Adhyaya 17

Verse 1

इत्य् आह भगवान् और्वः सगराय महात्मने सदाचारान् पुरा सम्यङ् मैत्रेय परिपृच्छते

ହେ ମୈତ୍ରେୟ! ଏଭଳି ଯଥାବିଧି ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଥିବାବେଳେ, ଭଗବାନ ଔର୍ବ ମହାତ୍ମା ସଗରଙ୍କୁ ପୁରାତନ ସଦାଚାରଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ କହିଲେ।

Verse 2

मयाप्य् एतद् अशेषेण कथितं भवतो द्विज समुल्लङ्घ्य सदाचारं कश्चिन् नाप्नोति शोभनम्

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ମୁଁ ଏହା ସବୁ ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲି। ଯେ ସଦାଚାରକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭନ—ସତ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ—ପାଉନାହିଁ।

Verse 3

षण्डापविद्धप्रमुखा विदिता भगवन् मया उदक्याद्याश् च ये सर्वे नग्नम् इच्छामि वेदितुम्

ହେ ଭଗବନ୍, ଷଣ୍ଡା ଓ ଆପବିଦ୍ଧ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ଉଦକ୍ୟାଦି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ଜାଣିଛି; ଏବେ ‘ନଗ୍ନ’ ବିଷୟ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

Verse 4

को नग्नः किंसमाचारो नग्नसंज्ञां नरो लभेत् नग्नस्वरूपम् इच्छामि यथावत् गदितं त्वया

‘ନଗ୍ନ’ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ? ତାହାର ଆଚାର କିପରି? ମନୁଷ୍ୟ କିପରି ‘ନଗ୍ନ’ ସଂଜ୍ଞା ପାଏ? ‘ନଗ୍ନତ୍ୱ’ର ସ୍ୱରୂପ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ବିସ୍ତାରେ କହନ୍ତୁ।

Verse 5

ऋग्यजुःसामसंज्ञेयं त्रयी वर्णावृतिर् द्विज एताम् उज्झति यो मोहात् स नग्नः पातकी स्मृतः

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଋଗ୍-ଯଜୁଃ-ସାମ ନାମକ ତ୍ରୟୀ ବେଦ ହିଁ ତୁମ ବର୍ଣ୍ଣଧର୍ମର ଆବରଣ; ଯେ ମୋହରେ ତାହା ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ‘ନଗ୍ନ’ ଓ ପାତକୀ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 6

त्रयी समस्तवर्णानां द्विज संवरणं यतः नग्नो भवत्य् उज्झितायाम् अतस् तस्याम् असंशयम्

ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ଆବରଣ ଏହି ତ୍ରୟୀ; ଏହା ତ୍ୟାଗ ହେଲେ ସେ ଦ୍ୱିଜ ନିଶ୍ଚୟ ‘ନଗ୍ନ’ ହୁଏ।

Verse 7

इदं च श्रूयताम् अन्यद् भीष्माय सुमहात्मने कथयाम् आस धर्मज्ञो वसिष्ठो ऽस्मत्पितामहः

ଏବେ ଆଉ ଗୋଟିଏ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ: ଧର୍ମଜ୍ଞ ଆମ ପିତାମହ ବସିଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଏହି ଉପଦେଶ କହିଥିଲେ।

Verse 8

मयापि तस्य गदतः श्रुतम् एतन् महात्मनः नग्नसंबन्धि मैत्रेय यत् पृष्टो ऽहम् इह त्वया

ହେ ମୈତ୍ରେୟ—ନଗ୍ନ ଋଷିଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀ—ତୁମେ ଏଠାରେ ଯେ ଉପଦେଶ ପଚାରିଛ, ସେହିଟିକୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବେ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି।

Verse 9

देवासुरम् अभूद् युद्धं दिव्यम् अब्दं पुरा द्विज तस्मिन् पराजिता देवा दैत्यैर् ह्रादपुरोगमैः

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ପୁରାତନ କାଳରେ ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେଠାରେ ହ୍ରାଦ ଅଗ୍ରଣୀ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କଲେ।

Verse 10

क्षीरोदस्योत्तरं कूलं गत्वातप्यन्त वै तपः विष्णोर् आराधनार्थाय जगुश् चेमं स्तवं तदा

କ୍ଷୀରସାଗରର ଉତ୍ତର କୂଳକୁ ଯାଇ ସେମାନେ କଠୋର ତପ କଲେ; ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆରାଧନା ପାଇଁ ସେତେବେଳେ ଏହି ସ୍ତବକୁ ଗାଇଲେ।

