Adhyaya 34

Verse 1

चक्रे कर्म महच् छौरिर् बिभ्राणो मानुषीं तनुम् जिगाय शक्रं शर्वं च सर्वान् देवांश् च लीलया

ମାନବ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଶୌରି ମହତ୍ କର୍ମ କଲେ; ଲୀଳାମାତ୍ରେ ସେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର), ଶର୍ବ (ଶିବ) ଓ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ—ମର୍ତ୍ୟରୂପେ ଦେଖାଗଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସର୍ବ ଦିବ୍ୟଶକ୍ତିର ଅଧିପତି ପରମେଶ୍ୱର ବୋଲି ପ୍ରକାଶ ହେଲା।

Verse 2

यच् चान्यद् अकरोत् कर्म दिव्यचेष्टाविधानकृत् तत् कथ्यतां महाभाग परं कौतूहलं हि मे

ଏବଂ ସେ କରିଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର୍ମ—ଦିବ୍ୟ ଚେଷ୍ଟାର ବିଧାନକର୍ତ୍ତା ସେଇ—ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ମହାଭାଗ, କହନ୍ତୁ; କାରଣ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ କୌତୁହଳ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି।

Verse 3

गदतो मम विप्रर्षे श्रूयताम् इदम् आदरात् नरावतारे कृष्णेन दग्धा वाराणसी यथा

ହେ ବିପ୍ରର୍ଷେ, ମୋ କଥାକୁ ଆଦରରେ ଶୁଣନ୍ତୁ—ନରାବତାରରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କିପରି ବାରାଣସୀ (କାଶୀ)କୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ।

Verse 4

पौण्ड्रको वासुदेवस् तु वासुदेवो ऽभवद् भुवि अवतीर्णस् त्वम् इत्य् उक्तो जनैर् अज्ञानमोहितैः

କିନ୍ତୁ ‘ବାସୁଦେବ’ ନାମଧାରୀ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଭୂମିରେ ବାସୁଦେବ ନିଜେ ଭଳି ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲା; ଅଜ୍ଞାନରେ ମୋହିତ ଲୋକେ ତାକୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ହିଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ (ଅବତାର)!”

Verse 5

स मेने वासुदेवो ऽहम् अवतीर्णो महीतले नष्टस्मृतिस् ततः सर्वं विष्णुचिह्नम् अचीकरत्

ସ୍ମୃତି ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ସେ ଭାବିଲା—“ମୁଁ ବାସୁଦେବ, ପୃଥିବୀରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ”; ତାପରେ ସେ ନିଜ ଉପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ଓ ଲାଞ୍ଛନ ଧାରଣ କଲା।

Verse 6

दूतं च प्रेषयाम् आस कृष्णाय सुमहात्मने त्यक्त्वा चक्रादिकं चिह्नं मदीयं नाम चात्मनः

ତାପରେ ସେ ମହାତ୍ମା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୂତ ପଠାଇଲା; ଚକ୍ରାଦି ଚିହ୍ନିତ ରାଜଲାଞ୍ଛନ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ନାମକୁ ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କଲା।

Verse 7

वासुदेवात्मकं मूढ मुक्त्वा गर्वं विशेषतः आत्मनो जीवितार्थाय ततो मे प्रणतिं व्रज

ହେ ମୂଢ! ନିଜ ଆତ୍ମା ବାସୁଦେବରେ ଆଧାରିତ ବୋଲି ଜାଣି, ବିଶେଷତଃ ଗର୍ବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କର। ତାପରେ ନିଜ ଜୀବନ-କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆସି ମୋତେ ଶରଣ ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କର।

Verse 8

इत्य् उक्तः संप्रहस्यैनं दूतं प्राह जनार्दनः निजचिह्नम् अहं चक्रं समुत्स्रक्ष्ये त्वयीति वै

ଏହିପରି କୁହାଯାଇଲା ପରେ ଜନାର୍ଦନ ହସି ଦୂତକୁ କହିଲେ—“ହଁ, ମୋର ନିଜ ଚିହ୍ନ ଏହି ଚକ୍ରକୁ ତୋ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କରିବି।”

