Adhyaya 12

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इति संभाषमाणे तु महर्षौ मुनि सेविते । विजहौ गिरिजा शंकां शिवभक्तवधाश्रिताम्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ମହର୍ଷି ଏଭଳି କଥା କହୁଥିବାବେଳେ, ଶିବଭକ୍ତ-ବଧ ସମ୍ବନ୍ଧରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଗିରିଜାଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ନଶିଗଲା।

Verse 2

अथांतरिक्षादुदभूद्वाणी कर्णमनोहरा । मा गमः शैलकन्ये त्वं पापनिप्कृतिकारणात्

ତାପରେ ଆକାଶରୁ କାନ ଓ ମନକୁ ମନୋହର ଏକ ବାଣୀ ଉଦ୍ଭବିଲା—“ହେ ଶୈଳକନ୍ୟେ, ପାପ-ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର କାରଣରୁ ତୁମେ ଯାଅନି।”

Verse 3

गंगा च यमुना सिंधुर्गोदापि च सरस्वती । नर्मदा सा च कावेरी शोणः शोणनदी च सा

ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା, ସିନ୍ଧୁ, ଗୋଦାବରୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ; ନର୍ମଦା ଓ କାବେରୀ; ଏବଂ ଶୋଣ—ଶୋଣନଦୀ ମଧ୍ୟ—(ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ)।

Verse 4

अत्रैव नव तीर्थानि संभवंतु शिलातले । त्वत्खड्गदारिते देवि कुरु तत्राघमर्षणम्

ଏହି ଶିଳାତଳରେ ନବ ତୀର୍ଥ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଉ। ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ଖଡ୍ଗରେ ବିଦାରିତ ସ୍ଥାନରେ ସେଠାରେ ଅଘମର୍ଷଣ ବିଧି କର।

Verse 5

अस्मिन्नाश्वियुजे मासि ज्येष्ठानक्षत्र आगते । निमज्य खड्गतीर्थे त्वं सलिंगा मासमावस

ଏହି ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ, ଯେତେବେଳେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ଆସେ, ଖଡ୍ଗ-ତୀର୍ଥରେ ନିମଜ୍ଜନ କରି ସ୍ନାନ କର; ଏବଂ ଲିଙ୍ଗ ସହିତ ଏକ ମାସ ବ୍ରତରେ ବାସ କର।

Verse 6

निवर्त्य सावनं मासमत्र दिक्पालसंमितम् । ततः पाणिस्थितं लिंगं लब्ध्वा पापविशोधनम्

ଏଠାରେ ଦିକ୍ପାଳମାନେ ଯେନେ ମାପିଦେଇଥିବା ପରି ଏକ ମାସର ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ କରି, ପରେ ହାତରେ ସ୍ଥିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ପାଇଲେ ପାପଶୋଧନ ହୁଏ।

Verse 7

प्रतिष्ठापय तीर्थाग्रे लोकानुग्रहकारणात् । उत्तीर्य तीर्थवर्येऽस्मिन्स्नात्वा लिंगेऽर्चिते शिवे

ଲୋକାନୁଗ୍ରହ ନିମିତ୍ତେ ତୀର୍ଥର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଏହାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କର। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପୂଜିତ ଲିଙ୍ଗରେ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କର।

Verse 8

तापत्रयोपशांतिश्च त्रैलोक्यस्य न संशयः । सर्वपापहरं लिंगं स्थावरं तीर्थसन्निधौ

ତ୍ରିଲୋକ ପାଇଁ ତାପତ୍ରୟର ଶାନ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୀର୍ଥସନ୍ନିଧିରେ ସର୍ବପାପହର, ଅଚଳ (ସ୍ଥାବର) ଲିଙ୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 9

स्थापय स्थिरया भक्त्या सदालोकहिताय च । नक्षत्रे वैश्वदैवत्ये देवक्याः संगमाचर

ଅଚଳ ଭକ୍ତିରେ, ସଦା ଲୋକହିତ ପାଇଁ, ତାହାକୁ ସ୍ଥାପନ କର। ବିଶ୍ୱେଦେବ-ଦୈବତ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରେ ଦେବକୀଙ୍କ ସଙ୍ଗମସ୍ଥାନେ ସଙ୍ଗମାଚାର କର।

Verse 10

महोत्सवसमायुक्तं यावद्दशदिनावधि । कृत्वा चावभृथं पुण्यनक्षत्रे वह्निदैवते

ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହୋତ୍ସବ କର; ଏବଂ ଅଗ୍ନି-ଦୈବତ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରେ ସମାପନର ଅବଭୃଥ-ସ୍ନାନ କର।

Verse 11

सायमभ्यर्च्य विधिवच्छोणाचलवपुर्मम । ततस्ते दर्शयिष्यामि तैजसं रूपमात्मनः

ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବିଧିପୂର୍ବକ ମୋର ଶୋଣାଚଳ-ସ୍ୱରୂପକୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି; ତାପରେ ମୁଁ ମୋର ତେଜୋମୟ, ଅଗ୍ନିସଦୃଶ ରୂପ ତୁମକୁ ଦେଖାଇବି।