Verse 11

आराधनाय लोकानां विष्णोर् ईशस्य यां गिरम् वक्ष्यामो भगवान् आद्यस् तया विष्णुः प्रसीदतु

ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଆରାଧନା ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ—ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ପବିତ୍ର ବାଣୀକୁ ଆମେ ଏବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବୁ; ସେହି ସ୍ତବ ଦ୍ୱାରା ଆଦ୍ୟ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 12

यतो भूतान्य् अशेषाणि प्रसूतानि महात्मनः यस्मिंश् च लयम् एष्यन्ति कस् तं संस्तोतुम् ईश्वरः

ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ସମସ୍ତ ଭୂତ ନିଃଶେଷରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ପ୍ରଳୟେ ପୁଣି ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୟ ପାଏ; ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ କିଏ ସମର୍ଥ?

Verse 13

तथाप्य् अरातिविध्वंसध्वस्तवीर्या भवार्थिनः त्वां स्तोष्यामस् तवोक्तीनां याथार्थ्यं नैव गोचरे

ତଥାପି—ଶତ୍ରୁଶକ୍ତିର ଆଘାତରେ ଆମର ବୀର୍ୟ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ଭବବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିବୁ; କାରଣ ତୁମ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଥିବା ବାକ୍ୟର ଯଥାର୍ଥତା ବାଣୀର ଗୋଚରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସେ ନାହିଁ।

Verse 14

त्वम् उर्वी सलिलं वह्निर् वायुर् आकाशम् एव च समस्तम् अन्तःकरणं प्रधानं तत्परः पुमान्

ତୁମେ ହିଁ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ। ତୁମେ ହିଁ ସମଗ୍ର ଅନ୍ତଃକରଣ, ପ୍ରଧାନ (ପ୍ରକୃତି) ଏବଂ ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ପରମ ପୁରୁଷ।

Verse 15

एकं तवैतद् भूतात्मन् मूर्तामूर्तमयं वपुः आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं स्थानकालविभेदवत्

ହେ ସର୍ବଭୂତାତ୍ମନ୍, ଏହା ତୁମର ଏକମାତ୍ର ରୂପ—ମୂର୍ତ୍ତ ଓ ଅମୂର୍ତ୍ତ—ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଘାସର ତିଣ୍ଡି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ; କେବଳ ସ୍ଥାନ-କାଳ ଭେଦରୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରତୀତ ହୁଏ।

Verse 16

तत्रेश तव यत् पूर्वं त्वन्नाभिकमलोद्भवम् रूपं सर्गोपकाराय तस्मै ब्रह्मात्मने नमः

ହେ ଈଶ, ସେଠାରେ ତୁମର ଯେ ଆଦିରୂପ—ତୁମ ନାଭିକମଳରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ବ୍ରହ୍ମା—ସୃଷ୍ଟିର ଉପକାର ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ସର୍ଗକାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମର ନିଜ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

Verse 17

शक्रार्करुद्रवस्वश्विमरुत्सोमादिभेदवत् वयम् एवं स्वरूपं ते तस्मै देवात्मने नमः

ତୁମେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମରୁତ, ସୋମ ଆଦି ଦେବଭେଦରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରତୀତ ହୁଅ, ସେପରି ଆମେ ଏହାକୁ ତୁମର ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ଜାଣୁ। ତେଣୁ ଦେବମାନଙ୍କର ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ଦିବ୍ୟସ୍ୱଭାବ ଥିବା ସେଇ ଏକଙ୍କୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁ।

Verse 18

दम्भप्रायम् असंबोधि तितिक्षादमवर्जितम् यद् रूपं तव गोविन्द तस्मै दैत्यात्मने नमः

ହେ ଗୋବିନ୍ଦ! ଯେ ତୁମର ରୂପ ଦମ୍ଭପ୍ରାୟ, ସତ୍ୟବୋଧହୀନ, ତିତିକ୍ଷା ଓ ଦମ ବିହୀନ—ସେଇ ଦୈତ୍ୟସ୍ୱଭାବ ରୂପକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

Verse 19

नातिज्ञानवहा यस्मिन् नाड्यः स्तिमिततेजसि शब्दादिलोभि यत् तस्मै तुभ्यं यक्षात्मने नमः

ଯକ୍ଷସ୍ୱଭାବ ରୂପେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଯେଉଁଠାରେ ନାଡୀଗୁଡ଼ିକ ଅତିଜ୍ଞାନ ବହନ କରେନାହିଁ, ଅନ୍ତଃତେଜ ସ୍ଥିର ରହେ, ଏବଂ ଶବ୍ଦାଦି ବିଷୟରେ ଲୋଭୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟପ୍ରବାହ ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ସଂଯମିତ ହୋଇ ପଛକୁ ଫେରେ।

