Adhyaya 6
ଅଧ୍ୟାୟ ୬ରେ ସାବର୍ଣ୍ଣି ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତି—ରାଜା ମହାନ୍ ବସୁ କିପରି ପୃଥିବୀ/ପାତାଳରେ ପତିତ ହେଲେ, ଶାପର କାରଣ କ’ଣ, ମୋକ୍ଷ କିପରି ହେଲା। ସ୍କନ୍ଦ ପୂର୍ବବୃତ୍ତାନ୍ତ କହନ୍ତି—ଇନ୍ଦ୍ର (ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ନାମରେ) ଅଶ୍ୱମେଧ-ସଦୃଶ ମହାଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ସେଠାରେ ଅନେକ ପଶୁ ବାନ୍ଧା ହୋଇ ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରୁଥିଲେ। ତେଜସ୍ବୀ ଋଷିମାନେ ଆସି ସତ୍କୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଜ୍ଞରେ ଲୁଚିଥିବା ହିଂସା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ କରୁଣାରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମୋପଦେଶ ଦେଲେ। ଋଷିମାନେ ସନାତନଧର୍ମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି କହିଲେ—ଅହିଂସା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀତି; ବେଦର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପଶୁବଧ ନୁହେଁ, ଧର୍ମର ‘ଚାରି ପାଦ’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ହିଂସାଦ୍ୱାରା ତାହାର ବିନାଶ ନୁହେଁ। ରଜ-ତମ ଚାଳିତ ଭୁଲ୍ ଅର୍ଥଗ୍ରହଣକୁ ନିନ୍ଦା କରି ‘ଅଜ’ ଶବ୍ଦକୁ କେବଳ ‘ଛାଗ’ ଭାବି ବଳି ଦେବା ବେଦତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ବୀଜ/ଔଷଧି ଆଦି ପ୍ରାୟୋଗିକ ଅର୍ଥରେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣୀୟ ବୋଲି କହିଲେ। ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଦେବମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଅନୁକୂଳ; ବିଷ୍ଣୁପୂଜା ସହ ଅହିଂସକ ଯଜ୍ଞ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜଣାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ଦେବମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ମାନିଲେ ନାହିଁ; ଗର୍ବ, କ୍ରୋଧ ଓ ମୋହରେ ଅଧର୍ମର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଗଲା। ସେଇ ସମୟରେ ରାଜୋପଚାରିଚର ବସୁ ଆସିଲେ; ଦେବ ଓ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—ଯଜ୍ଞ ପଶୁଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ କି ଧାନ୍ୟ-ଔଷଧିଦ୍ୱାରା। ଦେବମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଜାଣି ବସୁ ପଶୁଯାଗକୁ ସମର୍ଥନ କଲେ; ଏହି ବାକ୍ଦୋଷରେ ସେ ଆକାଶରୁ ପତିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତଥାପି ନାରାୟଣାଶ୍ରୟରେ ସ୍ମୃତି ଧାରଣ କଲେ। ହିଂସାଫଳ ଭୟରେ ଦେବମାନେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ, ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ; ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥ-ବିବେକ, ନୈତିକ ଯଜ୍ଞ ଓ ଅଧିକାରୀ ବାଣୀର କର୍ମଭାର ବିଷୟରେ ସତର୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.