Verse 12

एतत्कृतं ते लोकानां रक्षायै संभविष्यति । इति तद्वचनं श्रुत्वा महर्षिवचनं च सा

‘ତୁମର ଏହି କୃତ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସିଦ୍ଧ ହେବ।’ ଏହି ବଚନ ଓ ମହର୍ଷିଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣି ସେ (ସ୍ୱୀକାର କରି ଅଗ୍ରସର ହେଲା)।

Verse 13

उभयं कर्तुमारेभे तपसा शैलकन्यका । खङ्गेन दारयामास शिलातलमनाकुला

ଉଭୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ ଶୈଳକନ୍ୟା ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲା; ଏବଂ ନିରାକୁଳ ହୋଇ ଖଡ୍ଗରେ ଶିଳାତଳକୁ ଚିରିଦେଲା।

Verse 14

उदजृंभत तीर्थानां नवकं तत्र तत्क्षणात् । तस्य कण्ठस्थितं लिगं ध्यायन्ती पर्वतात्मजा

ସେହି କ୍ଷଣେ ସେଠାରେ ନବ ତୀର୍ଥର ସମୂହ ଉଦ୍ଭବିଲା। ପର୍ବତକନ୍ୟା ତାଙ୍କ କଣ୍ଠସ୍ଥ ଲିଙ୍ଗକୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

Verse 15

तीर्थे ममज्ज तस्मिन्सा मुनीनामभ्यनुज्ञया । तीर्थानां नवकं तत्र संजातं स्फटिकप्रभम्

ମୁନିମାନଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସେ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ନିମଜ୍ଜିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ ସ୍ଫଟିକସଦୃଶ ପ୍ରଭାରେ ନବ ତୀର୍ଥର ସମୂହ ସଞ୍ଜାତ ହେଲା।

Verse 16

अंतर्वसतितः कांत्या मेचकीकृतमंजसा । वसंत्यां शैलकन्यायां तीर्थे त्रिंशद्दिनं त्वथ

ତାପରେ ଶୈଳକନ୍ୟା ସେହି ତୀର୍ଥରେ ତିରିଶ ଦିନ ବସିଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାନ୍ତି ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ଶୀଘ୍ର ଗାଢ଼ ବର୍ଣ୍ଣକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 17

शम्भोर्विरहसंतप्तं मनश्चंचलतां ययौ । तत्र श्रिया सरोजानि चक्षुषोत्पलकाननम्

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ବିରହରେ ସନ୍ତପ୍ତ ତାଙ୍କ ମନ ଚଞ୍ଚଳ ହେଲା। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଶ୍ରୀରେ ପଦ୍ମ ଫୁଟିଲା, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନୀଲୋତ୍ପଳବନ ସମ ହେଲା।

Verse 18

मंदस्मितेन कुमुदं ससर्ज सलिलस्य सा । देव्यास्तेनोदवासेन लोकास्तु निरुपद्रवाः

ମନ୍ଦସ୍ମିତରେ ସେ ଜଳ ଉପରେ କୁମୁଦ ଫୁଲକୁ ଉଦ୍ଭବ କରାଇଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ସେହି ନିବାସମାତ୍ରରେ ଲୋକମାନେ ଉପଦ୍ରବରହିତ ହେଲେ।

Verse 19

कृतार्थास्सहसा जातास्तत्तत्कालफलान्विताः । मासांते सा समुत्तीर्य कृत्वा देव्युत्सवं तथा

ସେମାନେ ସହସା କୃତାର୍ଥ ହେଲେ ଏବଂ ସେହି ସମୟୋଚିତ ଫଳ ପାଇଲେ। ପରେ ମାସାନ୍ତେ ସେ ବାହାରି ଆସି, ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କଲେ।

Verse 20

कार्तिके मासि नक्षत्रे कृत्तिकाख्ये निशोदये । पूजयित्वा तपःसिद्धैरुपचारैर्बहूदयैः

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କୃତ୍ତିକା ନାମକ ନକ୍ଷତ୍ର ଉଦୟ ହୋଇଥିବା ରାତିରେ, ସେ ତପସ୍ୟାସିଦ୍ଧ ବହୁ ଉପଚାର ଓ ବହୁବିଧ ଅର୍ପଣରେ ପୂଜା କଲେ।

Verse 21

अरुणाद्रिमयं लिंगं तुष्टाव जगदंबिका । नमस्ते विश्वरूपाय शोणाचलवपुर्भृते

ଜଗଦମ୍ବିକା ଅରୁଣାଦ୍ରିମୟ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—“ହେ ବିଶ୍ୱରୂପ! ଶୋଣାଚଳ (ଅରୁଣାଚଳ) ଦେହ ଧାରଣକାରୀ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।”

Verse 22

तेजोमयाद्रिलिंगाय सर्वपाततकनाशिने । ब्रह्मणा विष्णुना च त्वं दुष्परिच्छेद्यवैभवः

ତେଜୋମୟ ପର୍ବତ-ଲିଙ୍ଗକୁ ନମସ୍କାର, ଯେ ସମସ୍ତ ପାତକ ନାଶକ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ବୈଭବ ମାପିବା ଓ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 23

अग्निरूपोऽपि सञ्छांतो लोकानुग्रहक्लृप्तये । शक्त्या च तत्त्वसंघातकरः कालानलाकृतिः

