नरकलोकमार्गयमदूतस्वरूपवर्णनम् / Description of the Path to Naraka and the Nature of Yama’s Messengers

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ पापैर्नरा यांति यमलोकं चतुर्विधैः । संत्रासजननं घोरं विवशास्सर्वदेहिनः

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଏବେ ପାପର କାରଣରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଚାରି ପ୍ରକାରେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ଭୟ ଜନାଉଥିବା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀ ସେଠାକୁ ବିବଶ ହୋଇ ନିଆଯାଆନ୍ତି।

Verse 2

गर्भस्थैर्जायमानैश्च बालैस्तरुणमध्यमैः । स्त्रीपुन्नपुंसकैर्जीवैर्ज्ञातव्यं सर्वजंतुषु

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବାତ୍ମା ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ—ଗର୍ଭରେ, ଜନ୍ମବେଳେ, ବାଲ୍ୟ, ଯୌବନ ଓ ମଧ୍ୟବୟସରେ; ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁରୁଷ ଓ ନପୁଂସକ ଦେହରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 3

शुभाशुभफलं चात्र देहिनां संविचार्यते । चित्रगुप्तादिभिस्सर्वैर्वसिष्ठप्रमुखैस्तथा

ଏଠାରେ ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଶୁଭାଶୁଭ ଫଳ ସମ୍ୟକ୍‌ ଭାବେ ବିଚାର କରାଯାଏ—ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଆଦି ସମସ୍ତ ଲେଖକମାନେ ଓ ବଶିଷ୍ଠ-ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 4

न केचित्प्राणिनस्संति ये न यांति यमक्षयम् । अवश्यं हि कृतं कर्म भोक्तव्यं तद्विचार्य्यताम्

ଯମଧାମକୁ ନ ଯାଉଥିବା କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନାହିଁ। କରାଯାଇଥିବା କର୍ମର ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଗିବାକୁ ପଡେ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ସମ୍ୟକ୍‌ ଭାବେ ବିଚାର କର।

Verse 5

तत्र ये शुभकर्माणस्सौम्यचित्ता दयान्विताः । ते नरा यांति सौम्येन पूर्वं यमनिकेतनम्

ସେଠାରେ ଯେମାନେ ଶୁଭକର୍ମ କରନ୍ତି—ମନରେ ସୌମ୍ୟତା ଓ ଦୟା ଯୁକ୍ତ—ସେ ନରମାନେ ଶାନ୍ତିରେ ପ୍ରଥମେ ଯମନିକେତନକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 6

ये पुनः पापकर्म्माणः पापा दानविवर्जिताः । ते घोरेण पथा यांति दक्षिणेन यमालयम्

ଯେମାନେ ପାପକର୍ମ କରୁଥିବା ପାପୀ ଏବଂ ଦାନବିହୀନ, ସେମାନେ ଘୋର ପଥରେ ଯାଇ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଯମାଳୟକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां नरकलोकमार्गयमदूतस्वरूपवर्णनं नाम सप्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଉମାସଂହିତାରେ ‘ନରକଲୋକମାର୍ଗ ଓ ଯମଦୂତସ୍ୱରୂପବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 8

समीपस्थमिवाभाति नराणां पुण्यकर्मणाम् । पापिनामतिदूरस्थं पथा रौद्रेण गच्छताम्

ପୁଣ୍ୟକର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ (ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ) ନିକଟସ୍ଥ ଭଳି ଦିଶେ; କିନ୍ତୁ ରୌଦ୍ର ଓ କ୍ରୂର ପଥରେ ଯାଉଥିବା ପାପୀମାନଙ୍କୁ ତାହା ଅତିଦୂର ଲାଗେ।

Verse 9

तीक्ष्णकंटकयुक्तेन शर्कराविचितेन च । क्षुरधारानिभैस्तीक्ष्णैः पाषाणै रचितेन च

ସେ ପଥ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଣ୍ଟକରେ ଯୁକ୍ତ, କଙ୍କଡ଼ିରେ ଛିଟାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କ୍ଷୁରଧାରା ସମ ଛେଦକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପାଷାଣରେ ନିର୍ମିତ ଥିଲା।

