Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

Devanagari script

निष्क्रांता दारुणा शक्तिर्मुक्तकेशी भयानका । वानरस्कंधमारूढा कुर्वाणा किल्किलाध्वनिम्

Transliteration

niṣkrāṃtā dāruṇā śaktirmuktakeśī bhayānakā | vānaraskaṃdhamārūḍhā kurvāṇā kilkilādhvanim

Translation

ତେବେ ଏକ ଦାରୁଣ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ପ୍ରକଟ ହେଲା—ଖୋଲା କେଶରେ ଭୀତିଜନକ; ବାନରର କାନ୍ଧରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ କିଲ୍କିଲ୍ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା।

Word by Word

• निष्क्रांता: having come out, emerged
• निष्क्रांता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निष्-क्रम् (धातु)
• Form: क्त (भूतकृदन्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘शक्तिः’ इत्यस्य

• दारुणा: terrible, fierce
• दारुणा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘शक्तिः’

• शक्तिः: power/energy; (a female being) Śakti
• शक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मुक्तकेशी: with loosened hair
• मुक्तकेशी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मुक्त + केशिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘शक्तिः’; समासः—कर्मधारय (मुक्ताः केशाः यस्याः सा)

• भयानका: frightening
• भयानका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भयानक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘शक्तिः’

• वानरस्कंधम्: the monkey’s shoulder
• वानरस्कंधम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वानर + स्कन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वानरस्य स्कन्धः)

• आरूढा: mounted, having climbed onto
• आरूढा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ-रुह् (धातु)
• Form: क्त (भूतकृदन्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘शक्तिः’

• कुर्वाणा: doing, making
• कुर्वाणा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु)
• Form: शतृ (वर्तमानकृदन्त/Pres. act. part.), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘शक्तिः’

• किल्किलाध्वनिम्: a shrill ‘kilkila’ sound
• किल्किलाध्वनिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किल्किला + ध्वनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (किल्किलायाः ध्वनिः)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (typical; not explicit here)

Visual Art Cues

Scene: From a ritual/ascetic context, a terrifying śakti bursts forth: hair unbound, eyes fierce, bristling with energy, perched upon a monkey’s shoulder, emitting a sharp chattering cry that startles the forest-āśrama landscape.

Characters & Entities

• Personified Śakti (hostile force)
• Vānara (monkey)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Malevolent rites are depicted as generating terrifying forces, signaling the spiritual peril of adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is narrative within a tīrtha-māhātmya chapter, but no specific tīrtha is named here.

What ritualistic prescription is mentioned?

No prescription; it describes the manifested result of a hostile rite.