Verse 20

क्रौर्यमायामयं घोरं यच् च रूपं तवासितम् निशाचरात्मने तस्मै नमस् ते पुरुषोत्तम

ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! କ୍ରୌର୍ୟ ଓ ମାୟାରେ ବୁନା, ଭୟଙ୍କର ଓ ଘୋର ଯେ ତୁମର କଳା (ଆସିତ) ରୂପ—ସେଇ ନିଶାଚରସ୍ୱଭାବ ରୂପକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

Verse 21

स्वर्गस्थधर्मिसद्धर्मफलोपकरणं तव धर्माख्यं च तथा रूपं नमस् तस्मै जनार्दन

ହେ ଜନାର୍ଦନ! ସ୍ୱର୍ଗସ୍ଥ ଧର୍ମୀମାନେ ସଦ୍ଧର୍ମର ଫଳ ପାଇବାକୁ ଯେ ଉପକରଣ, ସେହିଟି ମଧ୍ୟ ତୁମର ‘ଧର୍ମ’ ନାମକ ରୂପ; ସେଇ ରୂପକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

Verse 22

हर्षप्रायम् असंसर्गि गतिमद् गमनादिषु सिद्धात्मंस् तव यद् रूपं तस्मै सिद्धात्मने नमः

ସଦା ହର୍ଷପ୍ରାୟ, ସଂସର୍ଗରୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ, ତଥାପି ଗମନାଦି କ୍ରିୟାରେ ଗତିମାନ ତୁମ ସିଦ୍ଧାତ୍ମ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର; ସେଇ ସିଦ୍ଧ, ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 23

अतितिक्षाधनं क्रूरम् उपभोगसहं हरे द्विजिह्वं तव यद् रूपं तस्मै सर्पात्मने नमः

ହେ ହରି! ଅତ୍ୟଧିକ ସହନଶୀଳ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ, ଭୋଗକୁ ସହି ଉପଭୋଗ କରିପାରୁଥିବା, ଦ୍ୱିଜିହ୍ୱା-ଚିହ୍ନିତ ତୁମ ସର୍ପାତ୍ମକ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 24

अवबोधि च यच् छान्तम् अदोषम् अपकल्मषम् ऋषिरूपात्मने तस्मै विष्णो रूपाय ते नमः

ଯେ ରୂପ ଜାଗ୍ରତ-ବୋଧସ୍ୱରୂପ, ଶାନ୍ତ, ନିର୍ଦୋଷ ଓ ନିଷ୍କଲ୍ମଷ—ଋଷି-ସ୍ୱଭାବ ଏହି ବିଷ୍ଣୁରୂପକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 25

भक्षयत्य् अथ कल्पान्ते भूतानि यद् अवारितम् त्वद्रूपं पुण्डरीकाक्ष तस्मै कालात्मने नमः

ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ! କଳ୍ପାନ୍ତେ ଅବାରିତ ତୁମ ନିଜ ରୂପ ସମସ୍ତ ଭୂତକୁ ଗ୍ରାସ କରେ; ସେହି କାଳାତ୍ମକ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 26

संभक्ष्य सर्वभूतानि देवादीन्य् अविशेषतः नृत्यत्य् अन्ते च यद् रूपं तस्मै रुद्रात्मने नमः

ଯେ ରୂପ ଅନ୍ତେ ଦେବାଦିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଦ ବିନା ସମସ୍ତ ଭୂତକୁ ଗ୍ରାସ କରି, ପରେ ପ୍ରଳୟେ ନୃତ୍ୟ କରେ—ସେହି ରୁଦ୍ରାତ୍ମକ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 27

प्रवृत्त्या रजसो यच् च कर्मणां कारणात्मकम् जनार्दन नमस् तस्मै त्वद्रूपाय नरात्मने

ହେ ଜନାର୍ଦନ! ରଜସର ପ୍ରବୃତ୍ତିଦ୍ୱାରା କର୍ମମାନଙ୍କର କାରଣତତ୍ତ୍ୱ ହୋଇ, ନରାତ୍ମରୂପେ ଅନ୍ତରେ ଜୀବମାନଙ୍କୁ କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରୁଥିବା ତୁମ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 28

अष्टाविंशद्वधोपेतं यद् रूपं तामसं तव उन्मार्गगामि सर्वात्मंस् तस्मै पश्वात्मने नमः