Verse 10

क्वचित्पंकेन महता उरुतोकैश्च पातकैः । लोहसूचीनिभैर्दर्भैस्सम्पन्नेन पथा क्वचित्

କେତେବେଳେ ପଥ ଗଭୀର କାଦୁଆରେ ଅବରୁଦ୍ଧ ହୁଏ, କେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରବାହ ଓ ମହା ବିପଦରେ ଘେରାଯାଏ। କେଉଁଠି ଲୋହା ସୁଇ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦର୍ଭ ଛିଟିଯାଇଥାଏ—ଏହିପରି ସଂସାର ପଥ ପୁନଃପୁନଃ ମିଳେ।

Verse 11

तटप्रायातिविषमैः पर्वतैर्वृक्षसंकुलैः । प्रतप्तांगारयुक्तेन यांति मार्गेण दुःखिताः

ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଏମିତି ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି, ଯାହା ଖଡ଼ା ତଟର ନିକଟେ ଅତି ବିଷମ; ଅସମ ପର୍ବତ ଓ ଘନ ବୃକ୍ଷରେ ଭରିଆ; ଏବଂ ତପ୍ତ ଅଙ୍ଗାରରେ ଆବୃତ।

Verse 12

क्वचिद्विषमगर्तैश्च क्वचिल्लोष्टैस्सुदुष्करैः । सुतप्तवालुकाभिश्च तथा तीक्ष्णैश्च शंकुभिः

କେଉଁଠି ବିଷମ ଗର୍ତ୍ତ, କେଉଁଠି କଠିନ ଢେଲାର ଢେର—ଯାହା ଅତି ଦୁଷ୍କରରେ ପାର ହୁଏ; କେଉଁଠି ତପ୍ତ ବାଲୁକା, ଏବଂ କେଉଁଠି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶଙ୍କୁ-ଖୁଣ୍ଟ।

Verse 13

अनेक शाखाविततैर्व्याप्तं वंशवनैः क्वचित् । कष्टेन तमसा मार्गे नानालम्बेन कुत्रचित्

କେଉଁଠି ଅନେକ ଶାଖାରେ ବିସ୍ତୃତ ବଂଶବନ ପଥକୁ ଆବୃତ କରିଥିଲା; କେଉଁଠି ଘୋର ତମସାରେ ଏହା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥିଲା; ଆଉ କେଉଁଠି ନାନା ଆଶ୍ରୟ-ଧରା ଅବଲମ୍ବନେ ମାତ୍ର ପାର ହୁଏ।

Verse 14

अयश्शृंगाटकैस्तीक्ष्णैः क्वचिद्दावाग्निना पुनः । क्वचित्तप्तशिलाभिश्च क्वचिद्व्याप्तं हिमेन च

କେଉଁଠି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୋହା କଣ୍ଟକରେ ପଥ ଭରିଥିଲା; କେଉଁଠି ପୁନଃ ଦାବାଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳା ଏହାକୁ ଆବୃତ କରିଥିଲା। କେଉଁଠି ତପ୍ତ ଶିଳା, ଆଉ କେଉଁଠି ହିମ ଓ ତୀବ୍ର ଶୀତରେ ସବୁଦିଗ ବ୍ୟାପ୍ତ।

Verse 15

क्वचिद्वालुकया व्याप्तमाकंठांतः प्रवेशया । क्वचिद्दुष्टाम्बुना व्याप्तं क्वचिच्च करिषाग्निना

କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ବାଲୁକାରେ ଆବୃତ ହୋଇ କଣ୍ଠ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧସିଯିବାକୁ ପଡୁଥିଲା; କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ଆବୃତ ହେଉଥିଲା; ଆଉ କେଉଁଠି ଜଳୁଥିବା ଗୋବରର ଅଗ୍ନିରେ ପୀଡିତ ହେଉଥିଲା।

Verse 16

क्वचित्सिंहैर्वृकैर्व्याघ्रैर्मशकैश्च सुदारुणैः । क्वचिन्महाजलौकाभिः क्वचिच्चाजगरैस्तथा

କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ସିଂହ, ନେଆଳ ଓ ବାଘ ଥିଲେ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ମଶା ମଧ୍ୟ; କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ବିଶାଳ ଜଲୌକା; ଆଉ କେଉଁଠି ମହାକାୟ ଅଜଗର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 17

