Adhyaya 9

Verse 1

गौतम उवाच । भगवन्नरुणाद्रीश नामधेयानि ते भृशम् । विशेषाच्छ्रोतुमिच्छामि स्थानेऽस्मिन्सुरपूजिते

ଗୌତମ କହିଲେ—ହେ ଭଗବାନ୍ ଅରୁଣାଦ୍ରୀଶ! ଆପଣଙ୍କ ଅନେକ ନାମ ମୁଁ ବିଶେଷଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ବିଶେଷତଃ ଏହି ଦେବପୂଜିତ ସ୍ଥାନରେ।

Verse 2

महेश्वर उवाच । नामानि शृणु मे ब्रह्मन्मुख्यानि द्विजसत्तम । दुर्लभान्यल्पपुण्यानां कामदानि सदा भुवि

ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୋର ମୁଖ୍ୟ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଭୂମିରେ ସଦା କାମନାଦାୟକ, କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 3

शोणाद्रीशोऽरुणाद्रीशो देवाधीशो जनप्रियः । प्रपन्नरक्षको धीरः शिवसेवकवर्धकः

ସେ ଶୋଣାଦ୍ରୀଶ, ଅରୁଣାଦ୍ରୀଶ; ଦେବାଧୀଶ, ଜନପ୍ରିୟ—ଶରଣାଗତଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଧୀର, ଏବଂ ଶିବସେବକଙ୍କୁ ବର୍ଧନ କରୁଥିବା।

Verse 4

अक्षिपेयामृतेशानः स्त्रीपुंभावप्रदायकः । भक्तविज्ञप्तिसंधाता दीनबंदिविमोचकः

ସେ ଅକ୍ଷୟ ଅମୃତର ଈଶାନ, ସ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ଓ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଦାତା; ଭକ୍ତଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପୂରଣକାରୀ, ଦୀନ ଓ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରୁଥିବା।

Verse 5

मुखरांघ्रिपतिः श्रीमान्मृडो मृगमदेश्वरः । भक्तप्रेक्षणकृत्साक्षी भक्तदोषनिवर्त्तकः

ସେ ମୁଖରାଂଘ୍ରିର ଶ୍ରୀମାନ୍ ପତି, କୃପାମୟ ମୃଡ, ମୃଗମଦେଶ୍ୱର; ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ସାକ୍ଷୀ, ଏବଂ ଭକ୍ତଦୋଷ ନିବାରକ।

Verse 6

ज्ञानसंबंधनाथश्च श्रीहलाहलसुंदकः । आहवैश्वर्यदाता च स्मर्तृसर्वाघनाशनः

ସେ ଜ୍ଞାନ-ସମ୍ବନ୍ଧର ନାଥ, ଶ୍ରୀ ହାଲାହଲ ବିଷକୁ ଶମନ କରିଥିବା, ଅଜେୟ ଐଶ୍ୱର୍ୟର ଦାତା ଏବଂ ସ୍ମରଣକାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ।

Verse 7

व्यत्यस्तनृत्यद्धृजधृक्सकांतिर्नटनेश्वरः । सामप्रियः कलिध्वंसी वेदमूर्तिर्निरंजनः

ସେ ନଟନେଶ୍ୱର—ବିଚିତ୍ର ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ନୃତ୍ୟର କାନ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ; ସାମଗାନପ୍ରିୟ; କଳିଦୋଷଧ୍ୱଂସୀ; ବେଦମୂର୍ତ୍ତି, ନିରଞ୍ଜନ ଓ ନିର୍ମଳ।

Verse 8

जगन्नाथो महादेवस्त्रिनेत्रस्त्रिपुरांतकः । भक्तापराधसोढा च योगीशो भोगनायकः

ସେ ଜଗନ୍ନାଥ, ମହାଦେବ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ; ଭକ୍ତଙ୍କ ଅପରାଧ ସହିବାଳା; ଯୋଗୀଶ୍ୱର ଏବଂ ଭୋଗନାୟକ।

Verse 9

बालमूर्त्तिः क्षमारूपी धर्मरक्षो वृषध्वजः । हरो गिरीश्वरो भर्गश्चंद्ररेखावतंसकः

ସେ ବାଳମୂର୍ତ୍ତି, କ୍ଷମାରୂପ, ଧର୍ମରକ୍ଷକ, ବୃଷଧ୍ୱଜ; ସେଇ ହର, ଗିରୀଶ୍ୱର, ଭର୍ଗ—ପାପହର—ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା-ଭୂଷିତ।

Verse 10

स्मरांतकोंऽधकरिपुः सिद्धराजो दिगंबरः । आगमप्रिय ईशानो भस्मरुद्राक्षलांछनः

ସେ ସ୍ମରାନ୍ତକ, ଅନ୍ଧକରିପୁ, ସିଦ୍ଧରାଜ, ଦିଗମ୍ବର ତପସ୍ବୀ; ଆଗମପ୍ରିୟ, ଈଶାନ—ପରମ ଅଧିପତି—ଏବଂ ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ-ଚିହ୍ନଧାରୀ।

Verse 11

श्रीपतिः शंकरः स्रष्टा सर्वविद्येश्वरोऽनघः । गंगाधरः क्रतुध्वंसो विमलो नागभूषणः

ସେ ଶ୍ରୀପତି, ଶଙ୍କର, ସ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଈଶ୍ୱର। ସେ ଗଙ୍ଗାଧର, ଅହଂକାରମୟ କ୍ରତୁମାନଙ୍କର ଧ୍ୱଂସକ, ବିମଳ ଓ ନାଗଭୂଷଣଧାରୀ।

Verse 12

अरुणो बहुरूपश्च विरूपाक्षोऽक्षराकृतिः । अनादिरंतरहितः शिवकामः स्वयंप्रभुः

ସେ ଅରୁଣ—ରକ୍ତିମ ଜ୍ୟୋତି; ବହୁରୂପ; ବିରୂପାକ୍ଷ; ଏବଂ ଅକ୍ଷରର ଆକୃତି। ସେ ଅନାଦି, ଅନ୍ତରଭେଦରହିତ, ଶିବକଲ୍ୟାଣ-କାମନାସ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭୁ।

Verse 13

सच्चिदानंदरूपश्च सर्वात्मा जीवधारकः । स्त्रीसंगवामसुभगो विधिर्विहितसुंदरः

ସେ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ, ସର୍ବାତ୍ମା ଓ ଜୀବମାନଙ୍କର ଆଧାର। ସେ ଦିବ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଶକ୍ତି ସଙ୍ଗମରେ ରମଣ କରୁଥିବା ଶୁଭଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏବଂ ବିଧିଦ୍ୱାରା ବିହିତ ସୁନ୍ଦରତାରେ ଶୋଭିତ।

