Mantra 125

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम्

IAST Transliteration

táṃ vā aháṃ nā́rvāñcaṃ ná parā́ñcaṃ ná pratyáñcam

English Translation (Griffith/Whitney)

Him verily I (set) neither facing hither, nor facing away, nor facing back again.

Translation

ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਾ ਇੱਧਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਫਿਰ ਮੁੜ ਕੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Word by Word

• तम्: him/that (one)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वै: indeed / surely
• वै: —
• Type: Indeclinable
• Root: वै (निपात)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• अर्वाञ्चम्: turned this way / facing hither
• अर्वाञ्चम्: कर्म (तम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अर्वाञ्च् (प्रातिपदिक; ‘अर्वाक्’ इत्यस्य विशेषण-रूपम्)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• पराञ्चम्: turned away / facing yonder
• पराञ्चम्: कर्म (तम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पराञ्च् (प्रातिपदिक; ‘पराक्’ इत्यस्य विशेषण-रूपम्)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• प्रत्यञ्चम्: turned back/against; facing toward (in return)
• प्रत्यञ्चम्: कर्म (तम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यञ्च् (प्रातिपदिक; ‘प्रत्यक्’ इत्यस्य विशेषण-रूपम्)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for AV 11.3 is composite; treat as Atharvan/Bṛghu-Aṅgiras milieu)

Devata: Ritual efficacy (karman) focused on consecrated food/wholeness; implicitly protective power rather than a single deva

Chandas: Mixed/prose-like Atharvanic cadence (not a strict RV-style metrical verse)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From guardedness to settled stability.","listener_experience":"Feeling ‘set’ and unshakable.","intensity":4}