ଆପଣ ଅଗ୍ନିସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରମ ଶାନ୍ତ; ଲୋକମଙ୍ଗଳର ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ସଂଘାତକୁ କ୍ରମବଦ୍ଧ କରନ୍ତି—କାଳାଗ୍ନି ଆକୃତିଧାରୀ।

Verse 24

अद्रिश्रेष्ठारुणाद्रीश रूपलावण्यवारिधे । विचित्ररूपमेतत्ते वेदवेद्यसुरार्चितम्

ହେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅରୁଣାଦ୍ରୀଶ! ଆପଣ ରୂପ-ଲାବଣ୍ୟର ସାଗର। ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ବେଦଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞେୟ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଚ୍ଚିତ।

Verse 25

तेजसां देव सर्वेषां बीजभूतं निगद्यसे । दिव्यं हि परमं तेजस्तव देव महेश्वर

ହେ ଦେବ! ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ତେଜର ବୀଜସ୍ୱରୂପ ଆପଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ହେ ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର! ଆପଣଙ୍କ ତେଜ ଦିବ୍ୟ ଓ ପରମ।

Verse 26

यत्पुरा ब्रह्मणा दृष्टं विष्णुना च विचिन्वता । अद्य पूतास्मि देवेश तव संदर्शनादहम्

ଯାହାକୁ ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖିଥିଲେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଖୋଜିଥିଲେ—ହେ ଦେବେଶ! ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି।

Verse 27

तेजो दर्शय मे दिव्यं सर्वदोषहरं परम् । प्रार्थयंत्यां तदा देव्यामरुणाद्रिमयः शिवः

“ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଦର୍ଶାନ୍ତୁ—ଯାହା ପରମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ହରଣକାରୀ।” ଦେବୀ ଏପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାବେଳେ ଅରୁଣାଦ୍ରିମୟ ଶିବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 28

आविर्बभूव तेजोभिरापूर्य भुवनांतरम् । कोटिसूर्योदयप्रख्यं तुल्यं पूर्णेंदुकोटिभिः

ତେବେ ଏକ ତେଜ ପ୍ରକଟ ହେଲା ଏବଂ ଲୋକଲୋକାନ୍ତରକୁ ଆଲୋକରେ ପୂରିଦେଲା। ତାହା କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରି ଦୀପ୍ତ, ଏବଂ କୋଟି ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୀତଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

Verse 29

कालाग्निकोटिसंकाशं तेजः परमदृश्यत । प्रणम्य परया भक्त्या मुनिभिः सार्धमंबिका

ପ୍ରଳୟାଗ୍ନିର କୋଟି କୋଟି ଶିଖା ସଦୃଶ ପରମ ତେଜ ଦେଖାଗଲା। ଅମ୍ବିକା ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 30

विस्मयाक्रांतहृदया ननंद नलिनेक्षणा । अथ तेजोनिधेस्तस्मादरुणाद्रिः समुत्थितः

ବିସ୍ମୟାକ୍ରାନ୍ତ ହୃଦୟବତୀ କମଳନୟନୀ ଦେବୀ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତାପରେ ସେହି ତେଜୋନିଧିରୁ ଅରୁଣାଦ୍ରି (ଅରୁଣାଚଳ) ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Verse 31

हिरण्मयोऽब्रवीद्वाचं पुरुषः कलकन्धरः । प्रसन्नोऽस्मि तपोभिस्ते स्थानेषु मम कल्पितैः

ହିରଣ୍ମୟ ପୁରୁଷ—ନୀଳକଣ୍ଠ—ବାଣୀ କହିଲେ: “ମୋର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ କରା ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ।”

Verse 32

तेजोमयमिदं रूपमीक्षितं च त्वयाधुना । कारणैर्बहुभिर्लोकान्रक्षेथास्त्वं जगन्मयि

“ଏହି ତେଜୋମୟ ରୂପକୁ ତୁମେ ଏବେ ଦର୍ଶନ କରିଛ। ହେ ଜଗନ୍ମୟୀ ମାତା, ଅନେକ ଉପାୟରେ ତୁମେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବ।”

Verse 33

तपांसि कुरुषे भूमौ किमन्यत्प्रार्थितं तव । मल्लोचनत्विषा तेद्य तमोराशिः समुत्थितः

“ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ତପ କରୁଛ—ଆଉ କ’ଣ ପ୍ରାର୍ଥନା କର? କିନ୍ତୁ ଆଜି ମୋ ନୟନତେଜରେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଅନ୍ଧକାରର ରାଶି ଉଠିଛି।”

Verse 34

अशेषो हि प्रशांतोऽभूत्तेजसोऽस्य निरीक्षणात् । अयं तु महिषो दुष्टो मद्भक्तिं लिंगपूजकः

ଏହି ତେଜସ୍‌ର କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମହିଷ—ଲିଙ୍ଗପୂଜକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ମୋ ଭକ୍ତିର ବିରୋଧରେ ଆଚରଣ କରେ।

