अग्नियज्ञ-देवयज्ञ-ब्रह्मयज्ञ-गुरुपूजा-क्रमनिरूपणम् / Ordering and Definitions of Agniyajña, Devayajña, Brahmayajña, and Guru-Pūjā

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अग्नियज्ञं देवयज्क्तं ब्रह्मयज्क्तं तथैव च । गुरुपूजां ब्रह्मतृप्तिं क्रमेण ब्रूहि नः प्रभो

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ପ୍ରଭୋ, ଅଗ୍ନିଯଜ୍ଞ, ଦେବଯଜ୍ଞ, ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ, ଗୁରୁପୂଜା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମତୃପ୍ତିର ଉପାୟ—ଏସବୁକୁ କ୍ରମେ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

Verse 2

सूत उवाच । अग्नौ जुहोति यद्द्रव्यमग्नियज्ञः स उच्यते । ब्रह्मचर्याश्रमस्थानां समिदाधानमेव हि

ସୂତ କହିଲେ—ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଯେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଅଗ୍ନି-ଯଜ୍ଞ କୁହାଯାଏ। ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଆଶ୍ରମସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମିଧା ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ଆଚାର।

Verse 3

समिदग्रौ व्रताद्यं च विशेषयजनादिकम् । प्रथमाश्रमिणामेवं यावदौपासनं द्विजाः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ପ୍ରଥମ ଆଶ୍ରମ (ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ) ସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିରେ ସମିଧା-ଆହୁତି, ବ୍ରତାଦି ନିୟମ, ଓ ବିଶେଷ ଯଜନ-କ୍ରିୟା—ଏତିକି ହିଁ ତାଙ୍କର ନିୟତ ଔପାସନ (ଦୈନିକ ଉପାସନା)।

Verse 4

आत्मन्यारोपिताग्नीनां वनिनां यतिनां द्विजाः । हितं च मितमेध्यान्नं स्वकाले भोजनं हुतिः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଯେ ଵନବାସୀ ତପସ୍ୱୀ ଓ ଯତିମାନେ ଅନ୍ତରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହିତକର, ମିତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆହାରକୁ ଯଥାକାଳେ ଭୋଜନ କରିବା ହିଁ ଆହୁତି ସମାନ।

Verse 5

औपासनाग्निसंधानं समारभ्य सुरक्षितम् । कुंडे वाप्यथ भांडे वा तदजस्रं समीरितम्

ଔପାସନ ଅଗ୍ନିକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସଂଧାନ କରି ଆରମ୍ଭ କରି, ତାହାକୁ ସାବଧାନରେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। କୁଣ୍ଡରେ ହେଉ କି ପାତ୍ରରେ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ନିରନ୍ତର ଜ୍ୱଳାଇ ରଖିବା ଦରକାର।

Verse 6

अग्निमात्मन्यरण्यां वा राजदैववशाद्ध्रुवम् । अग्नित्यागभयादुक्तं समारोपितमुच्यते

ରାଜାଜ୍ଞା କିମ୍ବା ଦୈବବଶରେ ‘ଅଗ୍ନିକୁ ନିଜ ଉପରେ’ କିମ୍ବା ‘ଅରଣ୍ୟରେ’ ରଖୁଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହା ଅଗ୍ନିତ୍ୟାଗର ଭୟରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ଲାକ୍ଷଣିକ ଉକ୍ତି, ଯାହାକୁ ‘ସମାରୋପିତ’ କୁହନ୍ତି।

Verse 7

संपत्करी तथा ज्ञेया सायमग्न्याहुतिर्द्विजाः । आयुष्करीति विज्ञेया प्रातः सूर्याहुतिस्तथा

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳର ଅଗ୍ନ୍ୟାହୁତି ସମ୍ପତ୍କରୀ ବୋଲି ଜାଣ; ଏବଂ ପ୍ରାତଃକାଳର ସୂର୍ଯ୍ୟାହୁତି ଆୟୁଷ୍କରୀ ବୋଲି ବୁଝ।

Verse 8

अग्नियज्ञो ह्ययं प्रोक्तो दिवा सूर्यनिवेशनात् । इंद्रा दीन्सकलान्देवानुद्दिश्याग्नौ जुहोतियत्