Verse 9

वाच्यश् च पौण्ड्रको गत्वा त्वया दूत वचो मम ज्ञातस् त्वद्वाक्यसद्भावो यत् कार्यं तद् विधीयताम्

“ଏବଂ ହେ ଦୂତ, ତୁମେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ମୋର ବଚନ କହ। ତୁମ କଥାର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭାବ ମୁଁ ବୁଝିଛି; ତେଣୁ ଯାହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ତାହା ଯଥାଯଥ ଭାବେ କରାଯାଉ।”

Verse 10

गृहीतचिह्न एवाहम् आगमिष्यामि ते पुरम् समुत्स्रक्ष्यामि ते चक्रं निजचिह्नम् असंशयम्

ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ନଗରକୁ ଆସିବି; ଏବଂ ସନ୍ଦେହ ବିନା ତୁମକୁ ମୋ ଚକ୍ର—ମୋର ନିଜ ଚିହ୍ନ—ଦେବି।

Verse 11

आज्ञापूर्वं च यद् इदम् आगच्छेति त्वयोदितम् संपादयिष्ये श्वस् तुभ्यं तद् अप्य् एषो ऽविलम्बितम्

ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଯେ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲ—“ଆସ”—ତାହାକୁ ମୁଁ କାଲି ତୁମ ପାଇଁ ସମ୍ପାଦନ କରିବି; ଏହା ମଧ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ହେବ ନାହିଁ।

Verse 12

शरणं ते समभ्येत्य कर्तास्मि नृपते तथा यथा त्वत्तो भयं भूयो न मे किंचिद् भविष्यति

ହେ ନୃପତେ! ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସି ମୁଁ ଏପରି କରିବି ଯେ ତୁମଠାରୁ ମୋ ପାଇଁ ପୁଣି କେବେ ଅଳ୍ପମାତ୍ର ଭୟ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।

Verse 13

इत्य् उक्ते ऽपगते दूते संस्मृत्याभ्यागतं हरिः गरुत्मन्तम् अथारुह्य त्वरितं तत्पुरं ययौ

ଏପରି କହି ଦୂତ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ହରି ସେ ଘଟଣାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ତାପରେ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଆରୋହଣ କରି ଶୀଘ୍ର ସେହି ନଗରକୁ ଗଲେ।

Verse 14

तस्यापि केशवोद्योगं श्रुत्वा काशिपतिस् तदा सर्वसैन्यपरीवारः पार्ष्णिग्राह उपाययौ

କେଶବଙ୍କ ଉଦ୍ୟୋଗ ଶୁଣି କାଶୀପତି ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ସେନାରେ ପରିବୃତ୍ତ ହୋଇ, ପାଦଘାଟି ଧରି ପଛୁଆ କରୁଥିବା ଧାଡ଼ାକାରୀ ପରି ଆଗେଇଲେ।

Verse 15

ततो बलेन महता काशिराजबलेन च पौण्ड्रको वासुदेवो ऽसौ केशवाभिमुखं ययौ

ତେବେ ‘ବାସୁଦେବ’ ବୋଲି ନିଜକୁ ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ସେନାବଳରେ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥିତ ହୋଇ, ମହାବଳ ସହ କେଶବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲା।

Verse 16

तं ददर्श हरिर् दूराद् उदारस्यन्दने स्थितम् चक्रहस्तं गदाखड्गबाहुं पाणिगताम्बुजम्

ହରି ତାକୁ ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ—ଭବ୍ୟ ରଥରେ ଅବସ୍ଥିତ, ହସ୍ତରେ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି, ଗଦା ଓ ଖଡ୍ଗକୁ ଭୁଜାସଦୃଶ ଧରି, ହସ୍ତତଳରେ ପଦ୍ମ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖିଥିବା।

Verse 17

स्रग्धरं धृतशार्ङ्गं च सुपर्णरचितध्वजम् वक्षःस्थले कृतं चास्य श्रीवत्सं ददृशे हरिः

ହରି ତାକୁ ଦେଖିଲେ—ମାଳାଧାରୀ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ ଧରିଥିବା, ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ) ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ଧ୍ୱଜ ଥିବା, ଏବଂ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା।

Verse 18

किरीटकुण्डलधरं पीतवासःसमन्वितम् दृष्ट्वा तं भावगम्भीरं जहास गरुडध्वजः

କିରୀଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରି, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ଭାବରେ ଗମ୍ଭୀର ତାକୁ ଦେଖି ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁ ହସିଲେ।