Verse 14

ज्ञानप्रदो मुक्तिदश्च भक्तवांछितदायकः । आश्चर्यवैभवः कामी निरवद्यो निधिप्रदः

ସେ ଜ୍ଞାନଦାତା ଓ ମୁକ୍ତିଦାତା; ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ବାଞ୍ଛିତ ଦେଇଥାଏ। ତାଙ୍କର ବୈଭବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ; ତାଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପ ସଦା ସିଦ୍ଧ; ସେ ନିରବଦ୍ୟ ଏବଂ ନିଧିଦାତା।

Verse 15

शूली पशुपतिः शंभुः स्वयंभुर्गिरिशो मृडः । एतानि मम मुख्यानि नामान्यत्र महामुने

‘ଶୂଲୀ, ପଶୁପତି, ଶମ୍ଭୁ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ଗିରୀଶ, ମୃଡ’—ହେ ମହାମୁନେ, ଏଠାରେ ଏହିମାନେ ମୋର ମୁଖ୍ୟ ନାମ।

Verse 16

अन्यानि दिव्यनामानि पुराणोक्तानि संस्मर । प्रदक्षिणेन मां नित्यं विशेषात्त्वं समर्चय

ପୁରାଣରେ କଥିତ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ନାମମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କର। ଏବଂ ନିତ୍ୟ—ବିଶେଷତଃ—ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କର।

Verse 17

प्रदक्षिणप्रियो यस्मादहं शोणाचलाकृतिः । इत्याज्ञप्तो महादेवमर्चयन्नरुणाचलम् । अविमुंचन्निहावासं कृतवानहमद्रिजे

‘ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ମୋତେ ପ୍ରିୟ; ତେଣୁ ମୁଁ ଶୋଣାଚଳର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଛି।’ ଏହି ଆଜ୍ଞା ପାଇ ମୁଁ ଅରୁଣାଚଳ-ରୂପ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲି; ହେ ଅଦ୍ରିଜେ, ଏଠାର ନିବାସ କେବେ ଛାଡ଼ିଲି ନାହିଁ।

Verse 18

गौर्युवाच । भगवन्सर्वधर्मज्ञ गौतमार्य्य मुनीश्वर । प्रदक्षिणस्य माहात्म्यं ब्रूहि मे शोणभूभृतः

ଗୌରୀ କହିଲେ—ହେ ଭଗବନ୍, ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ, ପୂଜ୍ୟ ଗୌତମ ମୁନୀଶ୍ୱର! ଶୋଣ ପର୍ବତର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

Verse 19

कस्मिन्काले कथं कार्यं कैर्वा पूर्वं प्रदक्षिणम् । कृतं शोणाद्रिनाथस्य प्राप्तमिष्टं परं पदम्

ଏହି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କେଉଁ ସମୟରେ, କିପରି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପ୍ରଥମେ କାହା ଦ୍ୱାରା କରାଗଲା? ଶୋଣାଦ୍ରିନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଇଷ୍ଟ ପରମ ପଦ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା?

Verse 20

ब्रह्मोवाच । इति पृष्टो मुनिः प्राह गौतमः शैलकन्यकाम् । श्रूयतां देवि माहात्म्यमादिशन्मे महेश्वरः

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଉଥିବାବେଳେ ମୁନି ଗୌତମ ଶୈଳକନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ: ‘ହେ ଦେବୀ, ଶୁଣ; ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୋତେ ସ୍ୱୟଂ ମହେଶ୍ୱର ଉପଦେଶ କରିଥିଲେ।’

Verse 21

महादेव उवाच । अहं हि शोणशैलात्मा प्रकाशो वसुधातले

ମହାଦେବ କହିଲେ—ମୁଁ ହିଁ ଶୋଣଶୈଳର ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ; ପୃଥିବୀତଳେ ମୁଁ ପ୍ରକାଶରୂପେ ବିରାଜିତ।

Verse 22

परितो मां सुराः सर्वे वर्तंते मुनिभिः सह

ମୋ ଚାରିପାଖରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୁନିମାନଙ୍କ ସହିତ ନିତ୍ୟ ବସନ୍ତି।

Verse 23

यानि कानि च पापानि जन्मांतरकृतानि च । तानि तानि विनश्यंति प्रदक्षिणपदे पदे

ଯେଉଁ ଯେଉଁ ପାପ ଅଛି—ଜନ୍ମାନ୍ତରରେ କୃତ ପାପମଧ୍ୟ—ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ପ୍ରତି ପଦେ ପଦେ ସବୁ ନଶିଯାଏ।

Verse 24

अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयायुतानि च । सिद्ध्यंति सर्वतीर्थानि प्रदक्षिणपदे पदे

ସହସ୍ର ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅୟୁତ ବାଜପେୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଫଳ—ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ପ୍ରତି ପଦେ ପଦେ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 25

अपि प्रहीणस्य समस्तलक्षणैः क्रियाविहीनस्य निकृष्टजन्मनः । प्रदक्षिणीकृत्य शशांकशेखरं प्रयास्यतः कस्य न सिद्धिरग्रतः

ଯଦିଓ କେହି ସମସ୍ତ ଶୁଭଲକ୍ଷଣହୀନ, କ୍ରିୟାବିହୀନ ଓ ନିକୃଷ୍ଟଜନ୍ମ ହୋଇଥାଉ—ତଥାପି ଶଶାଙ୍କଶେଖର (ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଶିବ)ଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସିଦ୍ଧି କାହାର ନ ହେବ?

Verse 26

समस्त तीर्थाभिगमेषु पुण्यं समस्तयज्ञागमधर्मजातम् । अवाप्यते शोणमहीधरस्य प्रदक्षिणाप्रक्रमणेन सत्यम्

ଶୋଣମହୀଧର (ଅରୁଣାଚଳ)ଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଦର୍ଶନର ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଓ ଆଗମରେ ପ୍ରତିପାଦିତ ସମଗ୍ର ଧର୍ମ-ନିଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 27

पदेनैकेन भूलोकं द्वितीयेनांतरिक्षकम् । तृतीयेन दिवं मर्त्यो जयत्यस्य प्रदक्षिणे

ଏହି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାରେ ମର୍ତ୍ୟ ଏକ ପଦେ ଭୂଲୋକକୁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ, ତୃତୀୟ ପଦେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଜୟ କରେ।

Verse 28

एकेन मानसं पापं द्वितीयेन तु वाचिकम् । कायिकं तु तृतीयेन पदेन क्षीयते नृणाम्

ଏକ ପଦେ ମାନସ ପାପ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦେ ବାଚିକ ପାପ, ତୃତୀୟ ପଦେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କାୟିକ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 29