मक्षिकाभिश्च रौद्राभिः क्वचित्सर्पैर्विषोल्बणैः । मत्तमातंगयूथैश्च बलोन्मत्तैः प्रमाथिभिः

କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ରୌଦ୍ର ମକ୍ଷିକାମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ; କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘାତକ ବିଷରେ ଫୁଲିଥିବା ସର୍ପ; ଆଉ କେଉଁଠି ବଳରେ ଉନ୍ମତ୍ତ, ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦଳ—ଯେମାନେ ଭୟ ଓ ବିନାଶ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ।

Verse 18

पंथानमुल्लिखद्भिश्च सूकरैस्तीक्ष्णदंष्ट्रिभिः । तीक्ष्णशृंगैश्च महिषैस्सर्वभूतैश्च श्वापदैः

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଧାରୀ ଶୂକରମାନେ ପଥକୁ ଉଖେଡ଼ି ଫାଡ଼ୁଥିଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗବାହୀ ମହିଷ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କ୍ରୂର ବନ୍ୟ ଶ୍ୱାପଦ ଦ୍ୱାରା ପଥ ଘେରାଯାଇଥିଲା।

Verse 19

डाकिनीभिश्च रौद्राभिर्विकरालैश्च राक्षसैः । व्याधिभिश्च महाघोरैः पीड्यमाना व्रजंति हि

ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ପୀଡିତ ହୋଇ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି—ରୌଦ୍ର ଡାକିନୀ, ବିକରାଳ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବ୍ୟାଧିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପୀଡିତ ହୋଇ।

Verse 20

महाधूलिविमिश्रेण महाचण्डेन वायुना । महापाषाणवर्षेण हन्यमाना निराश्रयाः

ଘନ ଧୂଳିମିଶ୍ରିତ ଭୟଙ୍କର ପବନ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ପାଷାଣବର୍ଷାରେ ଆଘାତ ପାଇ ସେମାନେ ଆଶ୍ରୟହୀନ, ଅସହାୟ ହେଲେ।

Verse 21

क्वचिद्विद्युत्प्रपातेन दह्यमाना व्रजन्ति च । महता बाणवर्षेण विध्यमानाश्च सर्वतः

କେଉଁଠି ହଠାତ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ପାତରେ ଦହିଯାଇ ସେମାନେ ଟଳମଳ କରି ଆଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ମହା ବାଣବର୍ଷାରେ ବିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି॥

Verse 22

पतद्भिर्वज्रपातैश्च उल्कापातैश्च दारुणैः । प्रदीप्तांगारवर्षेण दह्यमानाश्च संति हि

ପଡୁଥିବା ବଜ୍ରପାତରେ, ଦାରୁଣ ଉଲ୍କାପାତରେ, ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଙ୍ଗାରବର୍ଷାରେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଦହୁଛନ୍ତି॥

Verse 23

महता पांसुवर्षेण पूर्यमाणा रुदंति च । महामेघरवैर्घोरैस्त्रस्यंते च मुहुर्मुहुः

ଭାରୀ ପାଂସୁବର୍ଷାରେ ଆବୃତ ହୋଇ ସେମାନେ କାନ୍ଦନ୍ତି; ଏବଂ ମହାମେଘର ଘୋର ଗର୍ଜନରେ ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ଭୟରେ କମ୍ପନ୍ତି॥

Verse 24

निशितायुधवर्षेण भिद्यमानाश्च सर्वतः । महाक्षाराम्बुधाराभिस्सिच्यमाना व्रजंति च

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାରେ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଭିଦ୍ରିତ ହୋଇ, ଅତି କ୍ଷାରଯୁକ୍ତ ଜଳଧାରାରେ ସିଞ୍ଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଚାଲନ୍ତି।

Verse 25

महीशीतेन मरुता रूक्षेण परुषेण च । समंताद्बाध्यमानाश्च शुष्यंते संकुचन्ति च

ପୃଥିବୀର ଶୀତ ଭରା, ରୁକ୍ଷ ଓ କଠୋର ପବନରେ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଶୁଷ୍କ ହୁଅନ୍ତି ଓ ସଙ୍କୁଚିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 26

