
ସ୍କନ୍ଦ କହନ୍ତି—ବାସୁଦେବ-ପୂଜାର ବିଧି ଶୁଣି ନାରଦ ପ୍ରାୟୋଗିକ ସିଦ୍ଧି ଆଶାରେ ପରମ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ମନକୁ କିପରି ନିଗ୍ରହ କରିବି?” ସେ ମାନିଲେ ଯେ ମନ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଠିନ, ଏବଂ ମନ ଜିତିନାହିଁ ହେଲେ ଉପାସନାର ଇଷ୍ଟଫଳ ସିଦ୍ଧି ହୁଏନାହିଁ। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—ଦେହଧାରୀଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଶତ୍ରୁ ମନ ହିଁ; ତାହାର ନିର୍ଦୋଷ ଶମନ ଉପାୟ ହେଉଛି ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର ସହିତ ବିଷ୍ଣୁ-ଧ୍ୟାନର ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ। ତାପରେ ସେ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗଯୋଗର ସୁସଂଗଠିତ ସାର ଦେଲେ—ଯମ, ନିୟମ, ଆସନ, ପ୍ରାଣାୟାମ, ପ୍ରତ୍ୟାହାର, ଧାରଣା, ଧ୍ୟାନ ଓ ସମାଧି। ପାଞ୍ଚ ଯମ ଓ ପାଞ୍ଚ ନିୟମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ନିୟମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ-ପୂଜାକୁ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗର ଲକ୍ଷଣ, ଶ୍ୱାସର ସ୍ଥିରତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ନିବୃତ୍ତି ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷମୁଖୀ ଯୋଗୀଙ୍କ ଦେହତ୍ୟାଗ ପ୍ରକ୍ରିୟା କୁହାଯାଏ—ପ୍ରାଣକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପରକୁ ନେବା, ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଦ୍ରା କରିବା, ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି, ମାୟାଜନିତ ବାସନା ତ୍ୟାଗ, ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ବାସୁଦେବ-ସ୍ମରଣ ସହିତ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତି। ଏହାକୁ ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ରର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସାର ବୋଲି କହି, ନିଜ ମନକୁ ଜିତି ନିରନ୍ତର ବାସୁଦେବ-ଆରାଧନା କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଏ।
No shlokas available for this adhyaya yet.