Verse 35

जग्राह सहसा ह्येतत्तस्य लिंगं गले स्थितम् । अनेन भक्षितं तच्च नास्तिकस्योपदेशतः

ସେ ହଠାତ୍‌ ନିଜ ଗଳାରେ ଝୁଲିଥିବା ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଧରିଲା; ଏବଂ ଏକ ନାସ୍ତିକର ଉପଦେଶରେ ତାହାକୁ ଭକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ କଲା।

Verse 36

अकरोन्मय्यविश्वासं लिंगरूपे गले स्थिते । क्रमेण सोपि संप्राप्तो मुनिजन्म मनोहरम्

ଗଳାରେ ଲିଙ୍ଗରୂପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୋ ପ୍ରତି ଅବିଶ୍ୱାସ କଲା। ତଥାପି କ୍ରମେ ସେ ମଧ୍ୟ ମନୋହର ମୁନିଜନ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 37

मामेवाभ्यर्चयन्ध्यायन्गणनाथत्वमावसन् । पूर्वजन्मनि भक्तोऽयं महिषोपि त्वया हतः

ମୋତେ ମାତ୍ର ପୂଜି ଓ ମୋର ଧ୍ୟାନ କରି ସେ ଗଣନାଥତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା। ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଏହିଜଣ ମୋର ଭକ୍ତ ଥିଲା—ମହିଷ ରୂପରେ ତୁମେ ହତ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 38

चिरं मल्लिंगधृग्यस्मात्सिद्धिरस्यापि देव्यतः । शिवलिंगेष्वविश्वासः शिवभक्तावमाननम्

ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ମୋ ଲିଙ୍ଗ ଧାରଣ କରିଥିବାରୁ ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ତାହାର କିଛି ସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ହେଲା। ତଥାପି ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଅବିଶ୍ୱାସ ଓ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ଅବମାନ ରହିଲା।

Verse 39

न कर्त्तव्यं सदा भक्तैस्तस्माद्वै मुक्तिकांक्षिभिः । दीक्षया रहितं लिगं येन संधार्यते बलात्

ଏହେତୁ ଭକ୍ତମାନେ—ବିଶେଷକରି ମୋକ୍ଷକାମୀମାନେ—ଏହା କେବେ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ: ଯଥାଯଥ ଦୀକ୍ଷା ବିନା ଲିଙ୍ଗକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଧାରଣ କରିବା।

Verse 40

न तादृशं फलं दत्ते वज्रवत्तं निहंति च । न दोषस्तत्र किंचित्ते शोणाचलनिरीक्षणात्

ଏହା ସେପରି ଫଳ ଦେଉନାହିଁ; ବରଂ ବଜ୍ର ସମାନ ତାକୁ ଆଘାତ କରି ପତିତ କରେ। କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ—କାରଣ ତୁମେ ଶୋଣାଚଳର ଦର୍ଶନ କରିଛ।

Verse 41

सफला नयनावाप्तिः सर्वदोषविनाशनात् । त्वत्पुत्रस्तन्यदानेन धात्र्योपकृतमात्मजे

ଦୃଷ୍ଟିଲାଭ ସଫଳ ହୋଇଛି, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ଦୋଷକୁ ନାଶ କରେ। ହେ କନ୍ୟେ, ତୁମ ପୁଅକୁ ଦୁଧ ଦେଇ ଧାତ୍ରୀ ତୁମର ଉପକାର କରିଛି।

Verse 42

त्वामपीतकुचां चक्रे वत्सलां भक्तरक्षिणीम् । नक्षत्रे कृत्तिकाख्येऽत्र तव सन्निधिलोभतः

ତାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଇବାର ତୁମ ଲୋଭ/ଆକାଂକ୍ଷାରୁ, ଏଠାରେ କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ରେ, ସେ ତୁମକୁ ‘ଅପୀତକୁଚା’—ସ୍ନେହମୟୀ ଓ ଭକ୍ତରକ୍ଷିଣୀ—କରିଦେଲେ।

Verse 43

प्रायश्चित्ताभिधानेन भवापीतकुचाभिधा । पूजाशेषं समाधाय भक्तानुग्रहहेतवे

‘ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ’ ନାମରେ ତୁମେ ‘ଅପୀତକୁଚା’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲ। ପୂଜାର ଶେଷ ଅର୍ପଣକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବାର ହେତୁ ହେଲ।

Verse 44

भज मां करुणामूर्तिरपीतकुचनायिका । इति देवस्य वचनमाकर्ण्यात्यंतशीतलम्

‘ହେ ଅପୀତକୁଚନାୟିକେ, କରୁଣାମୂର୍ତ୍ତି! ମୋତେ ଭଜ’—ଦେବଙ୍କ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୀତଳ ବଚନ ଶୁଣି—

Verse 45

प्रणम्य प्रार्थितवती प्रोवाच च तमंबिका । देवदेव प्रसादेन त्वयानुग्रहशालिना

ପ୍ରଣାମ କରି ଅମ୍ବିକା ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ହେ ଦେବଦେବ! ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ, ଅନୁଗ୍ରହଶାଳୀ ଆପଣ—’

Verse 46

एतत्ते दर्शितं तेजो दृष्टं देवैश्च मानवैः । प्रत्यक्षं कृत्तिकामासि मद्व्रतांतमहोत्सवे

