
ଅଧ୍ୟାୟ ୩ ନାରଦଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଓ ପ୍ରଶ୍ନରୁ ତତ୍ତ୍ୱସଂବାଦ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ—ଯେତେବେଳେ ବେଦ‑ପୁରାଣରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟା‑ନିୟନ୍ତା ବୋଲି ଗାୟନ କରାଯାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ‑ଆଶ୍ରମ ନାନା ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ତେବେ ବାସୁଦେବ ନିଜେ ପିତା କିମ୍ବା ଦେବତା ଭାବେ କାହାକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି? ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହନ୍ତି ଏହା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶିକ୍ଷା; ଉପନିଷଦୀୟ ଭାବରେ ପରବ୍ରହ୍ମକୁ ‘ସତ୍ୟ‑ଜ୍ଞାନ‑ଅନନ୍ତ’, ତ୍ରିଗୁଣାତୀତ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରି, ସେଇ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ ମହାପୁରୁଷ/ବାସୁଦେବ/ନାରାୟଣ/ବିଷ୍ଣୁ/କୃଷ୍ଣ ନାମରେ ଏକମାତ୍ର ପରମତତ୍ତ୍ୱ ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦନ କରନ୍ତି। ଲୋକମର୍ଯ୍ୟାଦା ଭାବେ ଦୈବ ଓ ପିତୃକର୍ମ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସମର୍ପଣ ସର୍ବାତ୍ମା ସେଇ ଏକ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହେବା ଦରକାର। ପରେ ବୈଦିକ କର୍ମକୁ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ନିବୃତ୍ତି ଭାବେ ଦୁଇଭାଗ କରାଯାଏ। ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ବିବାହ, ଧର୍ମ୍ୟ ଧନାର୍ଜନ, କାମ୍ୟ ଯଜ୍ଞ, ଲୋକହିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି; ଫଳ ସ୍ୱର୍ଗାଦି ସୀମିତ, ପୁଣ୍ୟକ୍ଷୟ ପରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ। ନିବୃତ୍ତିରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ, ସଂଯମ, ତପ, ବ୍ରହ୍ମ‑ଯୋଗ‑ଜ୍ଞାନ‑ଜପ ଯଜ୍ଞ; ଏଥିରୁ ତ୍ରିଲୋକାତୀତ ଲୋକ ମିଳେ, ତଥାପି ପ୍ରଳୟରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଲୟ ପାଆନ୍ତି। ନିଷ୍କର୍ଷ—ଗୁଣାଧୀନ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ‘ବିଷ୍ଣୁ‑ସମ୍ବନ୍ଧ’ରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି କରାଗଲେ, ନିର୍ଗୁଣ ହୋଇ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦେଇ ଶେଷରେ ଭଗବଦ୍ଧାମକୁ ନେଇଯାଏ। ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଉଦାହରଣ ପ୍ରଜାପତି, ଦେବ, ଋଷି; ନିବୃତ୍ତିର ଉଦାହରଣ ସନକାଦି ଓ ନୈଷ୍ଠିକ ମୁନି—ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଧର୍ମରେ ସେଇ ଏକ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ଭଗବାନଙ୍କ ସୌଲଭ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ—ଭକ୍ତିରେ କରା ଛୋଟ କାମ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଫଳ ଦେଏ; ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତ ଦିବ୍ୟ ସେବା ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ସତ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ସଂସାରକୁ ରୋକି କର୍ମଯୋଗ‑ଜ୍ଞାନଯୋଗର ସିଦ୍ଧିକୁ ସହାୟ କରେ।
No shlokas available for this adhyaya yet.