पातकानि च सर्वाणि पदेनैकेन मार्जयेत् । द्वितीयेन तपः सर्वं प्राप्नोत्यस्य प्रदक्षिणात्

ଏହି (ଅରୁଣାଚଳ) ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାରେ ଏକ ପଦେ ସମସ୍ତ ପାତକ ମାର୍ଜିତ ହୁଏ; ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦେ ସମଗ୍ର ତପସ୍ୟାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ—ଏହି ତାହାର ମହିମା।

Verse 30

पर्णशाला महर्षीणां सिद्धानां च सहस्रशः । सुराणां च तथाऽवासा विद्यंतेत्र सहस्रशः

ଏଠାରେ ମହର୍ଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ପର୍ଣ୍ଣଶାଳା ଅଛି; ଏହିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ନିବାସସ୍ଥାନ ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ।

Verse 31

अत्र सिद्धः पुनर्नित्यं वसाम्यग्रे सुरार्चितः । ममांतरे गुहा दिव्या ध्यातव्या भोगसंयुता

ଏଠାରେ ମୁଁ ସିଦ୍ଧସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ମଧ୍ୟ ସଦା ଅଗ୍ରସ୍ଥାନରେ ବସୁଛି, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ମୋ ଅନ୍ତରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଗୁହା ଅଛି—ସମସ୍ତ ଭୋଗ-ସିଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ—ଯାହା ଧ୍ୟାନଯୋଗ୍ୟ।

Verse 32

अग्निस्तंभमयं रूपमरुणादिरिति श्रुतम् । ध्यायंल्लिंगं मम बृहत्मन्दं कुर्यात्प्रदक्षिणम्

ପରମ୍ପରାରେ ଶୁଣାଯାଏ ଯେ (ଏହି) ରୂପ ଅଗ୍ନି-ସ୍ତମ୍ଭମୟ; ତେଣୁ ‘ଅରୁଣାଦ୍ରି’ ନାମ। ମୋର ଲିଙ୍ଗକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ମନ୍ଦଗତିରେ ଭକ୍ତିସହ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 33

अष्टमूर्तिमयं लिंगमिदं यैस्तैजसं भृशम् । ध्यात्वा प्रदक्षिणं कुर्वन्पातकानि विनिर्दहेत्

ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଶିବଙ୍କ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତିମୟ ସ୍ୱରୂପ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜୋମୟ। ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାପଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦହନ କରେ।

Verse 34

न पुनः संभवस्तस्य यः करोति प्रदक्षिणाम् । शोणाचलाकृतेर्नित्यं नित्यत्वं ध्रुवमश्नुते

ଯେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ, ତାହାର ପୁନର୍ଜନ୍ମ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଶୋଣାଚଳର ନିତ୍ୟସ୍ଥିତ ଆକୃତି ଦ୍ୱାରା ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନିତ୍ୟତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 35

अस्य पादरजःस्पर्शात्पूयते सकला मही । पदमेकं तु धत्ते यः शोणाद्रीशप्रदक्षिणे

ତାଙ୍କ ପାଦରଜର ସ୍ପର୍ଶରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଶୋଣାଦ୍ରୀଶଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାରେ ଯେ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ମାତ୍ର ରଖେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପାବନତା ଲାଭ କରେ।

Verse 36

नमस्कुर्वन्प्रतिदिशं ध्यायन्स्तौति कृतांजलिः । असंसृष्टकरः कैश्चिन्मंदं कुर्यात्प्रदक्षिणम्

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ନମସ୍କାର କରି, ଧ୍ୟାନ ଓ ସ୍ତୁତିରେ ଲୀନ ହୋଇ, କୃତାଞ୍ଜଳିରେ—ହାତକୁ ଅନାବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅସଂସ୍ପୃକ୍ତ ରଖି—ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 37

आसन्नप्रसवा नारी यथा गच्छेदनाकुलम् । तथा प्रदक्षिणं कुर्यादशृण्वंश्च पदध्वनिम्

ପ୍ରସବ ସନ୍ନିକଟ ନାରୀ ଯେପରି ଅକୁଳତା ବିନା ସାବଧାନରେ ଚାଲେ, ସେପରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ—ଏତେ ମୃଦୁ ଭାବେ ଯେ ପଦଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟ ଶୁଣା ନଯାଉ।

Verse 38

स्नातो विशुद्धवेषः सन्भस्मरुद्राक्षभूषितः । शिवस्मरणसंसृष्टो मंदं दद्यात्पदं बुधः

ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ବେଷ ଧାରଣ କରି, ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ, ଶିବସ୍ମରଣରେ ଲୀନ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧୀରେ ଧୀରେ ପଦକ୍ଷେପ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 39

मनूनां चरतामग्रे देवानां च सहस्रशः । अदृश्यानां च सिद्धानां नान्येषां वायुरूपिणाम्

ଆଗରେ ମନୁମାନେ ଚାଲନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପଛରେ ସହସ୍ରେ ସହସ୍ରେ ଦେବଗଣ; ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ବାୟୁରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଅନେକ ଅନ୍ୟ ସତ୍ତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାଲନ୍ତି।

Verse 40

संघट्टमतिसंमर्दं मार्गरोधं विचिंतयन् । अनुकूलेन भक्तः सञ्छनैर्दद्यात्पदं बुधः

ଭିଡ଼ର ଧକ୍କାଧକ୍କି, ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପ ଓ ପଥରୋଧକୁ ବିଚାର କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭକ୍ତ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନୁକୂଳ ଭାବେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପଦକ୍ଷେପ ଦେଇ ଆଗେଇବା ଉଚିତ।

Verse 41

अथवा शिवनामानि संकीर्त्य वरगीतिभिः । शिवनृत्यं च रचयन्भक्तैः सार्द्धं परिक्रमेत्

ଅଥବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୀତରେ ଶିବନାମକୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ କରି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ଶିବନୃତ୍ୟ କରି ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 42

माहात्म्यं मम वा शृण्वन्ननन्यमतिरादरात् । शनैः प्रदक्षिणं कुर्यादानन्दरसनिर्भरः

ଅଥବା ମୋର ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟକୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦରସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 43

दानैश्च विविधैः पुण्यैरुपकारैस्तथार्थिनाम् । यथामति दयापूर्ण आस्तिकः परितो व्रजेत्

ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପୁଣ୍ୟଦାୟୀ ଦାନ ଓ ଆବଶ୍ୟକମନ୍ଦଙ୍କୁ ଉପକାର କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସ୍ତିକ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଚାରିଦିଗରେ ପରିକ୍ରମା କରୁ।

