Adhyaya 10
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସୂତଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନାର ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ–ବ୍ୟାସ ସଂବାଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଯୋଧ୍ୟା-ଯାତ୍ରାକ୍ରମ ଓ ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଆରମ୍ଭରେ ଅଯୋଧ୍ୟାର ରକ୍ଷା ଓ କାମ୍ୟଫଳ ପାଇଁ ଦେବସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ପୂଜା–ଉତ୍ସବବିଧି, ‘ଅଯୋଧ୍ୟା-ରକ୍ଷକ’ ବୀରଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତା ରାକ୍ଷସୀ ସୁରସାଙ୍କୁ ରକ୍ଷାର୍ଥେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିବା କଥା ଆସେ। ପରେ ପଶ୍ଚିମଦିଗର ପିଣ୍ଡାରକ ଆଦି ସ୍ଥାନ ଓ ବିଘ୍ନନାଶ ପାଇଁ ବିଘ୍ନେଶ୍ୱର ପୂଜାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳେ। ତାପରେ ଦିଗସୀମା ଦ୍ୱାରା ‘ଜନ୍ମସ୍ଥାନ’ ଚିହ୍ନଟ କରି ତାହାର ପରମ ଉଦ୍ଧାରକ ମହିମା କୁହାଯାଏ—କେବଳ ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରେ ମହାଦାନ–ତପସ୍ୟାର ଫଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ନବମୀର ବ୍ରତଧାରୀ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନରେ ‘ଜନ୍ମବନ୍ଧନ’ରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ବୋଲି କଥିତ। ପରେ ସରୟୂ ନଦୀର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବିସ୍ତାରରେ—ତାହାର ଦର୍ଶନ ଅନ୍ୟତ୍ର ଦୀର୍ଘନିବାସ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କର୍ମକାଣ୍ଡର ଫଳ ସମାନ, ଏବଂ ଅଯୋଧ୍ୟା-ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୋକ୍ଷସାଧନ ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦିତ। ସରୟୂକୁ ଜଳରୂପ ବ୍ରହ୍ମ ଓ ନିତ୍ୟ ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ। ତାପରେ ‘ମାନସତୀର୍ଥ’ ଶିକ୍ଷା—ସତ୍ୟ, କ୍ଷମା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ, ଦୟା, ସତ୍ୟବଚନ, ଜ୍ଞାନ, ତପ—ଏହି ଅନ୍ତର୍ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ; ମନଶୁଦ୍ଧି ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସ୍ନାନ, ଅନ୍ତଃଶୁଦ୍ଧି ବିନା ବାହ୍ୟ କ୍ରିୟା ନିଷ୍ଫଳ ବୋଲି ଉପଦେଶ ମିଳେ। ଶେଷରେ ଯାତ୍ରାକ୍ରମ ସୁସଂଗଠିତ ଭାବେ—ପ୍ରଭାତେ ଉଠିବା, ପ୍ରମୁଖ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ, କ୍ରମାନୁସାରେ ଦେବଦର୍ଶନ, ଏବଂ ଏକାଦଶୀ, ଅଷ୍ଟମୀ/ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଅଙ୍ଗାରକ-ଚତୁର୍ଥୀ ଆଦି ତିଥିର କାଳନିର୍ଦ୍ଦେଶ। ନିୟମିତ ଆଚରଣରେ ଶୁଭଫଳ ଓ ପୁନରାବୃତ୍ତି (ପୁନର୍ଜନ୍ମ) ନିବାରଣ ହୁଏ ବୋଲି ନିଷ୍କର୍ଷ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.