ଆପଣଙ୍କ ଏହି ତେଜ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି; ଦେବମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖିଛନ୍ତି। ମୋର ବ୍ରତାନ୍ତ ମହୋତ୍ସବରେ ଆପଣ କୃତ୍ତିକା (ନକ୍ଷତ୍ର/ତିଥି) ଦିନେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 47

नक्षत्रे कृत्तिकाख्येऽस्मिंस्तेजस्ते दृश्यतां परम् । तद्वीक्षितमिदं तेजः परमं प्रतिवत्सरम्

କୃତ୍ତିକା ନାମକ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଆପଣଙ୍କ ପରମ ତେଜ ଦର୍ଶନୀୟ ହେଉ। ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ ପ୍ରତିବର୍ଷ (ସେହି ସମୟରେ) ଦେଖାଯାଉ।

Verse 48

दृष्ट्वा समस्तैर्दुरितैर्मुच्यतां सर्वजंतवः । तथेति देवदेवेन प्रोचेऽथांतर्दधे गिरौ

‘ଏହାକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ।’ ଏମିତି କହି ଦେବଦେବ; ପରେ ସେ ଗିରିରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 49

प्रदक्षिणं चकारैनं सखीभिः सा ततोंऽबिका । घनश्यामलया कांत्या परितो जृंभमाणया

ତେବେ ଅମ୍ବିକା ସଖୀମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ; ତାଙ୍କ ଘନଶ୍ୟାମ କାନ୍ତି ଚାରିଦିଗେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା।

Verse 50

अरुणाद्रिमयं लिंगं चक्रे मरकतप्रभम् । मंदं चरन्ती जाताभिः प्रभाभिः पादपद्मयोः

ସେ ଅରୁଣାଦ୍ରିମୟ, ମରକତ-ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ ଲିଙ୍ଗ ଗଢ଼ିଲେ; ମନ୍ଦ ଗତିରେ ଚାଲୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ପଦ୍ମପାଦରୁ ନବ କିରଣ ଉଦିତ ହେଲା।

Verse 51

तस्तार परितो भूमिं पद्मपत्रैः सपल्लवैः । प्रफुल्लकनकांभोजनीलोत्पलदलोत्करैः

ସେ ଚାରିଦିଗେ ଭୂମିକୁ କୋମଳ ପଲ୍ଲବ ସହିତ ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ—ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କନକାମ୍ଭୋଜ ଓ ନୀଲୋତ୍ପଳ ଦଳର ଢେରରେ।

Verse 52

अर्चयन्तीव शोणाद्रिमभितो दृष्टिकांतिभिः । इन्द्रादिलोकपालानामंगनाभिर्निषेविता

ସେ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିକାନ୍ତିରେ ଯେନେ ଶୋଣାଦ୍ରିଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରୁଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗନାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।

Verse 53

प्रसादिता मातृगणैर्गंधदानविभूषणैः । छत्रचामरभृंगारतालवृन्तफलाचिकाः

ସେ ମାତୃଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରାଗଲେ—ସୁଗନ୍ଧ, ଦାନ ଓ ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ; ଏବଂ ସେମାନେ ଛତ୍ର, ଚାମର, ଭୃଙ୍ଗାରପାତ୍ର, ତାଳବୃନ୍ତ ଓ ଫଳ-ନୈବେଦ୍ୟ ବହନ କରୁଥିଲେ।

Verse 54

वहन्तीभिः सुरस्त्रीभिर्वृता मुनिवधूयुता । प्रदक्षिणं चकारैनमरुणाद्रिं स्वयंप्रभम्

ସେବା ବହନ କରୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ସୁରନାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ଏବଂ ମୁନିପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହ, ସେ ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭ ଅରୁଣାଦ୍ରିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।

Verse 55

कांक्षन्ती शिवसायुज्यं विवाहाग्निमिवाद्रिजा । तस्यां प्रदक्षिणं भक्त्या कुर्वाणायां पदेपदे

ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ପର୍ବତକନ୍ୟା, ଯେପରି ବିବାହାଗ୍ନିକୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୁଏ, ସେପରି ଭକ୍ତିରେ ପଦେପଦେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।

Verse 56

प्रेषिता शंभुना देवाः परिवव्रुः सुरेश्वराः । सरस्वतीसमं धात्रा विष्णुना च समं रमा

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଦେବମାନେ—ସୁରେଶ୍ୱରମାନେ—ଚାରିଦିଗରେ ସମବେତ ହେଲେ। ଧାତାଙ୍କ ସହ ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ରମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

Verse 57

सर्वदिक्पालकांताभिः समेता शैलबालिका । निरुन्धतीव देवेन्द्रं सलिलैर्वरदानतः

ସମସ୍ତ ଦିକ୍ପାଳମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ପର୍ବତକନ୍ୟା, ବରଦାନରୁ ମିଳିଥିବା ଜଳଦ୍ୱାରା, ଯେପରି ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରୋକୁଛନ୍ତି—ସେପରି ପ୍ରତୀତ ହେଲେ।