Verse 44

कृते त्वग्निमयं लिंगं त्रेतायां मणिपर्वतम् । द्वापरे चिंतयेद्धैमं कलौ मरकताचलम्

କୃତଯୁଗରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଅଗ୍ନିମୟ, ତ୍ରେତାରେ ମଣିପର୍ବତ, ଦ୍ୱାପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଏବଂ କଳିରେ ମରକତାଚଳ (ପନ୍ନା ପର୍ବତ) ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 45

अथवा स्फाटिकं रूपमरुणं तु स्वयंप्रभम् । ध्यायन्विमुक्तः सकलैः पापैः शिवपुरं व्रजेत्

ଅଥବା ସ୍ଫଟିକସଦୃଶ, ଅରୁଣବର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭ ତାହାର ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବପୁରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 46

अवाङ्मनसगम्यत्वादप्रमेयतया स्वयम् । अग्नित्वाच्च परं लिंगमनासाद्याचलाभिधम्

ବାଣୀ ଓ ମନର ଅଗୋଚର ଏବଂ ସ୍ୱଭାବତଃ ଅପ୍ରମେୟ—ତଥା ଅଗ୍ନିସ୍ୱରୂପ ଥିବାରୁ—ଏହି ପରମ ଲିଙ୍ଗ ‘ଅଚଲା’ (ଅପ୍ରାପ୍ୟ/ଅଚଳ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 47

ध्यात्वा प्रदक्षिणं कर्तुरभिगम्योऽहमंजसा । तस्य पादरजो नृणामजरामरकारणाम्

ଧ୍ୟାନ କରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ମୁଁ ସହଜରେ ସୁଲଭ ହୁଏ। ତାଙ୍କ ପାଦରଜ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତିର କାରଣ ହୁଏ।

Verse 48

रूपमेकं तु धत्ते यः शोणाद्रीशप्रदक्षिणे । वाहनानि सुरौघाणां प्रार्थयंते परस्परम्

ଶୋଣାଦ୍ରୀଶଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ସମୟରେ ସେ ଏକମାତ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଦେବସମୂହ ପରସ୍ପର ନିଜନିଜ ବାହନ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି।

Verse 49

कुर्वतां चरणं वोढुमरुणाद्रिप्रदक्षिणाम् । छायाप्रदानं कुर्वंति कल्पकाद्याः सुरद्रुमाः

ଅରୁଣାଚଳର ମଙ୍ଗଳମୟ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଦଶ୍ରମ ବହନ କରିବାକୁ କଳ୍ପକ ଆଦି ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷମାନେ ଶୀତଳ ଛାୟା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 50

कुर्वतां भुवि मर्त्त्यानामरुणाद्रिप्रदक्षिणाम् । देवगन्धर्वकाद्यानां सहस्रेण समावृताः

ପୃଥିବୀରେ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବାବେଳେ, ସେମାନେ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଆଦି ଦିବ୍ୟଜନଙ୍କ ସହସ୍ର ସମୂହରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 51

सेवंते ते गणाकीर्णा विमानशतकोटयः । मम प्रदक्षिणं भूमौ कुर्वतां पादपांसुभिः

ଯେମାନେ ଭୂମିରେ ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ପାଦଧୂଳିରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଗଣଭରିତ ଶତକୋଟି ବିମାନ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରେ।

Verse 52

पाविता महती वीथी दृष्टा शिवपदप्रदा । अंगप्रदक्षिणं कुर्वन्क्षणात्स्वर्ग्यतनुर्भवेत्

ସେ ମହାପବିତ୍ର ପଥ ପାବନ; ତାହାର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଶିବପଦ ମିଳେ। ସେଠାରେ ଅଙ୍ଗପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ଷଣେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଦେହ ପାଏ।

Verse 53

प्राप्तो वज्रशरीरत्वं न धृष्येत महीतले । व्योमयानोत्सुका देवाः सिद्धाश्च परमर्षयः

ବଜ୍ରସଦୃଶ ଶରୀରତ୍ୱ ପାଇ ସେ ଭୂମିରେ ଅଜେୟ ହୁଏ। ଆକାଶଯାତ୍ରାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଦେବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ପରମର୍ଷିମାନେ ସେଠାରେ ସମବେତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 54

अदृश्याः संचरंत्यत्र पश्यंते मम संनिधिम् । विनयं मम भक्तिं च प्रदक्षिणपरिक्रमे

ସେମାନେ ଏଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ସଞ୍ଚରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୋର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି; ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା-ପରିକ୍ରମାରେ ବିନୟ ଓ ମୋର ଭକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 55

दृष्ट्वा हर्षसमायुक्ता मर्त्त्येभ्यो ददते वरम् । अत्र देवास्त्रयस्त्रिंशत्पुरा कृत्वा प्रदक्षिणाम्

ଏହି ଭକ୍ତି ଦେଖି ସେମାନେ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବର ଦିଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ପୁରାତନକାଳେ ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶ ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିଥିଲେ।

Verse 56

प्रत्यहं मार्गमासीनाः प्रत्येकं कोटितां गताः । आदित्याद्या ग्रहाः सर्वे पुरा कृत्वा प्रदक्षिणाम्

ନିଜ ନିଜ ନିତ୍ୟମାର୍ଗରେ ଆସୀନ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟାଦି ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ପୂର୍ବକାଳେ କୋଟି କୋଟି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରି ଅରୁଣାଚଳର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିଥିଲେ।

Verse 57

संपूर्णजगतीभागे सर्वे ग्रहपतां गताः । यः करोति नरो भूमौ सूर्यवारे प्रदक्षिणाम्

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତର ବିସ୍ତାରରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଗ୍ରହାଧିପତି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ରବିବାର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ…

Verse 58

स सूर्यमडलं भित्त्वा मुक्तः शिवपुरं व्रजेत् । सोमवारे नरः कुर्वन्नरुणाद्रिप्रदक्षिणाम्

…ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଭେଦି ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବପୁରକୁ ଯାଏ। ଏବଂ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସୋମବାର ଅରୁଣାଦ୍ରିର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ…

Verse 59

अजरामरतां प्राप्तो नासौम्यो भवति क्षितौ । भौमवारे नरः कुर्वन्नरुणाद्रिप्रदक्षिणाम्

ମଙ୍ଗଳବାର ଅରୁଣାଦ୍ରିର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଜରା-ମରଣରହିତ ଅବସ୍ଥା ପାଏ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ଅଶୁଭ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 60

आनृण्यमखिलं प्राप्य सार्वभौमो भवेद्ध्रुवम् । बुधवारे नरः कुर्वञ्छोणाद्रीशप्रदक्षिणाम्

ବୁଧବାର ଶୋଣାଦ୍ରୀଶ (ଅରୁଣାଚଳନାଥ)ଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସାର୍ବଭୌମ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 61