Verse 19

युयुधे च बलेनास्य हस्त्यश्वबलिना द्विज निस्त्रिंशर्ष्टिगदाशूलशक्तिकार्मुकशालिना

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ସେ ନିଜ ବଳ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା—ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ବଳରେ ପ୍ରବଳ, ତଳୱାର, ଭାଲ, ଗଦା, ତ୍ରିଶୂଳ, ଶକ୍ତି ଓ ଧନୁଷରେ ସଜ୍ଜିତ।

Verse 20

क्षणेन शार्ङ्गनिर्मुक्तैः शरैर् अरिविदारणैः गदाचक्रनिपातैश् च सूदयाम् आस तद्बलम्

କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଶାର୍ଙ୍ଗରୁ ମୁକ୍ତ ଶତ୍ରୁବିଦାରକ ବାଣ ଓ ଗଦା-ଚକ୍ରର ଘୋର ଆଘାତରେ ସେ ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ସମୂଳେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

Verse 21

काशिराजबलं चैव क्षयं नीत्वा जनार्दनः उवाच पौण्ड्रकं मूढम् आत्मचिह्नोपलक्षणम्

କାଶୀରାଜଙ୍କ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ନାଶକୁ ନେଇ ଜନାର୍ଦନ ସେଇ ମୂଢ ପୌଣ୍ଡ୍ରକକୁ କହିଲେ—ଯେ ଭଗବାନଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଚିହ୍ନ ଚୋରିକରି ଧାରଣ କରି ଘୁରୁଥିଲା।

Verse 22

पौण्ड्रकोक्तं त्वया यत् तु दूतवक्त्रेण मां प्रति समुत्सृजेति चिह्नानि तत् ते संपादयाम्य् अहम्

ପୌଣ୍ଡ୍ରକର ଦୂତମୁଖରେ ତୁମେ ଯାହା ମୋତେ କହାଇଛ—‘ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକ ତ୍ୟାଗ କର’—ସେଇ ଚିହ୍ନମାନଙ୍କର ଯଥୋଚିତ ଶେଷ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କରିଦେବି।

Verse 23

चक्रम् एतत् समुत्सृष्टं गदेयं ते विसर्जिता गरुत्मान् एष निर्दिष्टः समारोहतु ते ध्वजम्

ଏହି ଚକ୍ର ଛାଡ଼ାଗଲା; ଏହି ଗଦା ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ହେଲା। ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏହି ଗରୁଡ଼ ତୁମ ଧ୍ୱଜରେ ଆରୋହଣ କରୁ—ତୁମର ବିଜୟଚିହ୍ନ ହେଉ।

Verse 24

इत्य् उच्चार्य विमुक्तेन चक्रेणासौ विदारितः पोथितो गदया भग्नो गरुत्मांश् च गरुत्मता

ଏହିପରି କହି ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଚକ୍ରରେ ସେ ଚିରିଗଲା; ଗଦାର ଆଘାତରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲା; ଏବଂ ଗରୁଡ଼ଚିହ୍ନଧାରୀର ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେଲା।

Verse 25

ततो हाहाकृते लोके काशीनाम् अधिपो बली युयुधे वासुदेवेन मित्रस्यापचितौ स्थितः

ତେବେ ଲୋକେ ହାହାକାର କରୁଥିବାବେଳେ, କାଶୀର ବଳବାନ ଅଧିପତି ମିତ୍ରଙ୍କ ଅପମାନର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 26

ततः शार्ङ्गधनुर्मुक्तैश् छित्त्वा तस्य शरैः शिरः काशिपुर्यां स चिक्षेप कुर्वंल् लोकस्य विस्मयम्

ତାପରେ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ା ଶରଦ୍ୱାରା ସେ ଶତ୍ରୁର ଶିର କାଟି, ତାହାକୁ କାଶୀପୁରୀରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ଯାହା ଦେଖି ସମଗ୍ର ଲୋକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲା।

Verse 27

हत्वा च पौण्ड्रकं शौरिः काशिराजं च सानुगम् पुनर् द्वारवतीं प्राप्तो रेमे स्वर्गगतो यथा

ପୌଣ୍ଡ୍ରକକୁ ଓ ଅନୁଚରସହିତ କାଶୀରାଜକୁ ବଧ କରି ଶୌରି ପୁନର୍ବାର ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଫେରିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତଙ୍କ ପରି ସୁଖରେ ବିହାର କଲେ।

Verse 28

तच्छिरः पतितं दृष्ट्वा तत्र काशिपतेः पुरे जनः किम् एतद् इत्य् आह केनेत्य् अत्यन्तविस्मितः

କାଶୀପତିଙ୍କ ନଗରରେ ସେଇ ପଡ଼ିଥିବା କଟା ଶିର ଦେଖି ଲୋକେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ କହିଲେ—“ଏହା କ’ଣ? କିଏ କଲା?”

Verse 29

ज्ञात्वा तं वासुदेवेन हतं तस्य सुतस् ततः पुरोहितेन सहितस् तोषयाम् आस शंकरम्

ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାରେ ଲାଗିଲେ।

Verse 30

अविमुक्ते महाक्षेत्रे तोषितस् तेन शंकरः वरं वृणीष्वेति तदा तं प्रोवाच नृपात्मजम्

ଅବିମୁକ୍ତ ନାମ ମହାପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଶଙ୍କର ତେବେ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ବର ଚାହ।”

Verse 31

स वव्रे भगवन् कृत्या पितृहन्तुर् वधाय मे समुत्तिष्ठतु कृष्णस्य त्वत्प्रसादान् महेश्वर

ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା—“ଭଗବନ୍! ମୋ ପିତାହନ୍ତା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ସେଇ କୃତ୍ୟା ଉଠୁ; ହେ ମହେଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ତାହା ସିଦ୍ଧ ହେଉ।”

Verse 32

एवं भविष्यतीत्य् उक्ते दक्षिणाग्नेर् अनन्तरम् महाकृत्या समुत्तस्थौ तस्यैवाग्निनिवेशनात्

“ଏମିତି ହେବ” ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ସହସହ, ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନି ପରେ, ସେଇ ଅଗ୍ନି-ନିବେଶ ସ୍ଥାନରୁ ମହାକୃତ୍ୟା ଉଠିଲା।

Verse 33

ततो ज्वालाकरालास्या ज्वलत्केशकलापिका कृष्ण कृष्णेति कुपिता कृत्या द्वारवतीं ययौ

ତାପରେ ଜ୍ୱାଳାରେ ଭୟଙ୍କର ମୁଖବାଳୀ, ଜ୍ୱଲନ୍ତ କେଶରାଶିଧାରିଣୀ ସେ କ୍ରୋଧିତ କୃତ୍ୟା “କୃଷ୍ଣ! କୃଷ୍ଣ!” ବୋଲି ପୁନଃପୁନଃ ଚିତ୍କାର କରି ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଧାଇଲା।

Verse 34

ताम् अवेक्ष्य जनस् त्रासविचलल्लोचनो मुने ययौ शरण्यं जगतां शरणं मधुसूदनम्

ହେ ମୁନି! ତାକୁ ଦେଖି ଲୋକେ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ଚକ୍ଷୁ ସହ, ଶରଣଦାତା—ଜଗତର ଶରଣ—ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଧାଇଲେ।

Verse 35

काशिराजसुतेनेयम् आराध्य वृषभध्वजम् उत्पादिता महाकृत्येत्य् अवगम्याथ चक्रिणा

ତେବେ ଚକ୍ରଧାରୀ ବୁଝିଲେ—“କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ବୃଷଭଧ୍ୱଜ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ଏହି ମହାବିପତ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛି।”

Verse 36

जहि कृत्याम् इमाम् उग्रां वह्निज्वालाजटाकुलाम् चक्रम् उत्सृष्टम् अक्षेषु क्रीडासक्तेन लीलया

“ଏହି ଉଗ୍ର କୃତ୍ୟାକୁ ନାଶ କର—ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳାର ଜଟାରେ ଭୟଙ୍କର। କ୍ରୀଡାରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ ଲୀଳାବଶେ ଯେ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ାଗଲା, ସେହିଟି ପାଶାମଧ୍ୟରେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି।”

