Adhyaya 11
ସ୍କନ୍ଦ କହନ୍ତି—ଦେବ ଓ ଅସୁର ପରସ୍ପର ସନ୍ଧି କରି ସମୁଦ୍ରମନ୍ଥନର ସଂଯୁକ୍ତ ଉଦ୍ୟମ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସମାଧାନ ପରେ ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରତଟରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ମହୌଷଧି ସଂଗ୍ରହ କରି ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଉପାଡ଼ି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ତାହାର ଅତିଭାର ଓ ଗାଢ଼ ମୂଳବନ୍ଧନ ହେତୁ ବିଫଳ ହେଲେ। ତେବେ ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଗଲା; ସେ ଶ୍ୱାସସଦୃଶ ଏକ ଶକ୍ତିବେଗରେ ପର୍ବତକୁ ମୂଳରୁ ହଲାଇ ଦୂରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ପରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରି ମନ୍ଦରକୁ ଶୀଘ୍ର ସମୁଦ୍ରକୂଳକୁ ଆଣାଗଲା। ବାସୁକିଙ୍କୁ ଅମୃତର ଭାଗ ଦେବା ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଡାକାଗଲା। ଦେବାସୁର ସର୍ପ-ରଜ୍ଜୁରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନ ନେଇ ମନ୍ଥନ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ଦେବମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଆଧାର ନଥିବାରୁ ମନ୍ଦର ଡୁବିବାକୁ ଲାଗିଲା; ତେବେ ବିଷ୍ଣୁ କୂର୍ମରୂପ ଧାରଣ କରି ପର୍ବତକୁ ଧାରଣ କଲେ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ଥିର ହେଲା। ଘର୍ଷଣରେ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଭୟଙ୍କର ନାଦରେ ଜଗତ ଗୁଞ୍ଜିଲା; ବାସୁକିର ବିଷ ଓ ତାପ ବଢ଼ିଲେ ସଙ୍କର୍ଷଣ ସେହି ବିଷଶକ୍ତିକୁ ସହି ଧାରଣ କଲେ। ଶେଷରେ ହଲାହଲ/କାଳକୂଟ ବିଷ ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କଲା; ଦେବମାନେ ଉମାପତି ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। ହରିଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଶିବ ବିଷକୁ କରତଳରେ ଆକର୍ଷି ପାନ କରି ନୀଳକଣ୍ଠ ହେଲେ; ଅବଶିଷ୍ଟ ବିନ୍ଦୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ସର୍ପ, ବିଛା ଓ କିଛି ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ ହେଲା।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.