Adhyaya 27

Verse 1

श्रीशुक उवाच गोवर्धने धृते शैले आसाराद् रक्षिते व्रजे । गोलोकादाव्रजत्कृष्णं सुरभि: शक्र एव च ॥ १ ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਲਈ, ਤਦ ਗੋਲੋਕ ਤੋਂ ਗਊਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੁਰਭੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਈ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵੀ ਆਇਆ।

Verse 2

विविक्त उपसङ्गम्य व्रीडीत: कृतहेलन: । पस्पर्श पादयोरेनं किरीटेनार्कवर्चसा ॥ २ ॥

ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਬਹੁਤ ਲੱਜਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇਕਾਂਤ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਡੰਡਵਤ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਛੂਹੇ।

Verse 3

द‍ृष्टश्रुतानुभावोऽस्य कृष्णस्यामिततेजस: । नष्टत्रिलोकेशमद इदमाह कृताञ्जलि: ॥ ३ ॥

ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੇਖੀ ਤੇ ਸੁਣੀ; ਇਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਣ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਝੂਠਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਇਉਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 4

इन्द्र उवाच विशुद्धसत्त्वं तव धाम शान्तंतपोमयं ध्वस्तरजस्तमस्कम् । मायामयोऽयं गुणसम्प्रवाहोन विद्यते तेऽग्रहणानुबन्ध: ॥ ४ ॥

ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਡਾ ਧਾਮ/ਸਰੂਪ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਸੱਤਵਮਯ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਤਪੋਮਯ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਜ-ਤਮ ਦਾ ਲੇਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਮਾਇਆ-ਜਨਿਤ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਨਾਹ ਹੀ ਅਗਿਆਨ-ਬੰਧਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।

Verse 5

कुतो नु तद्धेतव ईश तत्कृतालोभादयो येऽबुधलिङ्गभावा: । तथापि दण्डं भगवान् बिभर्तिधर्मस्य गुप्‍त्यै लनिग्रहाय ॥ ५ ॥

ਹੇ ਈਸ਼! ਫਿਰ ਲੋਭ, ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਈਰਖਾ ਆਦਿ ਅਗਿਆਨੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਰਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੁਰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਿਗ੍ਰਹ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਦੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 6

पिता गुरुस्त्वं जगतामधीशोदुरत्यय: काल उपात्तदण्ड: । हिताय चेच्छातनुभि: समीहसेमानं विधुन्वन् जगदीशमानिनाम् ॥ ६ ॥

ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਧੀਸ਼ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਦਮ੍ਯ ਕਾਲ ਹੋ, ਦੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧਾਰੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਮਝਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਝੂਠਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ।

Verse 7

ये मद्विधाज्ञा जगदीशमानिन-स्त्वां वीक्ष्य कालेऽभयमाशु तन्मदम् । हित्वार्यमार्गं प्रभजन्त्यपस्मयाईहा खलानामपि तेऽनुशासनम् ॥ ७ ॥

ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਮੂਰਖ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਮਝ ਕੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਨਿਡਰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਉਹ ਮਦ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਚੇ ਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦੰਡ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹੈ।

Verse 8

स त्वं ममैश्वर्यमदप्लुतस्यकृतागसस्तेऽविदुष: प्रभावम् । क्षन्तुं प्रभोऽथार्हसि मूढचेतसोमैवं पुनर्भून्मतिरीश मेऽसती ॥ ८ ॥

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ-ਐਸ਼ਵਰਯ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਿਆਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ। ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਮੋਹਿਤ ਸੀ; ਹੇ ਈਸ਼, ਮੇਰੀ ਮਤਿ ਫਿਰ ਕਦੇ ਐਸੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ।

Verse 9

तवावतारोऽयमधोक्षजेहभुवो भराणामुरुभारजन्मनाम् । चमूपतीनामभवाय देवभवाय युष्मच्चरणानुवर्तिनाम् ॥ ९ ॥