इत्थं मार्गेण रौद्रेण पाथेयरहितेन च । निरालम्बेन दुर्गेण निर्जलेन समंततः

ଏହିପରି ସେମାନେ ଉଗ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ—ପାଥେୟ ବିନା, ଆଶ୍ରୟ ବିନା, ଦୁର୍ଗମ ଭୂମିରେ, ଚାରିଦିଗେ ଜଳ ବିନା।

Verse 27

विषमेणैव महता निर्जनापाश्रयेण च । तमोरूपेण कष्टेन सर्वदुष्टाश्रयेण च

ସେ ସ୍ଥାନଟି ସତ୍ୟେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷମ ଓ ଭୟଙ୍କର—ବିଶାଳ, ନିର୍ଜନ ଆଶ୍ରୟ ପରି, କଷ୍ଟଦାୟକ ଅନ୍ଧକାରରୂପ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ।

Verse 28

नीयंते देहिनस्सर्वे ये मूढाः पापकर्मिणः । यमदूतैर्महाघोरैस्तदाज्ञाकारिभिर्बलात्

ଯେ ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀ ମୂଢ଼ ହୋଇ ପାପକର୍ମରେ ଲିପ୍ତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନକାରୀ ମହାଘୋର ଯମଦୂତମାନେ ବଳପୂର୍ବକ ନେଇଯାନ୍ତି।

Verse 29

एकाकिनः पराधीना मित्रबन्धुविवर्जिताः । शोचंतस्स्वानि कर्म्माणि रुदंतश्च मुहुर्मुहुः

ସେମାନେ ଏକାକୀ, ପରାଧୀନ, ମିତ୍ର-ବନ୍ଧୁବିହୀନ ହୋଇ ନିଜ କର୍ମକୁ ନେଇ ଶୋକ କରନ୍ତି ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ କାନ୍ଦନ୍ତି।

Verse 30

प्रेता भूत्वा विवस्त्राश्च शुष्ककंठौष्ठतालुकाः । असौम्या भयभीताश्च दह्यमानाः क्षुधान्विताः

ସେମାନେ ପ୍ରେତ ହୋଇ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ରହନ୍ତି; କଣ୍ଠ, ଓଠ ଓ ତାଳୁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ। ଅମଙ୍ଗଳ ରୂପ, ଭୟରେ କମ୍ପିତ, ଦହୁଥିବା ପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗି ଭୁଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 31

बद्धाश्शृंखलया केचिदुत्ता नपादका नराः । कृष्यंते कृष्यमाणाश्च यमदूतैर्बलोत्कटैः

କେତେକ ଲୋକ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ବନ୍ଧା, ପିଠି ଉପରେ ପଡ଼ି—ପାଦ ଉପରକୁ ଉଠାଇ—ବଳଶାଳୀ, ଉଗ୍ର ଯମଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦୟତାରେ ଟାଣି ନିଆଯାନ୍ତି।

Verse 32

उरसाधोमुखाश्चान्ये घृष्यमाणास्सुदुःखिताः । केशपाशनि बंधेन संस्कृष्यंते च रज्जुना

ଅନ୍ୟମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ବୁକୁକୁ ତଳକୁ କରି ଏବଂ ମୁହଁକୁ ନତ କରି, ଘୋଷାରି ହୋଇ ଯାଉଥିଲେ—ଘଷି ହୋଇ ଏବଂ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହୋଇ—ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ଭୋଗୁଥିଲେ; କେଶପାଶ ଏବଂ ଦଉଡ଼ିରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଟଣା ହେଉଥିଲେ।

Verse 33

ललाटे चांकुशेनान्ये भिन्ना दुष्यंति देहिनः । उत्तानाः कंटकपथा क्वचिदंगारवर्त्मना

କେତେକ ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା କପାଳରେ ଆଘାତ କରି ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ସେମାନେ କଷ୍ଟ ପାଆନ୍ତି | କାହାକୁ କଣ୍ଟକିତ ପଥରେ ପକାଇ ଦିଆଯାଏ; ଏବଂ କାହାକୁ କେଉଁଠାରେ ଜଳନ୍ତା ଅଙ୍ଗାର ପଥରେ ଚଲାଯାଏ |

Verse 35

ग्रीवापाशेन कृष्यंते प्रयांत्यन्ये सुदुःखिताः । जिह्वांकुशप्रवेशेन रज्ज्वाकृष्यन्त एव ते