Verse 58

अद्रिनाथस्वरूपस्य शीतत्वमिव कुर्वती । तपस्ययाऽविनाभावाद्देवस्येव कृतस्मृतिः

ଯେପରି ଅଦ୍ରିନାଥଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ଶୀତଳ କରୁଛନ୍ତି; ତପସ୍ୟା ସହ ଅବିନାଭାବ ଥିବାରୁ, ସେ ଦେବୀ ସ୍ୱୟଂ ଦେବଙ୍କ ଜୀବନ୍ତ ସ୍ମୃତିରୂପ ପରି ପ୍ରତୀତ ହେଲେ।

Verse 59

दुष्करस्योदवासस्य बोधयन्तीव साधुताम् । ऋषीणां देवमानानामुपदेष्टुमिव क्रमात्

ଦୁଷ୍କର ବ୍ରତ-ଉପବାସର ସତ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ଯେନ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ପରି, ସେ କ୍ରମେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଓ ଦେବତୁଲ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ପରି ଲାଗିଲା।

Verse 60

क्रीडामिव पुराभ्यस्तां तपसापि च संगता । आत्मानं विरहोत्तप्तामात्मस्थं तादृश शिवम्

ପୂର୍ବେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ କ୍ରୀଡାକୁ ଯେନ ପୁନର୍ବାର କରୁଛି, ତପସ୍ୟା ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ; ବିରହରେ ଅନ୍ତରେ ଦଗ୍ଧ ସେ ଆତ୍ମସ୍ଥ ସେଇ ଶିବଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କଲା।

Verse 61

संचिंत्य चोभयोः कर्तुं शीतलत्वं जले स्थिता । तीर्थानामिव सर्वेषामुद्भूतानां शिलातले

ଉଭୟଙ୍କୁ ଶୀତଳତା କିପରି ଆଣିବା ଭାବି ସେ ଜଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲା—ପର୍ବତର ଶିଳାତଳରେ ଉଦ୍ଭୂତ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ପରି।

Verse 62

आधिक्यमथ लोकस्य वक्तुकामा स्वयं स्थिता । दुरितघ्नं च पंचाग्निमर्थावासं सुदुष्करम्

ତାପରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରର ଅଧିକ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ନିଜେ ପାପନାଶକ ‘ପଞ୍ଚାଗ୍ନି’ ନାମକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର ତପ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟସାଧନାର୍ଥେ କଠୋର ନିବାସ-ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କଲା।

Verse 63

अधिगम्य तपस्तस्य शांतिं कर्तुमिव स्थिता । महिषासुरकंठोत्थरक्तधारापरिप्लुतम्

ସେଇ ତପସ୍ୟାର ଶାନ୍ତି-ସିଦ୍ଧି କରିବା ପରି ସେ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲା—ଯେଉଁଠି ମହିଷାସୁରର କଣ୍ଠରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ରକ୍ତଧାରାମାନେ ସ୍ଥାନଟିକୁ ପରିପ୍ଲୁତ କରିଥିଲେ।

Verse 64

क्षालयंतीव लिंगं तदमलैस्तीर्थवारिभिः । अरुणाख्यं पुरं रम्यं निर्मितं विश्वकर्मणा

ଯେନ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରାଯାଉଛି—ଏମିତି ରମ୍ୟ ‘ଅରୁଣା’ ନାମକ ପୁରୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ହୋଇ ଶୋଭିତ।

Verse 65

अपीतकुचनाथेशशोणाद्रीश्वरतुष्टये । शृंगेषु यस्य सौधेषु वसन्त्यो वारयोषितः

ଅପୀତକୁଚନାଥେଶ—ଶୋଣାଦ୍ରୀଶ୍ୱରଙ୍କ ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ, ସେହି ନଗରର ସୌଧ-ଶୃଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉପରେ ଜଳ-ଅପ୍ସରାମାନେ ବସନ୍ତି।

Verse 66

अधःकृताभ्रतडितो जिगीषंतीव चामरीः । यत्तुंगसौधशृंगाग्रे गायंतीर्वारयोषितः

ମେଘର ବିଦ୍ୟୁତକୁ ମଧ୍ୟ ମ୍ଲାନ କରି, ଯେନ ଚାମରକୁ ଜିତିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ—ସେହି ଉଚ୍ଚ ସୌଧଶୃଙ୍ଗାଗ୍ରରେ ଜଳ-ଅପ୍ସରାମାନେ ଗାନ କରନ୍ତି।

Verse 67

सिद्धचारणगंधर्वविद्याधरविराजितम् । अष्टापदरथाक्रांतमष्टवीथिविराजितम्

ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ଅଷ୍ଟାପଦ ରଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ ମହାବୀଥିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 68

अष्टापदपथाकारमष्टदिक्पालपूजितम् । अष्टसिद्धियुतैः सिद्धैरष्टमूर्तिपदाश्रयैः

ତାହାର ପଥମାନେ ଅଷ୍ଟାପଦ-ଆକାର; ଏହା ଅଷ୍ଟ ଦିକ୍ପାଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ଶିବଙ୍କ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତି-ପଦକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା, ଅଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ସିଦ୍ଧମାନେ ଏହାକୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