ਹੇ ਅਧੋક્ષਜ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਬਣੇ ਯੁੱਧ-ਉਨਮੱਤ ਰਾਜੇ ਤੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਦੇਵ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ।

Verse 10

नमस्तुभ्यं भगवते पुरुषाय महात्मने । वासुदेवाय कृष्णाय सात्वतां पतये नम: ॥ १० ॥

ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁਰਖ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਸਾਤਵਤਾਂ (ਯਦੁ ਵੰਸ਼) ਦੇ ਪਤੀ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 11

स्वच्छन्दोपात्तदेहाय विशुद्धज्ञानमूर्तये । सर्वस्मै सर्वबीजाय सर्वभूतात्मने नम: ॥ ११ ॥

ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 12

मयेदं भगवन् गोष्ठनाशायासारवायुभि: । चेष्टितं विहते यज्ञे मानिना तीव्रमन्युना ॥ १२ ॥

ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਮੇਰਾ ਯੱਗ ਵਿਘਨਿਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਝੂਠੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤਿੱਖੀ ਵਰਖਾ ਤੇ ਝੱਕੜ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਗੋਪ-ਸਮੁਦਾਇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

Verse 13

त्वयेशानुगृहीतोऽस्मि ध्वस्तस्तम्भो वृथोद्यम: । ईश्वरं गुरुमात्मानं त्वामहं शरणं गत: ॥ १३ ॥

ਹੇ ਈਸ਼! ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਝੂਠਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜ ਕੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਵਿਅਰਥ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।

Verse 14

श्रीशुक उवाच एवं सङ्कीर्तित: कृष्णो मघोना भगवानमुम् । मेघगम्भीरया वाचा प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ १४ ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਰਤਨ ਹੋਣ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਸਕੁਰਾਏ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇਉਂ ਬੋਲੇ।

Verse 15

श्रीभगवानुवाच मया तेऽकारि मघवन् मखभङ्गोऽनुगृह्णता । मदनुस्मृतये नित्यं मत्तस्येन्द्र श्रिया भृशम् ॥ १५ ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਘਵਨ ਇੰਦਰ! ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਯੱਗ ਰੋਕਿਆ। ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ-ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਨਾਲ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਮੱਤ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਂ।

Verse 16

मामैश्वर्यश्रीमदान्धो दण्डपाणिं न पश्यति । तं भ्रंशयामि सम्पद्‌भ्यो यस्य चेच्छाम्यनुग्रहम् ॥ १६ ॥

ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ-ਸੰਪਦਾ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਦੰਡ-ਧਾਰੀ ਸਨਿੱਧਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਜਿਸ ਦਾ ਸੱਚਾ ਭਲਾ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।

Verse 17

गम्यतां शक्र भद्रं व: क्रियतां मेऽनुशासनम् । स्थीयतां स्वाधिकारेषु युक्तैर्व: स्तम्भवर्जितै: ॥ १७ ॥

ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ), ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ; ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਆਪਣੇ ਨਿਯਤ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੰਯਮੀ ਰਹਿ।

Verse 18

अथाह सुरभि: कृष्णमभिवन्द्यमनस्विनी । स्वसन्तानैरुपामन्‍त्र्य गोपरूपिणमीश्वरम् ॥ १८ ॥

ਤਦ ਸੁਰਭੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ—ਗਾਂਵਾਂ ਸਮੇਤ—ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਗੋਪਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਮੰਗ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਮ ਮਨ ਨਾਲ ਭਗਤੀਪੂਰਵਕ ਬੋਲੀ।

Verse 19

सुरभिरुवाच कृष्ण कृष्ण महायोगिन् विश्वात्मन् विश्वसम्भव । भवता लोकनाथेन सनाथा वयमच्युत ॥ १९ ॥

ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮਹਾਯੋਗੀ! ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਉਤਪੱਤਿਕਰਤਾ! ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਨਾਥ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਸਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ।