କେହି କେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ବେକରେ ଫାଶ ଲଗାଇ ଟଣା ହୁଅନ୍ତି | ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିଭରେ ଅଙ୍କୁଶ ପଶାଇ ଦଉଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଆଗକୁ ଟଣାଯାଏ—ଏହିପରି ସେମାନଙ୍କୁ ଚଲାଯାଏ |

Verse 36

नासाभेदेन रज्ज्वा च त्वाकृश्यन्ते तथापरे । भिन्नाः कपोलयो रज्ज्वाकृष्यंतेऽन्ये तथौष्ठयोः

କାହାକୁ ନାକ ଫୋଡ଼ି ସେଥିରେ ଦଉଡ଼ି ପଶାଇ ଟଣାଯାଏ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଟଣାଯାଏ | କାହାର ଗାଲ ଚିରି ଦଉଡ଼ିରେ ଟଣାଯାଏ; ସେହିପରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଓଠ ଦ୍ୱାରା ଟଣାଯାଏ |

Verse 37

छिन्नाग्रपादहस्ताश्च च्छिन्नकर्णोष्ठनासिकाः । संछिन्नशिश्नवृषणाः छिन्नभिन्नांगसंधयः

ସେମାନଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦର ଅଗ୍ରଭାଗ କଟାଗଲା, କାନ, ଓଠ ଓ ନାକ କଟାଗଲା, ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ କଟାଗଲା ଏବଂ ଅଙ୍ଗର ଗଣ୍ଠିଗୁଡ଼ିକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରାଗଲା ।

Verse 38

आभिद्यमानाः कुंतैश्च भिद्यमानाश्च सायकैः । इतश्चेतश्च धावंतः क्रंदमाना निराश्रयाः

କୁନ୍ତରେ ବିଦ୍ଧ ଓ ବାଣରେ ଛିଦ୍ରିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଏଦିକ-ସେଦିକ ଦୌଡ଼ିଲେ; କ୍ରନ୍ଦନ କରି ନିରାଶ୍ରୟ ହେଲେ।

Verse 39

मुद्गरैर्लोहदण्डैश्च हन्यमाना मुहुर्मुहुः । कंटकैर्विविधैर्घोरैर्ज्वलनार्कसमप्रभैः

ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ମୁଦ୍ଗର ଓ ଲୋହଦଣ୍ଡରେ ପ୍ରହାରିତ ହୁଅନ୍ତି; ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ପ୍ରଭାବାନ୍ ଭୟଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ କଣ୍ଟକରେ ଯନ୍ତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 40

भिन्दिपालैर्विभियंते स्रवतः पूयशोणितम् । शकृता कृमिदिग्धाश्च नीयंते विवशा नराः

ଭିନ୍ଦିପାଳରେ ଭୟଭୀତ ନରମାନେ—ପୂୟ ଓ ରକ୍ତ ସ୍ରବିତ ହୋଇ—ଶକୃତରେ ଲିପ୍ତ ଓ କୃମିଦ୍ୱାରା ଦଂଶିତ, ବିବଶ ହୋଇ ଟାଣି ନିଆଯାନ୍ତି।

Verse 41

याचमानाश्च सलिलमन्नं वापि बुभुक्षिताः । छायां प्रार्थयमानाश्च शीतार्ताश्चानलं पुनः

କେହି ଜଳ ଯାଚନା କରନ୍ତି; ଭୁକ୍ତାମାନେ ଅନ୍ନ ମାଗନ୍ତି। କେହି ଛାୟା ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶୀତାର୍ତ୍ତମାନେ ପୁନଃ ଅଗ୍ନି ଚାହାନ୍ତି।

Verse 42

दानहीनाः प्रयांत्येवं प्रार्थयंतस्सुखं नराः । गृहीतदान पाथेयास्सुखं यांति यमालयम्

ଦାନହୀନ ନରମାନେ ସୁଖ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି କରି ଭିକାରୀ ପରି ଏହି ଲୋକରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ଦାନକୁ ପଥେୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁଖେ ଯମାଳୟକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 43

एवं न्यायेन कष्टेन प्राप्ताः प्रेतपुरं यदा । प्रज्ञापितास्ततो दूतैर्निवेश्यंते यमाग्रतः