ହେ ସର୍ବାତ୍ମନ୍! ଅଷ୍ଟାବିଂଶତି ବିନାଶକ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ, ତାମସଜନ୍ୟ ତୁମ ସେଇ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର; ପଥହୀନ ପଥରେ ଗମନକାରୀ, ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମାରୂପେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 29

यज्ञाङ्गभूतं यद् रूपं जगतः सिद्धिसाधनम् वृक्षादिभेदैर् यद् भेदि तस्मै मुख्यात्मने नमः

ଯାହାର ରୂପ ଯଜ୍ଞର ଅଙ୍ଗ ହୋଇ ଜଗତର ସିଦ୍ଧିସାଧନ, ଏବଂ ଯେ ବୃକ୍ଷାଦି ଭେଦରେ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରତୀତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆତ୍ମା—ତାହାକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 30

तिर्यङ्मनुष्यदेवादिव्योमशब्दादिकं च यत् रूपं तवादेः सर्वस्य तस्मै सर्वात्मने नमः

ହେ ଆଦିକାରଣ! ତୁମ ରୂପ ହିଁ ତିର୍ୟକ୍ (ପଶୁ), ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବ, ଏବଂ ଆକାଶ, ଶବ୍ଦ ଆଦି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ—ସେଇ ସର୍ବାତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 31

प्रधानबुद्ध्यादिमयाद् अशेषाद् यद् अन्यद् अस्मात् परमं परात्मन् रूपं तवाद्यं न यद् अन्यतुल्यं तस्मै नमः कारणकारणाय

ହେ ପରାତ୍ମନ୍! ପ୍ରଧାନ, ବୁଦ୍ଧି ଆଦି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ପରେ ଯେ ପରମ ସତ୍ୟ, ସେ ତୁମର ଆଦ୍ୟ ରୂପ; ତାହା ସମାନ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। କାରଣର କାରଣ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 32

शुक्लादिदीर्घादिघनादिहीनम् अगोचरे यच् च विशेषणानाम् शुद्धातिशुद्धं परमर्षिदृश्यं रूपाय तस्मै भगवन् नताः स्मः

ହେ ଭଗବନ୍! ‘ଶୁକ୍ଳ’, ‘ଦୀର୍ଘ’, ‘ଘନ’ ଆଦି ବିଶେଷଣରୁ ଶୂନ୍ୟ, ବିଶେଷଣମାନଙ୍କ ଗୋଚରରୁ ପରେ; ଶୁଦ୍ଧତାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତିଶୁଦ୍ଧ, ଏବଂ କେବଳ ପରମର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ତୁମ ସେଇ ରୂପକୁ ଆମେ ନମନ କରୁଛୁ।

Verse 33

यन् नः शरीरेषु यद् अन्यदेहेष्व् अशेषवस्तुष्व् अजम् अव्ययं यत् यस्माच् च नान्यद् व्यतिरिक्तम् अस्ति ब्रह्मस्वरूपाय नताः स्म तस्मै

ଯେ ତତ୍ତ୍ୱ ଆମ ଶରୀରରେ, ଅନ୍ୟ ଦେହରେ ମଧ୍ୟ, ଅଶେଷ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁରେ ସର୍ବତ୍ର ବିରାଜିତ; ଯେ ଅଜ ଓ ଅବ୍ୟୟ; ଯାହାଠାରୁ କିଛି ମଧ୍ୟ ପୃଥକ ନୁହେଁ—ସେଇ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ପରମଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରଣାମ କରୁ।

Verse 34

सकलम् इदम् अजस्य यस्य रूपं परमपदात्मवतः सनातनस्य तम् अनिधनम् अशेषबीजभूतं प्रभुम् अमलं प्रणताः स्म वासुदेवम्

ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ; ଯିଏ ଅଜ, ସନାତନ, ପରମପଦର ଆତ୍ମା; ଯିଏ ଅନିଧନ, ସମସ୍ତ ବୀଜର ବୀଜ-କାରଣ, ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭୁ—ସେଇ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରଣାମ କରୁ।

Verse 35

स्तोत्रस्यास्यावसाने तु ददृशुः परमेश्वरम् शङ्खचक्रगदापाणिं गरुडस्थं सुरा हरिम्

ସ୍ତୋତ୍ର ଶେଷ ହେବା ସହିତ ଦେବମାନେ ପରମେଶ୍ୱର ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଗରୁଡାରୂଢ, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ; ଦେବାଧିଦେବ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 36