Verse 20

त्वं न: परमकं दैवं त्वं न इन्द्रो जगत्पते । भवाय भव गोविप्रदेवानां ये च साधव: ॥ २० ॥

ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪਰਮ ਆਰਾਧ੍ਯ ਦੇਵ ਹੋ; ਹੇ ਜਗਤਪਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਇੰਦਰ ਹੋ। ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਇੰਦਰ ਬਣੋ।

Verse 21

इन्द्रं नस्त्वाभिषेक्ष्यामो ब्रह्मणा चोदिता वयम् । अवतीर्णोऽसि विश्वात्मन् भूमेर्भारापनुत्तये ॥ २१ ॥

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਜੋਂ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਕਰਾਂਗੇ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ।

Verse 22

श्रीशुक उवाच एवं कृष्णमुपामन्‍त्र्य सुरभि: पयसात्मन: । जलैराकाशगङ्गाया ऐरावतकरोद्‌धृतै: ॥ २२ ॥ इन्द्र: सुरर्षिभि: साकं चोदितो देवमातृभि: । अभ्यसिञ्चत दाशार्हं गोविन्द इति चाभ्यधात् ॥ २३ ॥

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਸੇਕ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਦੇਵਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਐਰਾਵਤ ਦੀ ਸੁੰਡ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਵੰਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਰਾਜਅਭਿਸੇਕ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਗੋਵਿੰਦ’ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।

Verse 23

श्रीशुक उवाच एवं कृष्णमुपामन्‍त्र्य सुरभि: पयसात्मन: । जलैराकाशगङ्गाया ऐरावतकरोद्‌धृतै: ॥ २२ ॥ इन्द्र: सुरर्षिभि: साकं चोदितो देवमातृभि: । अभ्यसिञ्चत दाशार्हं गोविन्द इति चाभ्यधात् ॥ २३ ॥

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਦੇਵਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਐਰਾਵਤ ਦੀ ਸੁੰਡ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਵੰਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅਭਿਸੇਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਗੋਵਿੰਦ’ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।

Verse 24

तत्रागतास्तुम्बुरुनारदादयोगन्धर्वविद्याधरसिद्धचारणा: । जगुर्यशो लोकमलापहं हरे:सुराङ्गना: सन्ननृतुर्मुदान्विता: ॥ २४ ॥

ਉੱਥੇ ਤੁੰਬੁਰੂ, ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਗੰਧਰਵ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਸਮੇਤ ਆਏ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਦੇਵਾਂਗਨਾਵਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਲੱਗੀਆਂ।

Verse 25

तं तुष्टुवुर्देवनिकायकेतवोह्यवाकिरंश्चाद्भुतपुष्पवृष्टिभि: । लोका: परां निर्वृतिमाप्नुवंस्त्रयोगावस्तदा गामनयन् पयोद्रुताम् ॥ २५ ॥

ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਦਭੁਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 26

नानारसौघा: सरितो वृक्षा आसन् मधुस्रवा: । अकृष्टपच्यौषधयो गिरयोऽबिभ्रनुन्मणीन् ॥ २६ ॥

ਨਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਆਦਲੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਦ ਟਪਕਣ ਲੱਗਾ, ਬਿਨਾਂ ਖੇਤੀ ਦੇ ਹੀ ਖਾਣਯੋਗ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਪੱਕ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕੇ ਰਤਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ।

Verse 27

कृष्णेऽभिषिक्त एतानि सर्वाणि कुरुनन्दन । निर्वैराण्यभवंस्तात क्रूराण्यपि निसर्गत: ॥ २७ ॥

ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ! ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵੇਲੇ ਸਭ ਜੀਵ, ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਕਠੋਰ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।

Verse 28

इति गोगोकुलपतिं गोविन्दमभिषिच्य स: । अनुज्ञातो ययौ शक्रो वृतो देवादिभिर्दिवम् ॥ २८ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਗੋਵਿੰਦ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਕੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲਈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।