ଏଭଳି ନ୍ୟାୟର କଠୋର ପଥ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାମୟ କଷ୍ଟରେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପ୍ରେତପୁରକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଯମଦୂତମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ସୂଚନା ଦେଇ, ବିଚାର ପାଇଁ ଯମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦାଁଡ଼ କରାନ୍ତି।

Verse 44

तत्र ये शुभकर्म्माणस्तांस्तु सम्मानयेद्यमः । स्वागतासनदानेन पाद्यार्घ्येण प्रियेण च

ସେଠାରେ ଯେମାନେ ଶୁଭକର୍ମ କରିଛନ୍ତି, ଯମ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି—ସ୍ୱାଗତାସନ ଦେଇ, ପାଦ୍ୟ-ଅର୍ଘ୍ୟ ଆଦି ପ୍ରିୟ ଉପଚାରରେ ସତ୍କାର କରନ୍ତି।

Verse 45

धन्या यूयं महात्मानो निगमोदितकारिणः । यैश्च दिव्यसुखार्थाय भवद्भिस्सुकृतं कृतम्

ଧନ୍ୟ ତୁମେ, ହେ ମହାତ୍ମାମାନେ! ତୁମେ ବେଦେ ଉଦିତ ମାର୍ଗାନୁସାରେ କର୍ମ କର; ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ପାଇଁ ତୁମେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରିଛ।

Verse 46

दिव्यं विमानमारुह्य दिव्यस्त्रीभोगभूषितम् । स्वर्गं गच्छध्वममलं सर्वकामसमन्वितम्

ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ଭୋଗ-ବିଭବରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ, ନିର୍ମଳ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ—ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

Verse 47

तत्र भुक्त्वा महाभोगानंते पुण्यस्य संक्षयात् । यत्किंचिदल्पमशुभं पुनस्तदिह भोक्ष्यथ

ସେଠାରେ ମହାଭୋଗ ଭୋଗି ସାରି, ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେଲେ, ଯେ କିଛି ଅଳ୍ପ ଅଶୁଭ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେ—ତାହା ପୁନଃ ଏଠାରେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ।

Verse 48

धर्म्मात्मानो नरा ये च मित्रभूत्वा इवात्मनः । सौम्यं सुखं प्रपश्यंति धर्मराजत्वमेव च

ଯେ ନରମାନେ ସ୍ୱଭାବତଃ ଧର୍ମାତ୍ମା ଏବଂ ନିଜ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ସହିତ ଯେନେ ବନ୍ଧୁଭାବ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସୌମ୍ୟ ମଙ୍ଗଳମୟ ସୁଖ ଦେଖନ୍ତି ଏବଂ ଧର୍ମରାଜତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 49

ये पुनः क्रूरकर्म्माणस्ते पश्यंति भयानकम् । दंष्ट्राकरालवदनं भृकुटीकुटिलेक्षणम्

କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ କ୍ରୂର କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଦେଖନ୍ତି—ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ସହିତ ବିକରାଳ ମୁଖ ଏବଂ ଗଠିତ ଭୃକୁଟିରେ ବାଙ୍କା ଦୃଷ୍ଟି।

Verse 50

ऊर्ध्वकेशं महाश्मश्रुमूर्ध्वप्रस्फुरिताधरम् । अष्टादशभुजं क्रुद्धं नीलांजनचयोपमम्

ତାହାର କେଶ ଉପରକୁ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା; ବଡ଼ ଦାଢ଼ି ଥିଲା; ଅଧର ଉପରକୁ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା। ଅଷ୍ଟାଦଶ ଭୁଜାଧାରୀ, କ୍ରୋଧିତ, ସେ ଘନ ନୀଳାଞ୍ଜନର ଢେର ପରି ଦିଶୁଥିଲା।

Verse 51

सर्वायुधोद्धतकरं सर्वदण्डेन तर्जयन् । महामहिषमारूढं दीप्ताग्निसमलोचनम्

ସେ ହାତରେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦଣ୍ଡରେ ତର୍ଜନା କରୁଥିଲା; ମହାମହିଷ ଉପରେ ଆରୂଢ, ତାହାର ଚକ୍ଷୁ ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମ ଜ୍ୱଳୁଥିଲା।