तम् ऊचुः सकला देवाः प्रणिपातपुरःसरम् प्रसीद देव दैत्येभ्यस् त्राहीति शरणार्थिनः

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଣିପାତ କରି କହିଲେ: “ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ହେ ଦେବ! ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।” ଏଭଳି ଶରଣାଗତ ହୋଇ ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷା ମାଗିଲେ।

Verse 37

त्रैलोक्यं यज्ञभागाश् च दैत्यैर् ह्रादपुरोगमैः हृतं नो ब्रह्मणो ऽप्य् आज्ञाम् उल्लङ्घ्य परमेश्वर

ହେ ପରମେଶ୍ୱର! ହ୍ରାଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ତ୍ରିଲୋକ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଆମ ଭାଗ ହରଣ କରିଛନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି।

Verse 38

यद्य् अप्य् अशेषभूतस्य वयं ते च तवांशकाः तथाप्य् अविद्याभेदेन भिन्नं पश्यामहे जगत्

ଯଦିଓ ଆମ୍ଭେମାନେ ଏବଂ ସେମାନେ ସର୍ବଭୂତମୟ ଆପଣଙ୍କର ହିଁ ଅଂଶ, ତଥାପି ଅବିଦ୍ୟା ଜନିତ ଭେଦ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆମ୍ଭେମାନେ ଏହି ଜଗତକୁ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦେଖୁଅଛୁ।

Verse 39

स्ववर्णधर्माभिरता वेदमार्गानुसारिणः न शक्यास् ते ऽरयो हन्तुम् अस्माभिस् तपसान्विताः

ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣଧର୍ମରେ ନିରତ ଏବଂ ବେଦମାର୍ଗର ଅନୁସରଣକାରୀ ସେହି ଶତ୍ରୁମାନେ ତପସ୍ୟା ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେବା ଅସମ୍ଭବ।

Verse 40

तम् उपायम् अशेषात्मन्न् अस्माकं दातुम् अर्हसि येन तान् असुरान् हन्तुं भवेम भगवन् क्षमाः

ହେ ଅଶେଷାତ୍ମନ୍! ଯେଉଁ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ଆମ୍ଭେମାନେ ସେହି ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବୁ, ସେହି ଉପାୟ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ। ହେ ଭଗବାନ, ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ସକ୍ଷମ କରନ୍ତୁ।

Verse 41

इत्य् उक्तो भगवांस् तेभ्यो मायामोहं शरीरतः समुत्पाद्य ददौ विष्णुः प्राह चेदं सुरोत्तमान्

ଏହିପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯିବାରୁ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଶରୀରରୁ 'ମାୟାମୋହ' ସୃଷ୍ଟି କରି ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କଲେ ଏବଂ ସେହି ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।

Verse 42

मायामोहो ऽयम् अखिलान् दैत्यांस् तान् मोहयिष्यति ततो वध्या भविष्यन्ति वेदमार्गबहिष्कृताः

ଏହି 'ମାୟାମୋହ' ସେହି ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବ। ତେବେ ବେଦମାର୍ଗରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହୋଇ ସେମାନେ ବଧ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ।

Verse 43

स्थितौ स्थितस्य मे वध्या यावन्तः परिपन्थिनः ब्रह्मणो ह्य् अधिकारस्य देवा दैत्यादिकाः सुराः

ମୁଁ ମୋର ନିୟତ ପଦରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିତ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ପଥରୋଧକ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦଣ୍ଡନୀୟ; କାରଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଧିକାରରେ ବାଧା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ବିରୋଧୀ ଦେବ, ଦୈତ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସୁର ଯେହେଉନାହିଁ।

Verse 44

तद् गच्छत न भीः कार्या मायामोहो ऽयम् अग्रतः गच्छत्व् अद्योपकाराय भवतां भविता सुराः

ଏହେତୁ ଆଗକୁ ଯାଅ—ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ମାୟାଜନିତ ଏହି ମୋହ ତୁମମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଛି; ଆଜି ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅ, ଦେବମାନେ ତୁମ ସହାୟ ହେବେ।

Verse 45

इत्य् उक्ताः प्रणिपत्यैनं ययुर् देवा यथागतम् मायामोहो ऽपि तैः सार्धं ययौ यत्र महासुराः

ଏପରି କୁହାଯାଇ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଯେପଥେ ଆସିଥିଲେ ସେହିପଥେ ଫେରିଗଲେ। ମାୟାମୋହ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯେଉଁଠାରେ ମହାସୁରମାନେ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲା—ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିୟୋଜିତ ମୋହଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଧର୍ମର ସତ୍ୟ କ୍ରମରୁ ବିମୁଖ ହେବା ପାଇଁ।