ଦିନବେଳେ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିବେଶିତ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ‘ଅଗ୍ନିଯଜ୍ଞ’ କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ—କିନ୍ତୁ ଏହାର ପରମ ସିଦ୍ଧି ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କରେ ହିଁ ସମାପ୍ତ ହୁଏ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 9

देवयज्ञं हि तं विद्यात्स्थालीपाकादिकान्क्रतून् । चौलादिकं तथा ज्ञेयं लौकिकाग्नौ प्रतिष्ठितम्

ସ୍ଥାଳୀପାକ ଆଦି କ୍ରତୁମାନଙ୍କୁ ‘ଦେବଯଜ୍ଞ’ ବୋଲି ଜାଣ। ଏବଂ ଚୂଡାକର୍ମ (ଚୌଳ) ଆଦି ସଂସ୍କାର ଲୌକିକ କର୍ମ; ସେଗୁଡିକ ଗୃହ୍ୟ/ଲୌକିକ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।

Verse 10

ब्रह्मयज्ञं द्विजः कुर्याद्देवानां तृप्तये सकृत् । ब्रह्मयज्ञ इति प्रोक्तो वेदस्याऽध्ययनं भवेत्

ଦ୍ୱିଜ ଦେବମାନଙ୍କ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ ଏକଥର ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ। ‘ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ସେହିଟି ବେଦର ଅଧ୍ୟୟନ (ପାଠ ଓ ମନନ) ଅଟେ।

Verse 11

नित्यानंतरमासोयं ततस्तु न विधीयते । अनग्नौ देवयजनं शृणुत श्रद्धयादरात्

ନିତ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପରେ ଆସୁଥିବା ଏହି ମାସ, ତା’ପରେ ପୁଣି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏବେ ଅଗ୍ନି ବିନା ହେଉଥିବା ଦେବଯଜନକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଆଦରରେ ଶୁଣ।

Verse 12

आदिसृष्टौ महादेवः सर्वज्ञः करुणाकरः । सर्वलोकोपकारार्थं वारान्कल्पितवान्प्रभुः

ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିରେ ସର୍ବଜ୍ଞ, କରୁଣାକର ପ୍ରଭୁ ମହାଦେବ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ପବିତ୍ର ବାରମାନ (ବ୍ରତ-ନିୟମ) କଳ୍ପନା କଲେ।

Verse 13

संसारवैद्यः सर्वज्ञः सर्वभेषजभेषजम् । आदावारोग्यदं वारं स्ववारं कृतवान्प्रभुः

ସଂସାରର ବୈଦ୍ୟ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଔଷଧର ମଧ୍ୟ ଔଷଧ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରଥମେ ଆରୋଗ୍ୟଦାୟକ ନିଜ ପବିତ୍ର ବାରକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां चतुर्दशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରସଂହିତାର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 15

आलस्यदुरितक्रांत्यै वारं कल्पितवान्प्रभुः । रक्षकस्य तथा विष्णोर्लोकानां हितकाम्यया

ଲୋକମଙ୍ଗଳ ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ପ୍ରଭୁ ଆଳସ୍ୟଜନିତ ଦୁରିତକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ‘ବରାହ’ ଅବତାରକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ; ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 16

पुष्ट्यर्थं चैव रक्षार्थं वारं कल्पितवान्प्रभुः । आयुष्करं ततो वारमायुषां कर्तुरेव हि

ପୁଷ୍ଟି ଓ ରକ୍ଷାର ନିମିତ୍ତେ ପ୍ରଭୁ ସେହି ବିଶେଷ ବାରରେ ବ୍ରତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ। ତେଣୁ ସେଇ ବାର ଆୟୁଦାୟକ, କାରଣ ଆୟୁର କର୍ତ୍ତା ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଏହାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି।

Verse 17

त्रैलोक्यसृष्टिकर्त्तुर्हि ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । जगदायुष्यसिद्ध्यर्थं वारं कल्पितवान्प्रभुः

ତ୍ରିଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ, ଜଗତର ଆୟୁ ଓ ସୁସଂଗଠିତ ପ୍ରବାହ ସିଦ୍ଧ ହେବାର୍ଥେ ପ୍ରଭୁ ‘ବାର’ ନାମକ କାଳବିଭାଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 18

आदौ त्रैलोक्यवृद्ध्यर्थं पुण्यपापे प्रकल्पिते । तयोः कर्त्रोस्ततो वारमिंद्र स्य च यमस्य च