Verse 52

रक्तमाल्यांबरधरं महामेरुमिवोच्छ्रितम् । प्रलयाम्बुदनिर्घोषं पिबन्निव महोदधिम्

ସେ ରକ୍ତମାଳା ଓ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ମହାମେରୁ ସମ ଉଚ୍ଚ; ପ୍ରଳୟମେଘ ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ନାଦ କରୁଥିଲା, ଯେନେ ମହୋଦଧିକୁ ପିଉଛି।

Verse 53

ग्रसंतमिव शैलेन्द्रमुद्गिरंतमिवानलम् । मृत्युश्चैव समीपस्थः कालानलसमप्रभुः

ସେ ଯେନେ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରକୁ ଗ୍ରସୁଛି, ଏବଂ ଯେନେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅନଳକୁ ଉଦ୍ଗିରଣ କରୁଛି। ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ସମୀପରେ—କାଳାନଳ ସମ ପ୍ରଭାବାନ୍।

Verse 54

कालश्चांजनसंकाशः कृतांतश्च भयानकः । मारीचोग्रमहामारी कालरात्रिश्च दारुणा

ସେଠାରେ ଅଞ୍ଜନ ସଦୃଶ କଳା ‘କାଳ’ ଥିଲା ଓ ଭୟାନକ ‘କୃତାନ୍ତ’ (ମୃତ୍ୟୁ) ଥିଲା; ଆଉ ମାରୀଚ, ଉଗ୍ର ‘ମହାମାରୀ’ ଓ ଦାରୁଣ ‘କାଳରାତ୍ରି’—କାଳ, ପ୍ରଳୟ, ବିପତ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତ ଶକ୍ତି।

Verse 55

विविधा व्याधयः कुष्ठा नानारूपा भयावहाः । शक्तिशूलांकुशधराः पाशचक्रासिपाणयः

ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟାଧି—କୁଷ୍ଠ ଆଦି, ନାନାରୂପ ଭୟାବହ—ପ୍ରକଟ ହେଲା; ସେମାନେ ଶକ୍ତି, ଶୂଳ, ଅଙ୍କୁଶ ଧରି, ହାତରେ ପାଶ, ଚକ୍ର ଓ ଅସି ନେଇଥିଲେ।

Verse 56

वजतुंडधरा रुद्रा क्षुरतूणधनुर्द्धराः । नानायुधधरास्सर्वे महावीरा भयंकराः

ସେଇ ରୁଦ୍ରମାନେ ବଜ୍ରସମ ଦନ୍ତଧାରୀ, କ୍ଷୁରଧାର ଶସ୍ତ୍ର, ତୂଣୀର ଓ ଧନୁ ଧାରଣକାରୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନାନାପ୍ରକାର ଆୟୁଧରେ ସଜ୍ଜ, ମହାବୀର ଓ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ।

Verse 57

असंख्याता महावीराः कालाञ्जनसमप्रभाः । सर्वायुधोद्यतकरा यमदूता भयानकाः

ଅସଂଖ୍ୟ ମହାବୀର କାଳାଞ୍ଜନସମ କାନ୍ତିଧାରୀ—ଅଞ୍ଜନ କଳା ପରି ଦୀପ୍ତ। ସେମାନେ ହାତ ଉଠାଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଆୟୁଧ ଉଦ୍ୟତ କରିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯମଦୂତ ଥିଲେ।

Verse 58

अनेन परिचारेण वृतं तं घोरदर्शनम् । यमं पश्यंति पापिष्ठाश्चित्रगुप्तं च भीषणम्

ଏହି ପରିଚାରକ ଦଳଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା, ଘୋର ଦର୍ଶନ ଯମଙ୍କୁ ପାପିଷ୍ଠମାନେ ଦେଖନ୍ତି; ଏବଂ ସହିତ ଭୀଷଣ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 59

निर्भर्त्सयति चात्यंतं यमस्तान्पापकर्म्मणः । चित्रगुप्तश्च भगवान्धर्म्मवाक्यैः प्रबोधयेत्

ଯମ ପାପକର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋରଭାବେ ତିରସ୍କାର କରନ୍ତି; ଏବଂ ଭଗବାନ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଧର୍ମବାକ୍ୟଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ବୋଧ ଦେଇ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି।