Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

Devanagari script

दुःखशोकभयार्त्तानां क्लेशनिर्वाणमिच्छताम् । प्रदोषे पार्वतीशस्य पूजनं मंगलायनम्

Transliteration

duḥkhaśokabhayārttānāṃ kleśanirvāṇamicchatām | pradoṣe pārvatīśasya pūjanaṃ maṃgalāyanam

Translation

ଦୁଃଖ, ଶୋକ ଓ ଭୟରେ ପୀଡିତ ଏବଂ କ୍ଲେଶ-ନିର୍ବାଣ ଆକାଂକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ପ୍ରଦୋଷେ ପାର୍ବତୀଶ (ଶିବ)ଙ୍କ ପୂଜା ମଙ୍ଗଳର ଆଶ୍ରୟ ଓ ଆୟତନ।

Word by Word

• दुःख-शोक-भय-आर्तानाम्: of those afflicted by sorrow, grief, and fear
• दुःख-शोक-भय-आर्तानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक) + शोक (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक) + आर्त (कृदन्त; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषः (दुःखशोकभयैः आर्ताः)

• क्लेश-निर्वाणम्: cessation of afflictions
• क्लेश-निर्वाणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्लेश (प्रातिपदिक) + निर्वाण (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (क्लेशस्य निर्वाणम् = cessation of suffering)

• इच्छताम्: of those desiring
• इच्छताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: इष्/इच्छ् (धातु) → इच्छत् (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘इच्छत्’ = desiring

• प्रदोषे: at pradoṣa time
• प्रदोषे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रदोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• पार्वतीशस्य: of Pārvatī’s Lord (Śiva)
• पार्वतीशस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पार्वती-ईश (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पार्वत्याः ईशः)

• पूजनम्: worship
• पूजनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पूजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• मङ्गल-आयनम्: a source of auspiciousness
• मङ्गल-आयनम्: Karta (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: मङ्गल (प्रातिपदिक) + आयन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (मङ्गलस्य आयनम् = abode/source of auspiciousness)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice; not explicit in the snippet)

Visual Art Cues

Scene: A devotee burdened by sorrow and fear approaches a Śiva-liṅga at dusk; as pradoṣa pūjā proceeds, the scene brightens—lamp flames steady, the devotee’s posture relaxes—symbolizing kleśa-nirvāṇa and maṅgala.

Characters & Entities

• Pārvatīśa (Śiva)
• Pradoṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pradoṣa worship of Śiva is a direct remedy for mental afflictions and a gateway to auspicious well-being.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified; the verse glorifies pradoṣa-kāla worship of Pārvatīśa universally.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (pūjana) of Pārvatīśa specifically at pradoṣa time.