ଆଦିରେ ତ୍ରିଲୋକର ବୃଦ୍ଧି ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ପରେ ସେମାନଙ୍କର ନିୟାମକ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ—ପୁଣ୍ୟ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପାପ ପାଇଁ ଯମ।

Verse 19

भोगप्रदं मृत्युहरं लोकानां च प्रकल्पितम् । आदित्यादीन्स्वस्वरूपान्सुखदुःखस्य सूचकान्

ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୋଗଦାୟକ ଓ ମୃତ୍ୟୁହର ଭାବେ ବିଧିତ; ଆଦିତ୍ୟାଦି ଦେବଶକ୍ତିମାନେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ସୁଖ-ଦୁଃଖର ସୂଚକ।

Verse 20

वारेशान्कल्पयित्वादौ ज्योतिश्चक्रेप्रतिष्ठितान् । स्वस्ववारे तु तेषां तु पूजा स्वस्वफलप्रदा

ପ୍ରଥମେ ବାରେଶମାନଙ୍କୁ (ବାରର ଅଧିପତି) କଳ୍ପନା କରି ଜ୍ୟୋତି-ଚକ୍ରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା; ନିଜ-ନିଜ ବାରରେ ତାଙ୍କ ପୂଜା ନିଜ-ନିଜ ଫଳ ଦେଏ।

Verse 21

आरोग्यं संपदश्चैव व्याधीनां शांतिरेव च । पुष्टिरायुस्तथा भोगो मृतेर्हानिर्यथाक्रमम्

ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମ୍ପଦ, ରୋଗଶାନ୍ତି, ପୁଷ୍ଟି, ଆୟୁ ଏବଂ ଭୋଗକ୍ଷମତା—ଏହି କ୍ରମରେ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁର ନିବାରଣ ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 22

वारक्रमफलं प्राहुर्देवप्रीतिपुरःसरम् । अन्येषामपि देवानां पूजायाः फलदः शिवः

ସେମାନେ କହନ୍ତି, ବାରକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ମିଳୁଥିବା ଫଳ ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରୀତିକୁ ପୂର୍ବକରେ; ତଥାପି ଅନ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ପୂଜାର ଫଳ ଦେବାଳି ଶିବ ହିଁ।

Verse 23

देवानां प्रीतये पूजापंचधैव प्रकल्पिता । तत्तन्मंत्रजपो होमो दानं चैव तपस्तथा

ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ପୂଜା ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରେ ବିଧିତ—ତତ୍ତତ୍ ମନ୍ତ୍ରଜପ, ହୋମ, ଦାନ ଏବଂ ତପ ମଧ୍ୟ।

Verse 24

स्थंडिले प्रतिमायां च ह्यग्नौ ब्राह्मणविग्रहे । समाराधनमित्येवं षोडशैरुपचारकैः

ସ୍ଥଣ୍ଡିଲ (ପବିତ୍ର ଭୂମିମଣ୍ଡଳ), ପ୍ରତିମା, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ-ବିଗ୍ରହରେ—ଷୋଡଶ ଉପଚାରରେ ଯେ ଆରାଧନା, ସେହିଏ ସତ୍ୟ ସମାରାଧନ।

Verse 25

उत्तरोत्तरवैशिष्ट्यात्पूर्वाभावे तथोत्तरम् । नेत्रयोः शिरसो रोगे तथा कुष्ठस्य शांतये

ପରବର୍ତ୍ତୀଟି କ୍ରମେ ଅଧିକ ବିଶିଷ୍ଟ; ତେଣୁ ପୂର୍ବଟି ନ ମିଳିଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀଟି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ନେତ୍ର ଓ ଶିରୋରୋଗ ଶାନ୍ତି, ଏବଂ କୁଷ୍ଠଶମନ ପାଇଁ ବିହିତ।

Verse 26

आदित्यं पूजयित्वा तु ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । दिनं मासं तथा वर्षं वर्षत्रयमथवापि वा

ପ୍ରଥମେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ—ଏକ ଦିନ, ଏକ ମାସ, ଏକ ବର୍ଷ, କିମ୍ବା ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ।

Verse 27

प्रारब्धं प्रबलं चेत्स्यान्नश्येद्रो गजरादिकम् । जपाद्यमिष्टदेवस्य वारादीनां फलं विदुः

ପ୍ରାରବ୍ଧ ଯଦି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଔଷଧ ଆଦି ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ରୋଗ-ପୀଡା ନଶିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି—ଇଷ୍ଟଦେବଙ୍କ ଜପ ଓ ବ୍ରତାଦିର ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ମିଳେ।

Verse 28

पापशांतिर्विशेषेण ह्यादिवारे निवेदयेत् । आदित्यस्यैव देवानां ब्राह्मणानां विशिष्टदम्

ପାପଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବିଶେଷଭାବେ ଆଦିବାର (ରବିବାର) ଦିନ ବିଧିପୂର୍ବକ ନିବେଦନ/ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଦିନ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ।

Verse 29

सोमवारे च लक्ष्म्यादीन्संपदर्थं यजेद्बुधः । आज्यान्नेन तथा विप्रान्सपत्नीकांश्च भोजयेत्

ସୋମବାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭକ୍ତ ସମ୍ପଦ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆଦିଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ; ଏବଂ ଘିଅ ମିଶା ଅନ୍ନ ଦେଇ ପତ୍ନୀସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଉ।

Verse 30

काल्यादीन्भौम वारे तु यजेद्रो गप्रशांतये । माषमुद्गाढकान्नेन ब्रह्मणांश्चैव भोजयेत्

ମଙ୍ଗଳବାରେ ପ୍ରାତଃକାଳରୁ ରୋଗ-ପ୍ରଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପୂଜା କରୁ; ମାଷ (ଉଡ଼ଦ), ମୁଦ୍ଗ (ମୁଗ) ଓ ଆଢକ-ପରିମିତ ଧାନ୍ୟର ଅନ୍ନ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଉ।

Verse 31

सौम्यवारे तथा विष्णुं दध्यन्नेन यजेद्बुधः । पुत्रमित्रकलत्रादिपुष्टिर्भवति सर्वदा

ଏହିପରି ସୌମ୍ୟବାରେ (ସୋମବାରେ) ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭକ୍ତ ଦଧି-ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ; ତାହାରେ ପୁତ୍ର, ମିତ୍ର, କଳତ୍ର ଆଦିଙ୍କ ପୁଷ୍ଟି ସଦା ହୁଏ।

Verse 32

आयुष्कामो गुरोर्वारे देवानां पुष्टिसिद्धये । उपवीतेन वस्त्रेण क्षीराज्येन यजेद्बुधः

ଆୟୁଷ୍ୟ କାମନା କରୁଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭକ୍ତ ଗୁରୁବାର (ବୃହସ୍ପତିବାର) ଦେବମାନଙ୍କ ପୁଷ୍ଟି ଓ ବଳସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉପବୀତ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, କ୍ଷୀର ଓ ଘୃତ ଅର୍ପଣ କରି ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରୁ।

Verse 33

भोगार्थं भृगवारे तु यजेद्देवान्समाहितः । षड्रसोपेतमन्नं च दद्याद्ब्राह्मणतृप्तये

ଭୋଗ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଶୁକ୍ରବାର (ଭୃଗୁବାର) ସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ; ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ ଷଡ୍ରସଯୁକ୍ତ ଅନ୍ନ ଦାନ କରୁ।

Verse 34

स्त्रीणां च तृप्तये तद्वद्देयं वस्त्रादिकं शुभम् । अपमृत्युहरे मंदे रुद्रा द्री श्चं यजेद्बुधः

ସେହିପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ରାଦି ଶୁଭ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଶନିର ପ୍ରଭାବ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ଅପମୃତ୍ୟୁ ନିବାରଣାର୍ଥେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରୁଦ୍ରାଦ୍ରୀଶ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ।

Verse 35

तिलहोमेन दानेन तिलान्नेन च भोजयेत् । इत्थं यजेच्च विबुधानारोग्यादिफलं लभेत्

ତିଳ ହୋମ କରି, ତିଳ ଦାନ ଦେଇ, ତିଳରେ ପକା ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭୋଜନ କରାଇ—ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଆରୋଗ୍ୟ ଆଦି ଫଳ ମିଳେ।

Verse 36

देवानां नित्ययजने विशेषयजनेपि च । स्नाने दाने जपे होमे ब्राह्मणानां च तर्पणे

ଦେବମାନଙ୍କର ନିତ୍ୟ ଯଜନରେ ଓ ବିଶେଷ ଯଜନରେ ମଧ୍ୟ; ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବାରେ—ଏସବୁ ହେଉଛି ବିହିତ ପବିତ୍ର କର୍ମ।

Verse 37

तिथिनक्षत्रयोगे च तत्तद्देवप्रपूजने । आदिवारादिवारेषु सर्वज्ञो जगदीश्वरः

ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅବସର ଓ ବାର ଅନୁସାରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବାରେ—ପ୍ରକୃତରେ ସର୍ବଜ୍ଞ ଜଗଦୀଶ୍ୱର (ଶିବ) ହିଁ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ହୋଇ ଫଳଦାତା।

Verse 38

तत्तद्रू पेण सर्वेषामारोग्यादिफलप्रदः । देशकालानुसारेण तथा पात्रानुसारतः

ସେ ଦେଶ-କାଳାନୁସାରେ ଏବଂ ପାତ୍ରର ଯୋଗ୍ୟତାନୁସାରେ ସେହି-ସେହି ରୂପ ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆରୋଗ୍ୟ ଆଦି ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 39

द्र व्यश्रद्धानुसारेण तथा लोकानुसारतः । तारतम्यक्रमाद्देवस्त्वारोग्यादीन्प्रयच्छति

ଶ୍ରଦ୍ଧାର ପରିମାଣ ଓ ଲୋକସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ଦେବ ଆରୋଗ୍ୟ ଆଦି ଫଳକୁ ତାରତମ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 40

शुभादावशुभांते च जन्मर्क्षेषु गृहे गृही । आरोग्यादिसमृद्ध्यर्थमादित्यादीन्ग्रहान्यजेत्

ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟର ଆରମ୍ଭରେ, ଅଶୁଭ କାଳର ଶେଷରେ, ଏବଂ ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର ଦିନରେ ଗୃହସ୍ଥ ଆରୋଗ୍ୟାଦି ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଦିତ୍ୟାଦି ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 41

तस्माद्वै देवयजनं सर्वाभीष्टफलप्रदम् । समंत्रकं ब्राह्मणानामन्येषां चैव तांत्रिकम्

ଏହେତୁ ଦେବଯଜନ (ଦେବପୂଜା) ସମସ୍ତ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ମନ୍ତ୍ରସହିତ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାନ୍ତ୍ରିକ ବିଧିରେ ହେଉ।

Verse 42

यथाशक्त्यानुरूपेण कर्तव्यं सर्वदा नरैः । सप्तस्वपि च वारेषु नरैः शुभफलेप्सुभिः

ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସଦା ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ (ଶୈବ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ) କରିବା ଉଚିତ; ଶୁଭଫଳ ଆଶାକରୁଥିବାମାନେ ସପ୍ତ ଦିନ ସମସ୍ତ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଏହା କରିବେ।

Verse 43

दरिद्र स्तपसा देवान्यजेदाढ्यो धनेन हि । पुनश्चैवंविधं धर्मं कुरुते श्रद्धया सह

ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଦେବମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ, ଧନୀ ଲୋକ ଧନଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରୁ; ଏବଂ ପୁନଃ ଏହିପରି ଧର୍ମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଆଚରଣ କରୁ।

Verse 44

पुनश्च भोगान्विविधान्भुक्त्वा भूमौ प्रजायते । छायां जलाशयं ब्रह्मप्रतिष्ठां धर्मसंचयम्

ନାନା ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଭୋଗି ଜୀବ ପୁନର୍ବାର ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ତେଣୁ ଛାୟାସ୍ଥାନ, ଜଳାଶୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ-ପୂଜା ପାଇଁ ପବିତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଧର୍ମସଞ୍ଚୟ—ଏମିତି ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 45

सर्वं च वित्तवान्कुर्यात्सदा भोगप्रसिद्धये । कालाच्च पुण्यपाकेन ज्ञानसिद्धिः प्रजायते

ଧନବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଭୋଗର ଯଥୋଚିତ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସଦା ନିଜ ଧନ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ କାଳକ୍ରମେ ପୁଣ୍ୟର ପରିପାକରୁ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନ-ସିଦ୍ଧି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 46

य इमं शृणुतेऽध्यायं पठते वा नरो द्विजाः । श्रवणस्योपकर्त्ता च देवयज्ञफलं लभेत्

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଯେ ନର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ଏବଂ ଶ୍ରବଣରେ ସହାୟତା କରେ, ସେ ଦେବଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରେ।