अवधूतेश्वरलीला (Avadhūteśvara-līlā) — Śiva Tests Indra’s Pride on the Way to Kailāsa

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । शृणु त्वं ब्रह्मपुत्राद्यावतारं परमेशितुः । अवधूतेश्वराह्वं वै शक्रगर्वापहारकम्

ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର! ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସେଇ ଅବତାରକଥା ଶୁଣ; ଯାହା ‘ଅବଧୂତେଶ୍ୱର’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ର ଗର୍ବ ହରଣକାରୀ।

Verse 2

शक्रः पुरा हि सगुरुः सर्वदेवसमन्वितः । दर्शनं कर्तुमीशस्य कैलासमगमन्मुने

ହେ ମୁନେ, ପୂର୍ବକାଳରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଗୁରୁ ସହିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଈଶ (ଶିବ)ଙ୍କ ଶୁଭ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ କୈଲାସକୁ ଗଲେ।

Verse 3

अथ गुर्विन्द्रयोर्ज्ञात्वागमनं शंकरस्तयोः । परीक्षितुं च तद्भावं स्वदर्शनरतात्मनोः

ତେବେ ଗୁରୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ଜାଣି ଶଙ୍କର ସେମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଗଲେ। ନିଜ ଦର୍ଶନାନନ୍ଦରେ ଲୀନ ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଭାବ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି॥

Verse 4

अवधूतस्वरूपोऽभून्नानालीलाकरः प्रभुः । दिगंबरो महाभीमो ज्वलदग्निसमप्रभः

ପ୍ରଭୁ ଅବଧୂତସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କଲେ—ତଥାପି ଅଧିପତି ହୋଇ ନାନା ଲୀଳା କଲେ। ଦିଗମ୍ବର, ମହାଭୀମ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ॥

Verse 5

सोऽवधूतस्वरूपो हि मार्गमारुद्ध्य सद्गतिः । लंबमानपटः शंभुरतिष्ठच्छोभिताकृतिः

ଅବଧୂତସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରି ଶମ୍ଭୁ ମାର୍ଗକୁ ଅବରୋଧ କଲେ; ସେଇ ହିଁ ସତ୍ୟ ସଦ୍ଗତି। ଲମ୍ବମାନ ବସ୍ତ୍ର ସହ ଶିବ ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ—ତାଙ୍କ ଆକୃତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଶୋଭାମୟ॥

Verse 6

अथ तौ गुरुशक्रौ च गच्छन्तौ शिव सन्निधिम् । अद्राष्टांपुरुषं भीमं मार्गमध्येऽद्भुताकृतिम्

ତେବେ ଗୁରୁ ଓ ଶକ୍ର ଶିବସନ୍ନିଧିକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ମାର୍ଗମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଆକୃତିର ଭୀମ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲେ॥

Verse 7

अथ शक्रो मुनेऽपृच्छत्स्वाधिकारेण दुर्मदः । पुरुषं तं स्वमार्गान्तः स्थितमज्ञाय शंकरम्

ତାପରେ ନିଜ ଅଧିକାରର ଗର୍ବରେ ଦୁର୍ମଦ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ମୁନିଙ୍କୁ ପଚାରିଲା; ନିଜ ମାର୍ଗର ଶେଷରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ସେଇ ପୁରୁଷ ଶଙ୍କର ବୋଲି ଜାଣିଲା ନାହିଁ।

Verse 8

शक्र उवाच । कस्त्वं दिगंबराकारावधूतः कुत आगतः । किन्नाम तव विख्यातं तत्त्वतो वद मेऽचिरम्

ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) କହିଲେ—ତୁମେ କିଏ, ଦିଗମ୍ବର-ରୂପ ଅବଧୂତ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ତୁମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାମ କ’ଣ? ତତ୍ତ୍ୱତଃ ସତ୍ୟ ଶୀଘ୍ର କହ।

Verse 9

स्वस्थाने संस्थितः शंभुः किम्वान्यत्र गतोऽधुना । दर्शनार्थं हि तस्याहं गच्छामि सगुरुस्सुरैः

ଶମ୍ଭୁ କି ନିଜ ଧାମରେ ଅବସ୍ଥିତ, ନା ଏବେ ଅନ୍ୟତ୍ର ଗଲେ? ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମୁଁ ଗୁରୁ ସହ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାଉଛି।

Verse 10

नन्दीश्वर उवाच । शक्रेणेत्थं स पृष्टश्च किंचिन्नोवाच पूरुषः । लीलागृहीतदेहस्स शङ्करो मदहा प्रभुः

ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର କହିଲେ—ଶକ୍ର ଏପରି ପଚାରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁରୁଷ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ସେ ମଦହା ପ୍ରଭୁ ଶଙ୍କର, ଲୀଳାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

Verse 11

शक्रः पुनरपृच्छत्तं नोवाच स दिगंबरः । अविज्ञातगतिश्शम्भुर्महाकौतुककारकः

ଶକ୍ର ପୁଣି ପଚାରିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଦିଗମ୍ବର କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ଅବିଜ୍ଞାତ ଗତି ଥିବା ଶମ୍ଭୁ ମହାକୌତୁକ—ମହା ଅଦ୍ଭୁତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଥିଲେ।

