Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

कुब्जानुग्रहः, धनुर्भङ्गः, कुवलयापीडवधः, मल्लयुद्धं, कंसवधः, स्तुतयः

यावद् यावच् च चाणूरो युयुधे हरिणा सह प्राणहानिम् अवापाग्र्यां तावत् तावल् लवाल् लवम्

yāvad yāvac ca cāṇūro yuyudhe hariṇā saha prāṇahānim avāpāgryāṃ tāvat tāval lavāl lavam

ଚାଣୂର ହରି ସହ ଯେତେଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କଲା, ସେତେଦିନ—କ୍ଷଣକ୍ଷଣ—ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶେଷ, ପ୍ରାଣହାନି, ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା; ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମହାବଳ ମଧ୍ୟ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଟିକେନାହିଁ।

यावत्as long as
यावत्:
Kāla/Parimāṇa (Temporal/Measure adverb)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; यावत्-तावत्-सम्बन्धे अव्यय (correlative adverb)
यावत्as long as
यावत्:
Kāla/Parimāṇa (Temporal/Measure adverb)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-प्रयोग (repetition for emphasis)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
चाणूरःCāṇūra
चाणूरः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचाणूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
युयुधेfought
युयुधे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
हरिणाwith Hari (Kṛṣṇa)
हरिणा:
Saha/Karaṇa (Association/Instrument)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahārtha (Comitative/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (postposition meaning ‘with’)
प्राणहानिम्loss of life
प्राणहानिम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण + हानि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
अवापattained, met with
अवाप:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव् + आप् (धातु)
Formलिट्/लुङ्-रूप (contextually past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — ‘attained’
अग्र्याम्supreme, foremost
अग्र्याम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्र्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (प्राणहानिम्)
तावत्so long, then
तावत्:
Kāla/Parimāṇa (Temporal/Measure adverb)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय; यावत्-तावत्-सम्बन्धे अव्यय (correlative)
तावत्so long
तावत्:
Kāla/Parimāṇa (Temporal/Measure adverb)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-प्रयोग (emphatic repetition)
लवात्from a moment
लवात्:
Apādāna (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootलव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन; कालपरिमाणे ‘from a moment’
लवम्a moment
लवम्:
Karman/Measure (Object as measure)
TypeNoun
Rootलव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; कालपरिमाणे

Sage Parāśara (narrating) to Maitreya

H
Hari (Krishna)
C
Cāṇūra

FAQs

It marks the swift collapse of adharma when it confronts Hari directly—evil strength lasts only “moment by moment” before the Lord’s sovereignty.

By narrating that the very duration of the contest measures Cāṇūra’s remaining life; the Lord’s presence determines the limit of worldly power.

Hari is shown as the supreme controller of prāṇa and destiny; the verse frames Kṛṣṇa’s act not as mere human victory but as divine governance.