਬਾਲਕ ਸਭ ਸਦਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਦਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਗਾਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਦਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਰੰਤਿਦੇਵ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜ ਯਯਾਤੀ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 25

धृत्या बलिसम: कृष्णे प्रह्राद इव सद्ग्रह: । आहर्तैषोऽश्वमेधानां वृद्धानां पर्युपासक: ॥ २५ ॥

ਇਹ ਬਾਲਕ ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਬਲੀ ਮਹਾਰਾਜ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਮਹਾਰਾਜ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਭਗਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਕਈ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਜਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇਗਾ।

Verse 26

राजर्षीणां जनयिता शास्ता चोत्पथगामिनाम् । निग्रहीता कलेरेष भुवो धर्मस्य कारणात् ॥ २६ ॥

ਇਹ ਬਾਲਕ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਜਨਕ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣੇਗਾ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਇਹ ਕਲੀ ਦੇ ਝਗੜਾਲੂ ਉਪਦ੍ਰਵੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਏਗਾ।

Verse 27

तक्षकादात्मनो मृत्युं द्विजपुत्रोपसर्जितात् । प्रपत्स्यत उपश्रुत्य मुक्तसङ्ग: पदं हरे: ॥ २७ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਤਕਸ਼ਕ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਆਸਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਵੇਗਾ।

Verse 28

जिज्ञासितात्मयाथार्थ्यो मुनेर्व्याससुतादसौ । हित्वेदं नृप गङ्गायां यास्यत्यद्धाकुतोभयम् ॥ २८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਮੁਨੀ ਤੋਂ ਆਤਮ-ਤੱਤਵ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਗਿਆਨ ਪੁੱਛ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗਾ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਤਟ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਿਰਭੈ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 29

इति राज्ञ उपादिश्य विप्रा जातककोविदा: । लब्धापचितय: सर्वे प्रतिजग्मु: स्वकान् गृहान् ॥ २९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਧੀਆ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਏ।

Verse 30

स एष लोके विख्यात: परीक्षिदिति यत्प्रभु: । पूर्वं द‍ृष्टमनुध्यायन् परीक्षेत नरेष्विह ॥ ३० ॥

ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ-ਪੁੱਤਰ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ‘ਪਰীক্ষਿਤ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੇ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰੇਗਾ।

Verse 31

स राजपुत्रो ववृधे आशु शुक्ल इवोडुप: । आपूर्यमाण: पितृभि: काष्ठाभिरिव सोऽन्वहम् ॥ ३१ ॥

ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਦਾਦਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਪੂਰੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੋਰ ਪਲਦਾ ਗਿਆ।

Verse 32

यक्ष्यमाणोऽश्वमेधेन ज्ञातिद्रोहजिहासया । राजा लब्धधनो दध्यौ नान्यत्र करदण्डयो: ॥ ३२ ॥

ਸਗਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਹੋਏ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਪਰ ਧਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਰ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਧੂ ਰਕਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।

Verse 33

तदभिप्रेतमालक्ष्य भ्रातरोऽच्युतचोदिता: । धनं प्रहीणमाजह्रुरुदीच्यां दिशि भूरिश: ॥ ३३ ॥

ਰਾਜੇ ਦੀ ਮਨੋਭਾਵਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ (ਰਾਜਾ ਮਰੁੱਤ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ) ਬਹੁਤ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਲਿਆਇਆ।

Verse 34

तेन सम्भृतसम्भारो धर्मपुत्रो युधिष्ठिर: । वाजिमेधैस्त्रिभिर्भीतो यज्ञै: समयजद्धरिम् ॥ ३४ ॥

ਉਸ ਧਨ ਨਾਲ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤੇ; ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਧਰਮਰਾਜ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 35

आहूतो भगवान् राज्ञा याजयित्वा द्विजैर्नृपम् । उवास कतिचिन्मासान् सुहृदां प्रियकाम्यया ॥ ३५ ॥

ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਯੱਗਾਂ ਲਈ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਯੋਗ ਦਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।

Verse 36

ततो राज्ञाभ्यनुज्ञात: कृष्णया सह बन्धुभि: । ययौ द्वारवतीं ब्रह्मन् सार्जुनो यदुभिर्वृत: ॥ ३६ ॥

ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਦਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।