सर्वज्ञतामनुप्राप्तः स वाचां पतितामियात् । गुरुवारे नरः कुर्वन्सर्वदेवनमस्कृतः

ଗୁରୁବାର ଦିନ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ, ସେ ଯେନ ସର୍ବଜ୍ଞତା ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ ଓ ବାକ୍‌କୌଶଳ ଲଭେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାହାକୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି।

Verse 62

प्रदक्षिणेन शोणाद्रेः स तु लोकगुरुर्भवेत् । भृगुवारे नरः कुर्वन्नरुणाद्रिप्रदक्षिणाम्

ଶୋଣାଦ୍ରିର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଲୋକଗୁରୁ ହୁଏ; ଶୁକ୍ରବାର ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଅରୁଣାଦ୍ରିର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ, ସେ ଏମିତି ମହିମା ପାଏ।

Verse 63

संप्राप्य महतीं लक्ष्मीं लभते वैष्णवं पदम् । मन्दवारे नरः कृत्वा शोणाद्रीशप्रदक्षिणाम्

ମହାନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେ ବୈଷ୍ଣବ ପଦ ମଧ୍ୟ ଲଭେ; ଶନିବାର ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଶୋଣାଦ୍ରୀଶଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ, ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ।

Verse 64

विमुक्तो ग्रहपीडाभिः स विश्वविजयी भवेत् । नक्षत्राणि च सर्वाणि पुरा तद्दैवतैः सह

ଗ୍ରହପୀଡାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଜଗତରେ ବିଜୟୀ ହୁଏ; ପୁରାତନ କାଳରେ ସମସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ର ତାଙ୍କ ଅଧିଷ୍ଠାତୃ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ (ଏମିତି କୁହାଯାଏ)।

Verse 65

मम प्रदक्षिणां कर्तुः पुण्यानि सहसा व्रजेत् । तिथयः करणानीह योगाश्च मम संमताः

ଯେ ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଉଦୟ ହୁଏ; ଏଠାରେ ତିଥି, କରଣ ଓ ଯୋଗ—ସବୁ ମୋତେ ସମ୍ମତ।

Verse 66

अभीष्टफलदा जाताः कुर्वतां मत्प्रदक्षिणाम् । मुहूर्ता विविधा होराः सौम्याश्च सततोदयाः

ଯେମାନେ ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓ ହୋରା ଇଷ୍ଟଫଳଦାୟକ ହୁଏ; ସେଗୁଡ଼ିକ ସଦା ଶୁଭ ଓ ଅନୁକୂଳ ରହେ।

Verse 67

मत्प्रदक्षिणकर्तृणां जायंते सततं शुभाः । प्रच्छिनत्ति प्रकारोऽघं दकारो वांछितप्रदः

ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଶୁଭ ଫଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ‘ପ୍ର’ ଅକ୍ଷର ପାପକୁ ଛେଦେ, ‘ଦ’ ଅକ୍ଷର ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦିଏ।

Verse 68

क्षिकारात्क्षीयते कर्म णकारो मुक्तिदायकः । दुर्बलाः कार्श्यसंयुक्ता आधिव्याधिविजृंभिताः

‘କ୍ଷି’ ଅକ୍ଷରରେ କର୍ମ କ୍ଷୟ ହୁଏ; ‘ଣ’ ଅକ୍ଷର ମୁକ୍ତିଦାୟକ। ଯେମାନେ ଦୁର୍ବଳ, କୃଶ ଏବଂ ମାନସିକ-ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାଧିରେ ପୀଡିତ—

Verse 69

मम प्रदक्षिणं कृत्वा मुच्यंते सर्वदुष्कृतैः । मम प्रदक्षिणं कर्तुर्भक्त्या पादेन संततम्

ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାକାରୀ ଭକ୍ତିସହିତ ସଦା ପାଦେ ପାଦେ କରୁ।

Verse 70

क्षणेन साध्वां पश्यामि त्रैलोक्यस्य प्रदक्षिणाम् । लोकेशाश्च दिगीशाश्च ये चान्ये कारणेश्वराः

କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ମୁଁ ତ୍ରିଲୋକର ପବିତ୍ର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦେଖେ—ଲୋକେଶ, ଦିଗୀଶ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାରଣେଶ୍ୱରମାନଙ୍କ ସହିତ।

Verse 71

मम प्रदक्षिणां कृत्वा स्थिरा राज्ये पुराऽभवन् । अहं च गणसंयुक्तः सर्वदेवर्षिसंयुतः

ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସେମାନେ ପୂର୍ବକାଳରେ ରାଜ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ। ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଗଣସହିତ, ସମସ୍ତ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ ସେଠାରେ ବିରାଜିତ।

Verse 72

उत्तरायणसंयोगे करोमि स्वप्रदक्षिणाम् । मद्रूपं तैजसं लिंगमरुणाद्रिरिति श्रुतम्

ଉତ୍ତରାୟଣ ସଂଯୋଗକାଳେ ମୁଁ ମୋର ନିଜ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ। ମୋର ରୂପ ଥିବା ସେ ତେଜୋମୟ ଲିଙ୍ଗ ‘ଅରୁଣାଦ୍ରି’ ବୋଲି ଶ୍ରୁତ।

Verse 73

त्रैलोक्यस्य हितार्थाय करिष्यामि प्रदक्षिणाम् । आगता च परांते च गौरी तप इहाद्भुतम्

ତ୍ରିଲୋକର ହିତାର୍ଥେ ମୁଁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବି। ଏବଂ ଏହି ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଶେଷରେ ଗୌରୀ ଏଠାକୁ ଆସି ଅଦ୍ଭୁତ ତପ କରିବେ।

Verse 74

कर्तुं प्रदक्षिणं कृत्वा मामेष्यत्यनघा पुनः । कार्तिके मासि नक्षत्रे कृत्तिकाख्ये महातपाः

ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସେ ଅନଘା ଦେବୀ ପୁନର୍ବାର ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ‘କୃତ୍ତିକା’ ନାମକ ନକ୍ଷତ୍ରେ ସେ ମହାତପ ଘଟେ।

Verse 75

मम प्रदक्षिणां गौरी प्रदोषे रचयिष्यति । नराणामल्पपुण्यानां दुर्लभं तत्प्रदक्षिणम्

ପ୍ରଦୋଷକାଳେ ଗୌରୀ ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ। ଅଳ୍ପପୁଣ୍ୟ ନରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 76

ज्योतिर्लिगस्य दृष्टस्य देवी प्रार्थनया तथा । मया समेता देवी सा प्राप्ताऽपीतकुचाभिधा

ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ ହେଲାପରେ ଦେବୀ ପ୍ରାର୍ଥନାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ। ମୋ ସହ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ସେ ଦେବୀ ‘ଅପୀତକୁଚା’ ନାମକ ଅବସ୍ଥା/ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 77

आश्वास्यति सुरान्सर्वानुत्तरायणसंगमे । देवगन्धर्वयक्षाणां सिद्धानामपि रक्षसाम्

ଉତ୍ତରାୟଣ ସଙ୍ଗମକାଳେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବେ—ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 78

सर्वेषां देवयोनीनां भविता तत्र संगमः । ये तदा मां समागत्य पूजयंति तपोधिकाः

ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ-ଯୋନି/ଗଣମାନଙ୍କର ସଙ୍ଗମ ହେବ। ଏବଂ ଯେ ତପସ୍ୟାଧିକ ଲୋକ ସେ ସମୟରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି ମୋର ପୂଜା କରିବେ, ସେମାନେ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ପାଇବେ।

Verse 79

सर्वजन्मकृताघौघ प्रायश्चित्तं व्रजंति ते । दुर्ल्लभं तद्दिनं पुंसामुत्तरायणसंगमे

ଉତ୍ତରାୟଣର ସେହି ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ଲୋକେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମରେ କୃତ ପାପସମୂହର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଆନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ସେପରି ଦିନ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 80

तदा मद्रूपमभ्यर्च्य कृतार्थाः सन्तु मानवाः । प्रदक्षिणं तु मे दिव्यं कुर्वंति च महीभुजः

ତେବେ ମୋର ସ୍ୱରୂପକୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ମନୁଷ୍ୟମାନେ କୃତାର୍ଥ ହେଉନ୍ତୁ। ଏବଂ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 81

तेषां पुरोगतः साक्षादहं जेष्यामि विद्विषः । राजा यस्य तु देशस्य यो यो राजा तपोधिकः

ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବି। ଯେ ଯେ ଦେଶର ଯେ ଯେ ରାଜା ତପସ୍ୟା-ଭକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସେ ସେ ରାଜା ଏହି ଦିବ୍ୟ ରକ୍ଷା ପାଏ।

Verse 83

तस्य तस्य स्थिरं राज्यं शत्रूणां च पराहतिम् । करिष्यामि मुने नित्यमहमेव पुरःस्थितः

ହେ ମୁନି, ଏପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜା ପାଇଁ ମୁଁ ସଦା ସ୍ଥିର ରାଜ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାଜୟ ସାଧିବି—ମୁଁ ନିଜେ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ।

Verse 84

न वाहनेन कुर्वीत मम जातु प्रदक्षिणाम् । धर्मलुब्धमना जानञ्छिवाचारपरिप्लुतिम्

ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କେବେ ମଧ୍ୟ ବାହନରେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶିବାଚାରର ମହିମା ଜାଣି, ଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ମନ ଥିବା ଭକ୍ତ ଶୈବ ଆଚରଣରେ ଲୀନ ରହୁ।

Verse 85

धर्मकेतुः पुरा राजा यमलोकादुपागतः । मम प्रदक्षिणां कर्त्तुं तुरगेणाभ्यरोचयत्

ପୁରାତନ କାଳରେ ଧର୍ମକେତୁ ନାମକ ରାଜା ଯମଲୋକରୁ ଫେରି ଆସିଥିଲା। ସେ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା।

Verse 86

क्षणेन तुरगो जातो गणनाथः सुरार्चितः । प्रतिपेदे पदं शैवं विमुच्य धरणीपतिम्

କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ସେ ଘୋଡ଼ା ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଗଣନାଥ ହୋଇଗଲା; ଏବଂ (ରାଜା) ଧରଣୀପତିତ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରି ଶୈବ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 87

वीक्ष्य तं वाहनं भूयो गणनाथवपुर्द्धरम् । पादप्रदक्षिणां कृत्वा स्वयं च गणपोऽभवत्

ସେହି ବାହନକୁ ପୁନର୍ବାର ଗଣନାଥ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବାର ଦେଖି, ସେ ପାଦରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଗଣପ ହୋଇଗଲେ ।

Verse 88

तदाप्रभृति शक्राद्याः सुरा विष्णुसमन्विताः । पादाभ्यामेव कुर्वंति मम सर्वे प्रदक्षिणाम्

ସେହି ସମୟରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବଗଣ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ପାଦରେ ଚାଲି ଚାଲି ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରୁଛନ୍ତି ।

Verse 89

स्वर्गान्निपातितः कोऽपि सिद्धः काले तपःक्षयात् । प्रदक्षिणां ततः कृत्वा पुनर्लब्धपदोऽभवत्

ତପସ୍ୟା କ୍ଷୀଣ ହେବା ହେତୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତିତ ଜଣେ ସିଦ୍ଧ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି ପୁନର୍ବାର ନିଜ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ।

Verse 90

स्खलितं पादजं रक्तं मम कर्तुः प्रदक्षिणम् । मार्ज्यते तस्य देवेन्द्र मौलिमंदारकेसरैः

ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର! ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ସମୟରେ ଝୁଣ୍ଟିବା ଦ୍ୱାରା ପାଦରୁ ନିର୍ଗତ ରକ୍ତ, ତୁମ ମୁକୁଟର ମନ୍ଦାର ପୁଷ୍ପର ପରାଗ ଦ୍ୱାରା ପୋଛାଯାଏ ।

Verse 91

प्रदक्षिणमहावीथी शिलाशकलघट्टितम् । पदं संधार्यते पुंसां श्रीपयोधरकुंकुमैः

ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ମହାମାର୍ଗରେ ପଥର ଖଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ବକ୍ଷସ୍ଥଳର କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ଉପଶମିତ ହୁଏ ।

Verse 92

मणिपर्वतशृंगेषु कल्पद्रुमवनांतरे । संचरंति सदा मर्त्या मम कृत्वा प्रदक्षिणम्

ମୋର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ମର୍ତ୍ୟମାନେ ସଦା ମଣିମୟ ପର୍ବତଶିଖରରେ ଓ କଳ୍ପଦ୍ରୁମ-ବନାନ୍ତରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।

Verse 93

गौर्युवाच । उपचारप्रवृत्तानां फलं मे शंस सुव्रत । यैर्वै जनः कृतार्थः स्याद्यथाशक्ति कृतादरः

ଗୌରୀ କହିଲେ—ହେ ସୁବ୍ରତ! ଉପଚାର-ପୂଜା ଓ ସେବାରେ ପ୍ରବୃତ୍ତମାନଙ୍କ ଫଳ ମୋତେ କହ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ଯଥାଶକ୍ତି ଆଦର କରି କୃତାର୍ଥ ହେବେ।