Verse 37

तदग्निमालाजटिलज्वालोद्गारातिभीषणाम् कृत्याम् अनुजगामाशु विष्णुचक्रं सुदर्शनम्

ତତ୍କ୍ଷଣେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନଚକ୍ର ସେହି କୃତ୍ୟାକୁ ଶୀଘ୍ର ଅନୁସରଣ କଲା—ଅଗ୍ନିମାଳାର ଜଟା ଓ ଉଦ୍ଗାରିତ ଜ୍ୱାଳାରେ ସେ ଅତିଭୟଙ୍କର ଥିଲା।

Verse 38

चक्रप्रतापविध्वस्ता कृत्या माहेश्वरी तदा ननाश वेगिनी वेगात् तद् अप्य् अनुजगाम ताम्

ଚକ୍ରର ପ୍ରତାପରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ସେହି ମାହେଶ୍ୱରୀ କୃତ୍ୟା ତେବେ ଝଡ଼ ବେଗରେ ପଳାଇଲା; ତଥାପି ସେହି ଦିବ୍ୟଶକ୍ତି ତାକୁ ଛାଡ଼ିଲା ନାହିଁ, ଅନୁସରଣ କଲା।

Verse 39

कृत्या वाराणसीम् एव प्रविवेश त्वरान्विता विष्णुचक्रप्रतिहतप्रभावा मुनिसत्तम

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ରରେ ପ୍ରତିହତ ପ୍ରଭାବ ହୋଇଥିବା ସେହି କୃତ୍ୟା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ବାରାଣସୀରେ ହିଁ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 40

ततः काशिबलं भूरि प्रमथानां तथा बलम् समस्तशस्त्रास्त्रयुतं चक्रस्याभिमुखं ययौ

ତେବେ କାଶୀର ବିଶାଳ ସେନା ଓ ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ଦଳ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର-ଅସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ଚକ୍ରର ସମ୍ମୁଖକୁ ସିଧା ଅଗ୍ରସର ହେଲା।

Verse 41

शस्त्रास्त्रमोक्षचतुरं दग्ध्वा तद् बलम् ओजसा कृत्यागर्भाम् अशेषां तां तदा वाराणसीं पुरीम्

ତାପରେ ଶସ୍ତ୍ର-ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପରେ ନିପୁଣ ସେହି ବଳକୁ ସେ ନିଜ ତେଜରେ ଦଗ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କୃତ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମଗ୍ର ବାରାଣସୀ ପୁରୀକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ।

Verse 42

सभूभृद्भृत्यपौरां तु साश्वमातङ्गमानवाम् अशेषकोशकोष्ठां तां दुर्निरीक्ष्यां सुरैर् अपि

ସେହି ନଗରୀ ରାଜଭୃତ୍ୟ ଓ ପୌରଜନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ମନୁଷ୍ୟରେ ଭିଡ଼ ଥିଲା; ତାହାର ଧନକୋଷ ଓ ଧାନ୍ୟକୋଷ ଅପାର—ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବା ଦୁର୍ଲଭ ଥିଲା।

Verse 43

ज्वालापरिष्कृताशेषगृहप्राकारचत्वराम् ददाह तद् धरेश् चक्रं सकलाम् एव तां पुरीम्

ଜ୍ୱାଳାର ପରିଶୋଧକ ଅଗ୍ନିରେ ତାହାର ଘର, ପ୍ରାକାର ଓ ଚତ୍ୱର ସବୁ ଜ୍ୱଳିଉଠିଲା; ଧରାଧୀଶଙ୍କ ଚକ୍ର ସେ ସମଗ୍ର ପୁରୀକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେଲା।

Verse 44

अक्षीणामर्षम् अत्यल्पसाध्यसाधनसस्पृहम् तच् चक्रं प्रस्फुरद्दीप्ति विष्णोर् अभ्याययौ करम्

ତାପରେ ସେହି ଚକ୍ର—ଅକ୍ଷୟ କ୍ରୋଧରେ, ଅତ୍ୟଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ-ସାଧନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆତୁର—କମ୍ପିତ ଦୀପ୍ତିରେ ଜ୍ୱଳମାନ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କରକୁ ଧାଇଁ ଆସିଲା।