Mantra 18
Sukta 5
यो व आपोऽपां वृषभोऽ३प्स्वन्तर्यजुष्योऽदेवयजनः ॥ इदं तमति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि । तेन तमभ्यतिसृजामो यो३स्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । तं वधेयं तं स्तृषीयानेन ब्रह्मणानेन कर्मणानया मेन्या
yó va ā́po ’pā́m vṛ́ṣabho ’psv àntaryajúṣyo ’devayájanaḥ || idáṃ tám áti sṛjāmi táṃ mā́bhy àvaníkṣi | téna tám abhyàtisṛjāmo yó ’smā́n dvéṣṭi yáṃ vayáṃ dvíṣmaḥ | táṃ vadhéyaṃ táṃ stṛṣīyā́nena bráhmaṇā́nena kármaṇā́nayā menyā́
Whoso of you, O Waters, is the Waters’ bull, lodged within the waters, fit for the inner Yajus, a sacrificer unto no Gods—this one I send forth beyond; wash him not back upon me. With him we hurl him forth against that man who hateth us, whom we ourselves do hate. Him would I smite, him would I crush, with this brahman, with this operation, with this wrathful impulse.
ਹੇ ਪਾਣਿਓ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ‘ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ’ ਹੈ—ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਤਰਯਜੁਸ਼੍ਯ (ਅੰਦਰਲੇ ਯਜੁਸ ਲਈ ਯੋਗ) ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ, ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਜਮਾਨ—ਉਸੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਧੋ ਕੇ ਨਾ ਲਿਆਉ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ—ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦ੍ਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਉਸੇ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਧ ਕਰਾਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰਾਂ—ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ, ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਇਸ ਮੇਨ੍ਯਾ ਨਾਲ।
Rishi: Atharvanic tradition (needs anukramaṇī confirmation)
Devata: Āpaḥ (Waters)
Chandas: Irregular; Atharvanic repetitive formula (requires metrical audit)
{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From summoning a stronger inner force to unleashing it with controlled ferocity.","listener_experience":"Overwhelming power held in check; a sense of dangerous efficacy.","intensity":10}