Verse 94

मुनिरुवाच । उपचारफलं देवि शृणु वक्ष्याम्यहं तव । यन्मह्यं कृपया पूर्वमुक्तवान्परमेश्वरः

ମୁନି କହିଲେ—ଦେବୀ! ଉପଚାରର ଫଳ ଶୁଣ; ପୂର୍ବେ ପରମେଶ୍ୱର କୃପାକରି ମୋତେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।

Verse 95

लूती तंतुकजालानि संसृज्य क्वचिदेव मे । जातिस्मरो महीध्रेऽस्मिन्सोंऽशुकैर्मां व्यवेष्टयत्

ଏକ ମକଡ଼ା ତନ୍ତୁଜାଲ ବୁଣି, ଜାତିସ୍ମରଣ ଥାଇ, ଏହି ପର୍ବତରେ କେବେ ନିଜ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତନ୍ତୁକୁ ବସ୍ତ୍ର ପରି କରି ମୋତେ ଘେରି ଢାକିଦେଲା।

Verse 96

गजः कश्चितृषाक्रांतो विमुच्य च मधु क्वचित् । वनपल्लवमुत्कीर्य मुक्तोऽभूद्गणनायकः

ଏକ ହାତୀ ମଦାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ କେବେ ମଧୁ ଝରାଇଲା; ପରେ ବନର କୋମଳ ପଲ୍ଲବ ଛିଣ୍ଡି ଅର୍ପଣ କରି, ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବଗଣଙ୍କ ନାୟକ ହେଲା।

Verse 97

कृमयो विलुठन्तो मे पार्श्वे दुरितवर्जिताः । सिद्धवेषाः पुनः सर्वे मम लोकं व्रजंति ते

ମୋ ନିକଟରେ ଗଡ଼ୁଥିବା କୀଟମାନେ ମଧ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସିଦ୍ଧବେଶ ଧାରଣ କରି ମୋର ଲୋକକୁ ଗମନ କରନ୍ତି।

Verse 98

अव्युच्छिन्नप्रदीपार्चिः क्षणमप्यादधाति यः । स्वयंप्रकाशः स भवन्मम सारूप्यमश्नुते

ଯେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଖଣ୍ଡ ଦୀପଶିଖା ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ କରେ, ସେ ସ୍ୱୟଂପ୍ରକାଶ ହୋଇ ମୋର ସାରୂପ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 99

हारीतः कोपि संप्राप्तः शाखानीडो ममांतिके । खद्योतो दीपवन्नक्तं तावन्मुक्तिं समागतः

ମୋ ନିକଟସ୍ଥ ଶାଖାରେ ବସା ବାନ୍ଧିଥିବା ଏକ ହାରୀତ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ରାତ୍ରିରେ ଦୀପ ପରି ଜଳୁଥିବା ଜୁଳୁଜୁଳିଆ ପୋକ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ।

Verse 100

गावः प्रस्रवणैः सिक्ता वत्सस्मरणसंभवैः । मत्पार्श्वे मुक्तिमापुस्ता मम लोकं समाश्रयन्

ବାଛୁରୀମାନଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ନିର୍ଗତ ଦୁଗ୍ଧଧାରାରେ ସିକ୍ତ ଗାଈମାନେ ମୋ ନିକଟରେ ମୁକ୍ତି ପାଇ ମୋର ଲୋକକୁ ଗମନ କଲେ।

Verse 101

काकः पक्षजवातेन बलिग्रहणलोलुपः । मार्जयन्मत्पुरोभागं मुक्तिं प्रापद्यत क्षणात्

ବଳି ଅନ୍ନର ଲୋଭରେ ଆସିଥିବା ଏକ କାଉ, ନିଜ ଡେଣାର ପବନରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖ ଭାଗକୁ ପରିଷ୍କାର କରି କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲା।

Verse 102

मूषको मद्गुहाभागं मणिसंघविकर्षणैः । प्रकाशयन्वितिमिरं मम रूपमपद्यत

ଗୋଟିଏ ମୂଷା ମୋ ଗୁହା-ପ୍ରଦେଶରେ ମଣି-ଗୁଚ୍ଛଗୁଡ଼ିକୁ ଟାଣି ଆଲୋକ ପ୍ରକାଶ କରି ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କଲା; ତେଣୁ ସେ ମୋର ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 103

छायावृक्षत्वमास्थातुं मुनयस्त्रिदशा अपि । प्रार्थयंत्येव मत्पार्श्वे न पुनःसंभवेच्छया

ମୋ ପାଖରେ କେବଳ ଛାୟାଦାୟୀ ବୃକ୍ଷ ହେବାକୁ ମୁନିମାନେ ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି—ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଇଚ୍ଛା ବିନା।

Verse 104

गोपुरं शिखरं शालां मण्डपं वापिकामपि । कुर्वतां मत्पुरोभागे सिध्यंतीष्टार्थसंपदः

ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଗୋପୁର, ଶିଖର, ଶାଳା, ମଣ୍ଡପ କିମ୍ବା ବାପିକା (ଜଳକୁଣ୍ଡ) ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବାମାନଙ୍କର ଇଷ୍ଟାର୍ଥ-ସମ୍ପଦ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 105

सदा मर्त्त्यैरनासाद्यमग्निलिंगमिदं मम । अनासाद्याचलेशाख्यं पूज्यतां वसुधातले

ମୋର ଏହି ଅଗ୍ନିଲିଙ୍ଗ ସଦା ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ; ତେଣୁ ଭୂତଳରେ ‘ଅଚଲେଶ’—ଅରୁଣାଚଳର ଅଚଳ ପ୍ରଭୁ—ଙ୍କୁ ପୂଜା କର।

Verse 106

वीक्षणस्पर्शनध्यानैः स्वभूतं निखिलं जगत् । पोषयंती परा शक्तिः पूज्याऽपीतकुचाभिधा

ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଭାବେ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ପରାଶକ୍ତି ପୂଜ୍ୟା; ସେ ‘ପୀତକୁଚା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 107

सर्वलोकैकजननी संप्राप्ता नित्ययौवनम् । यौवनप्रार्थिभिः सेव्या सदाऽपीतकुचाभिधा

ସମସ୍ତ ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ଜନନୀ ନିତ୍ୟ ଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯୌବନ କାମନା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସର୍ବଦା 'ଅପୀତକୁଚା' ନାମରେ ପରିଚିତା ଦେବୀଙ୍କ ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 108

क्षणात्तस्य पुरोभागे वसतां प्राणिनामिह । परत्र वात्र दुष्प्राप्यमिष्टवस्तु न विद्यते

ଏଠାରେ ଭଗବାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କ୍ଷଣକାଳ ବାସ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇହଲୋକ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କୌଣସି ଇପ୍ସିତ ବସ୍ତୁ ଦୁର୍ଲଭ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 109