Verse 69

अष्टांगभक्तियुक्तैस्तैर्युक्तमष्टांगबुद्धिभिः । चातुर्वर्ण्यगुणोपेतमुपवर्णं परिष्कृतम्

ଏହା ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ-ଭକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ଅଷ୍ଟବିଧ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିବେକରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଜନମାନଙ୍କ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ; ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ୟର ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଉପବର୍ଣ୍ଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁସଂସ୍କୃତ ଓ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ।

Verse 70

लसत्सुवर्णदुवर्णशालामालासमास्थितम् । शंखदुंदुभिनिस्साणमृदंगमुरजादिभिः

ଏହା ଝଲମଲ କରୁଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଓ ବିଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଶାଳାମାଳାରେ ଘେରା; ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି, ଦୁନ୍ଦୁଭିନାଦ, ମୃଦଙ୍ଗ, ମୁରଜ ଆଦି ବାଦ୍ୟର ନାଦରେ ଗୁଞ୍ଜିତ।

Verse 71

वीणावेणुमुखैस्तालैः सालापैरुपरंजितम् । ब्रह्मघोषनिनादेन महर्षीणां शिवात्मनाम्

ଏହା ବୀଣା, ବେଣୁ, ତାଳ-ଲୟ ଓ ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତପ୍ରବନ୍ଧରେ ଅଧିକ ଶୋଭିତ; ଶିବାତ୍ମ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମଘୋଷର ଗମ୍ଭୀର ନିନାଦରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ।

Verse 72

सेवितव्यं दिने दिव्यसमदर्शवृषध्वजम् । नवरत्नप्रभाजालैर्नवग्रहसमोदयैः

ଦିନେ ସମଦର୍ଶୀ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେବା-ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ସେ ନବରତ୍ନର ପ୍ରଭାଜାଳରେ ଦୀପ୍ତ, ଯେପରି ନବଗ୍ରହ ଏକାସାଥି ଉଦିତ ହୋଇ ଜ୍ୟୋତି ଛଡ଼ାଏ।

Verse 73

निशादिवसयोरेवं दर्शयन्निव सर्वदा । विष्णुः स्थितश्च तं प्रीत्या सिषेवे पुरतो विभुम्

ଏଭଳି ରାତି ଓ ଦିନ ଉଭୟରେ ସଦା ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ମନେ ହେବା ପରି, ବିଷ୍ଣୁ ସେହି ବିଭୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ପ୍ରୀତିଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ।

Verse 74

शक्रः सुरगणैः सार्धं सहस्राक्षः समाययौ । पपात दिव्यगंधाढ्या पुष्पवृष्टिः समंततः

ସହସ୍ରନେତ୍ର ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଦେବଗଣଙ୍କ ସହିତ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧଭରା ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା।

Verse 75

व्योमगंगाजलोत्संगशीतलो मरुदाववौ । अतीव सौरभामोदवासिताखिलदिङ्मुखः

ବ୍ୟୋମଗଙ୍ଗାର ଜଳସ୍ପର୍ଶରେ ଶୀତଳ ପବନ ବହିଲା; ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଗନ୍ଧମୟ ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଦିଗମୁଖ ସୁବାସିତ ହେଲା।

Verse 76

कनकांकितशृंगाग्रपरिधूतवनावलिः । दर्पसंभ्रमसंनद्धो ननाद वृषभो मुहुः

ସୁବର୍ଣ୍ଣଚିହ୍ନିତ ଶୃଙ୍ଗାଗ୍ରଦ୍ୱାରା ବନଶ୍ରେଣୀକୁ କମ୍ପାଇ, ଦର୍ପ-ଉତ୍ସାହରେ ସନ୍ନଦ୍ଧ ବୃଷଭ (ନନ୍ଦୀ) ପୁନଃପୁନଃ ଗର୍ଜନ କଲା।

Verse 77

वसंतप्रमुखाः सर्वे सहर्षमृतवः पुरः । असेवंत प्रियकरैः पुष्पैः स्वयमथोचितैः

ବସନ୍ତକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଋତୁ ହର୍ଷସହିତ ଆଗକୁ ଆସିଲେ; ଏବଂ ନିଜ ନିଜ ସମୟାନୁକୂଳ ପ୍ରିୟ ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ସେବା କଲେ।

Verse 78

गणैश्च विविधाकाराः सिद्धाश्च परमर्षयः । सुराश्च कुतुकोपेताः समागच्छन्दिदृक्षवः

ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଗଣ, ସିଦ୍ଧ, ପରମର୍ଷି ଏବଂ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ—କୁତୁହଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ—ଦର୍ଶନକାମନାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଆସିଲେ।

Verse 79

कुंकुमक्षोदसंमिश्रकर्पूररजसान्वितः । चर्यामुष्टिमहासारः समकीर्यत सर्वतः

କୁଙ୍କୁମଧୂଳି ସହ ମିଶିତ କର୍ପୂରରଜ ଓ ଉତ୍ସବପୂଜାର ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୁଠିମୁଠି ସମସ୍ତଦିଗରେ ଛିଟାଯାଇଲା।

Verse 80

अथ मृदंगकमर्दलझल्लरीपटहदुंदुभितालसमन्वितैः । जलजकीचककाहलनिस्वनैः सुरकृतैर्भुवन समपूरयन्

ତାପରେ ମୃଦଙ୍ଗ, କମର୍ଦଳ, ଝଲ୍ଲରୀ, ପଟହ, ଦୁନ୍ଦୁଭି ଓ ତାଳର ନାଦ, ସହ କୀଚକନଳୀ ଓ କାହଳର ଗୁଞ୍ଜନ—ଦେବମାନେ କରି—ସମଗ୍ର ଭୁବନକୁ ପୂରିଦେଲା।

Verse 81

सुरवधूजननृत्तनिरंतरोल्लुलिततुंबरुगायनगीतिभिः । अभिवृतो मुनिदेवगणान्वितो वृषगतः समदर्शि वृषध्वजः

ଦେବବଧୂମାନଙ୍କର ଅବିରତ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗାୟକ ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ ଗୀତରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ମୁନି-ଦେବଗଣ ସହ, ବୃଷଭାରୂଢ ବୃଷଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁ ଦର୍ଶିତ ହେଲେ।

Verse 82

सरसमेत्य शिवः करुणानिधिर्नतमुखीमपि तामपलज्जया । ललितमंकमनंगरिपुः शिवां धृतिमहानधिरोप्य जहर्ष सः

କରୁଣାନିଧି ଶିବ ସ୍ନେହରେ ସମୀପକୁ ଆସି, ମୁହଁ ନମାଇଥିବା ଶିବାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସଙ୍କୋଚ ବିନା ଉଠାଇ, କୋମଳଭାବେ ନିଜ ଅଙ୍କରେ ବସାଇଲେ; ଧୃତିମାନ ପ୍ରଭୁ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

Verse 83

ललितया निजया प्रिययान्वितः सुरमुनींद्रसमाजसमावृतः । ललितमप्सरसां मुहुरादरान्नटनमैक्षत गीतिसमन्वितम्

ନିଜ ପ୍ରିୟା ଲଲିତା (ପାର୍ବତୀ) ସହ, ଦେବ ଓ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ସମାଜରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ପ୍ରଭୁ, ଗୀତସହିତ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଲଲିତ ନୃତ୍ୟକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଆଦରରେ ଦେଖିଲେ।

Verse 84

अथ शिवः सुरराजसमर्पिताञ्छुभपटीरमुखानिलसौरभान् । हिमगिरिप्रहितांश्च समग्रहीन्मृगमदैः सह गंधसमुच्चयान्

ତେବେ ଶିବ ଦେବରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପିତ ଚନ୍ଦନାଦି ଶୁଭ ସୁଗନ୍ଧର ସମୂହ ଏବଂ ହିମାଳୟରୁ ପଠାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ସୁବାସ—କସ୍ତୁରୀ ସହିତ—ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 85

समनुलेपितहारसुमंडितावभिगतौ सिततां समलंकृतौ । स्वयमपीतकुचाकुचकुड्मलावरणरंभणचञ्चलसत्करौ

ସୁଗନ୍ଧିତ ଅନୁଲେପନରେ ଲିପ୍ତ, ହାର-ମାଳା ଓ ପୁଷ୍ପରେ ସୁଶୋଭିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ରରେ ଅଲଙ୍କୃତ ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଆଗକୁ ଆସିଲେ—ଯୌବନ-ଲାବଣ୍ୟର ଚଞ୍ଚଳ କାନ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ।

Verse 86

कठिनतुंगघनस्तनकोरकस्थगितमंगलगंधमनोहराम् । गिरिसुतामधिगम्य शिवः स्वयं विरहतापमशेषमपाकरोत्

ପର୍ବତକନ୍ୟା—ମଙ୍ଗଳ ସୁଗନ୍ଧରେ ମନୋହର, ଉଚ୍ଚ ଓ ଦୃଢ ସ୍ତନକୋରକର ଶୋଭାରେ ଯୁକ୍ତ—ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଶିବ ସ୍ୱୟଂ ବିରହଦାହକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବାରଣ କଲେ।

Verse 87

अथ विनोदशतैरुपलक्षितां निजवियोगजताप कृशान्विताम् । अरुणशैलपतिः स्वयमद्रिजां वरमभीप्सितमर्थय चेत्यशात्

ତାପରେ ଅରୁଣଶୈଳପତି, ବିରହଜନିତ ଦାହରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ପର୍ବତକନ୍ୟାକୁ ନାନା ପ୍ରକାର ବିନୋଦରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଥିବା ଦେଖି, ସ୍ୱୟଂ ମୃଦୁଭାବେ କହିଲେ—“ତୁମେ ଯେ ବର ଚାହୁଁଛ, ତାହା ମାଗ।”

Verse 88

सकुतुकं प्रणिपत्य नगात्मजा पुररिपुं भुवनत्रयगुप्तये । इममयाचत शोणगिरीश्वरं वरमुदारमनुग्रहसंमुदम्

ତେବେ ପର୍ବତକନ୍ୟା କୁତୁହଳଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ତ୍ରିପୁରାରି—ତ୍ରିଭୁବନର ରକ୍ଷକ—ଶୋଣଗିରୀଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟେ, ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଏହି ଉଦାର ବର ଯାଚନା କଲା।