
सोमवंशश्रवणप्रार्थना (Maitreya’s Request for the Lunar Dynasty)
ଗୁରୁ–ଶିଷ୍ୟ ସଂବାଦରେ ସୂର୍ୟବଂଶ ଶୁଣି ସାରି ମୈତ୍ରେୟ ପରାଶରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି—ଏବେ ସୋମ (ଚନ୍ଦ୍ର) ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ବଂଶପରମ୍ପରାକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ, ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଓ ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରମ୍ପରାରେ ଯାହାଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ମରଣୀୟ, ସେହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନୃପତିମାନଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଆଚାର୍ୟ ପରାଶରଙ୍କ ପ୍ରାମାଣ୍ୟ ଓ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମମୁଖୀ ଜିଜ୍ଞାସା ପ୍ରମୁଖ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ସୂର୍ୟବଂଶରୁ ସୋମବଂଶକୁ ସଂକ୍ରମଣ କରାଇ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଧୀନ କାରଣତ୍ୱରେ ଧର୍ମରାଜ୍ୟର ଆଦର୍ଶ ବଂଶସ୍ମୃତିରେ ରକ୍ଷିତ ରହେ ବୋଲି ସ୍ଥାପନ କରେ।
Verse 1
सूर्यस्य भगवन् वंशः कथितो भवता मम सोमस्य वंशे त्व् अखिलाञ् श्रोतुम् इच्छामि पार्थिवान्
ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣ ମୋତେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ କଥା କହିଛନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ସୋମ—ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତ ପାର୍ଥିବ ରାଜାମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
Verse 2
कीर्त्यते स्थिरकीर्तीनां येषाम् अद्यापि संततिः प्रसादसुमुखस् तन् मे ब्रह्मन्न् आख्यातुम् अर्हसि
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କୃପାକରି ପ୍ରସନ୍ନମୁଖେ ମୋତେ ସେହି ସ୍ଥିରକୀର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କ କଥା କହନ୍ତୁ, ଯାହାଙ୍କ ବଂଶ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।
He asks Parāśara to recount the complete succession of earthly kings in Soma’s lineage (Soma/Chandra-vaṃśa), emphasizing correct sequence and the celebrated rulers whose fame remains in tradition.
Because vaṃśa narration in the Purana is meant to show dharmic continuity—how rightful rule and moral causality unfold in time (kāla) under Viṣṇu’s overarching order, not as random political accident.