अप्रमेयगुणाधारमपेक्षितवरप्रदम् । अशेषभोगनिलयं शोणाद्रीशं समर्चय

ଯେ ଅପ୍ରମେୟ ଗୁଣର ଆଧାର, ବାଞ୍ଛିତ ବର ପ୍ରଦାନକାରୀ ଏବଂ ଅଶେଷ ଭୋଗର ନିଳୟ, ସେହି ଶୋଣାଦ୍ରୀଶଙ୍କୁ (ଅରୁଣାଚଳେଶ୍ୱର) ପୂଜା କର।

Verse 110

लब्धकामा पुनः शम्भुमाश्रयिष्यसि सुव्रते । तपश्चरणमप्येतत्तव लोकहितावहम्

ହେ ସୁବ୍ରତେ! କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେବ। ତୁମର ଏହି ତପସ୍ୟା ଜଗତର କଲ୍ୟାଣକାରୀ ହେବ।

Verse 111

न केवलं तव तपः स्ववांछितफलप्रदम् । तपस्यतामृषीणां च क्षेमायैव भविष्यति

ତୁମର ତପସ୍ୟା କେବଳ ତୁମକୁ ବାଞ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ତପସ୍ୟାରତ ଋଷିମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ହେବ।

Verse 112

कारणांतरमाशंक्य तपः कुर्वंति देवताः । रहस्यं देवतानां तु फलेनैवानुमीयते

କୌଣସି ଗୁଢ଼ କାରଣ ଅଛି ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତପ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଦେବତାଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରକଟ ଫଳରୁ ହିଁ ବୁଝାଯାଏ।

Verse 113

वयं च सहसंवासास्तव व्रतनिरीक्षणात् । कृतार्थाः स्याम देवेशि तपसा नः कृतार्थता

ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସହବାସ କରୁଥିବାମାନେ, ତୁମ ବ୍ରତ ଦର୍ଶନ କରି କୃତାର୍ଥ ହେବୁ, ହେ ଦେବେଶୀ; ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 114

इति तस्य मुनेर्वाक्यमर्थगर्भं निशम्य सा । गौरी कौतुकसंयुक्ता प्रशशंस महामुनिम्

ସେ ମୁନିଙ୍କ ଅର୍ଥଗର୍ଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, କୌତୁକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୌରୀ ସେ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 115

तपः किमन्यत्कर्तव्यं लब्धं तव तु दर्शनम् । अरुणाद्रिरयं दृष्टः श्रुतं माहात्म्यमस्य च

ଏବେ ଆଉ କେଉଁ ତପ କରିବା ଅବଶିଷ୍ଟ? କାରଣ ମୋତେ ତୁମ ଦର୍ଶନ ଲଭିଛି। ଏହି ଅରୁଣାଦ୍ରି ଦେଖାଗଲା, ଏହାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା।

Verse 116

अहो भूमेस्तु वैचित्र्यं यतो दृष्टा दिवोऽधिका । यत्रैव तैजसं लिंगं देवतानां वरप्रदः

ଆହୋ! ଏହି ଭୂମିର କି ଅଦ୍ଭୁତ ବୈଚିତ୍ର୍ୟ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ; କାରଣ ଏଠାରେ ହିଁ ତେଜୋମୟ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଯେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବରଦାନ ଦେଇଥାଏ।

Verse 117

शिवः प्रसादसिद्धो मे दर्शितं स्थानमात्मनः । अत्रैव शिवमाराध्य वशीकुर्यां जगद्गुरुम्

ପ୍ରସନ୍ନ ଓ କୃପାମୟ ଶିବ ମୋତେ ନିଜ ଧାମ ଦର୍ଶାଇଲେ। ଏଠିଏ ଶିବାରାଧନା କରି ମୁଁ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ବଶ କରିବି।

Verse 118

अविनाभूतमैक्यं मे देवेन भवतात्सदा । त्वया कृतेन साह्येन भवेयं शिवनायिका

ହେ ଦେବ! ଆପଣଙ୍କ ସହ ମୋର ଅବିନାଭୂତ ଏକ୍ୟ ସଦା ରହୁ। ଆପଣ କରିଥିବା ସାହାଯ୍ୟରେ ମୁଁ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନାୟିକା ହେଉ।

Verse 119

इति गौतमसंनिधौ तदानीं कृतसंवित्तप आदरेण कर्तुम् । अभजद्रुचिरां च पर्णशालां मुनिना चानुमता तथेति भक्त्या

ଏଭଳି ଗୌତମଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ସେ ସେତେବେଳେ ଆଦରସହ ତପ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲା। ମୁନିଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଭକ୍ତିଭାବେ ସୁନ୍ଦର ପର୍ଣ୍ଣଶାଳାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 120

सुकुमारतनुः सरोरुहाक्षी घनतुंगस्तनकल्पितोत्तरीया । जटिला हरिनीलरत्नकांतिर्गिरिजा राजति देहवत्तपःश्रीः

ସୁକୁମାର ତନୁଧାରିଣୀ, ସରୋରୁହାକ୍ଷୀ, ଘନ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତନ ଉପରେ ଉତ୍ତରୀୟ ସଜାଇ; ଜଟାଧାରିଣୀ, ହରି-ନୀଳ ରତ୍ନକାନ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ—ଗିରିଜା ଯେନ ତପଃଶ୍ରୀର ସାକାର ରୂପ ହୋଇ ରାଜିଲେ।

Verse 121

नियमैर्बहुभिस्तपोविशेषैः क्रतुषु प्राप्तविचित्रयोगबंधैः । निगमागमदृष्टधर्ममार्गं सकलं सा तु कृतार्थतामनैषीत्

ବହୁ ନିୟମ ଓ ବିଭିନ୍ନ ତପୋବିଶେଷରେ, ଏବଂ କ୍ରତୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ବିଚିତ୍ର ଯୋଗସାଧନାରେ, ସେ ନିଗମ-ଆଗମରେ ଦର୍ଶିତ ଧର୍ମମାର୍ଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲା—ଏବଂ କୃତାର୍ଥତା ପାଇଲା।

Verse 122

तपसा विविधेनतप्यमाना न कदाचित्परिखेदमाप तन्वी । हरिरत्नमयी च कापि वल्ली नितरां दीप्तिमती बभूव बाला

ନାନା ପ୍ରକାର ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସୁକୁମାରୀ କନ୍ୟା କେବେ ଥକିଲା ନାହିଁ; ବରଂ ହରିତ-ନୀଳ ରତ୍ନମୟ ଲତା ପରି ସେ ବାଳିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମତୀ ହେଲା।