Verse 12

पुनः पुरन्दरोऽपृच्छ्त्त्रैलोक्याधिपतिस्स्वराट् । तूष्णीमास महायोगी महालीलाकरस्स वै

ପୁନର୍ବାର ତ୍ରିଲୋକାଧିପତି ସ୍ୱରାଟ୍ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ; କିନ୍ତୁ ମହାଯୋଗୀ—ମହାଲୀଳାର କର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ ଶିବ—ନିରବ ରହିଲେ।

Verse 13

इत्थं पुनः पुनः पृष्टः शक्रेण स दिगम्बरः । नोवाच किंचिद्भगवाञ्शक्रदर्प्पजिघांसया

ଏଭଳି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦିଗମ୍ବର ଭଗବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରର ଦର୍ପକୁ ଦମନ ଓ ନାଶ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।

Verse 14

अथ चुक्रोध देवेशस्त्रैलोक्यैश्वर्य्यगर्वितः । उवाच वचनं क्रोधात्तं निर्भर्त्स्य जटाधरम्

ତାପରେ ତ୍ରିଲୋକର ଐଶ୍ୱର୍ୟର ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ଦେବେଶ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଜଟାଧର (ଶିବ) ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ତିରସ୍କାର କରି କଠୋର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 15

इन्द्र उवाच । पृच्छमानोऽपि रे मूढ नोत्तरं दत्तवानसि । अतस्त्वां हन्मि वज्रेण कस्ते त्रातास्ति दुर्मते

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ହେ ମୂଢ! ପଚାରିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଉତ୍ତର ଦେଲ ନାହିଁ। ତେଣୁ ମୁଁ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ହନନ କରିବି; ହେ ଦୁର୍ମତି, ତୁମର ରକ୍ଷକ କିଏ?

Verse 16

इत्युदीर्य्य ततो वज्री संनिरीक्ष्य क्रुधा हि तम् । हन्तुन्दिगम्बरं वज्रमुद्यतं स चकार ह

ଏହିପରି କହି ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ତକି ଦେଖିଲେ; ଦିଗମ୍ବରଙ୍କୁ ହନନ କରିବାକୁ ବଜ୍ର ଉଠାଇ ପ୍ରହାର ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 17

वज्रहस्तं च तं दृष्ट्वा शक्रं शीघ्रं सदाशिवः । चकार स्तम्भनं तस्य वज्रपातस्य शंकरः

ହାତରେ ବଜ୍ର ଉଠାଇଥିବା ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)କୁ ଦେଖି ସଦାଶିବ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍—ଶଙ୍କର ତାହାର ବଜ୍ରପାତକୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ କରି ନିଷ୍ଫଳ କଲେ।

Verse 18

ततः स पुरुषः कुद्धः करालाक्षो भयंकरः । द्रुतमेव प्रजज्वाल तेजसा प्रदहन्निव

ତାପରେ ସେ ପୁରୁଷ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ—କରାଳ ନୟନ, ଭୟଙ୍କର—ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲା, ଯେନେ ନିଜ ତେଜରେ ସବୁକିଛି ଦହିଦେବ।

Verse 19

बाहुप्रतिष्टम्भभुवा मन्युनान्तश्शचीपतिः । समदह्यत भोगीव मंत्ररुद्धपराक्रमः

ବାହୁ ଜକଡ଼ାଇ ଅଚଳ କରାଯାଇଥିବା ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ଭୋଗୀ ପରି ଦଗ୍ଧ ହେଲେ; ମନ୍ତ୍ରବନ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ରୁଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 20

दृष्ट्वा वृहस्पतिस्त्वेनम्प्रज्वलन्तं स्वतेजसा । पुरुषं तं धियामास प्रणनाम हरं द्रुतम्

ନିଜ ସ୍ୱତେଜରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ପରମପୁରୁଷ ହରଙ୍କୁ ଦେଖି ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ଥିର ହେଲା, ଏବଂ ସେ ତୁରନ୍ତ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 21

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा ततो गुरुरुदारधीः । दण्डवत्कौ पुनर्नत्वा प्रभुं तुष्टाव भक्तितः

ତାପରେ ଉଦାରଧୀ ଗୁରୁ ଅଞ୍ଜଳି ଯୋଡ଼ି, ପୁନର୍ବାର ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଭୁ—ପରମ ସ୍ୱାମୀ—ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 22

गुरुरुवाच । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । प्रसन्नो भव गौरीश सर्वेश्वर नमोऽस्तु ते

ଗୁରୁ କହିଲେ— ହେ ଦେବଦେବ ମହାଦେବ, ଶରଣାଗତବତ୍ସଲ! ହେ ଗୌରୀଶ, ହେ ସର୍ବେଶ୍ୱର, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 23

मायया मोहितास्सर्वे ब्रह्मविष्ण्वादयोपि ते । त्वां न जानन्ति तत्त्वेन जानन्ति त्वदनुग्रहात्

ତୁମ ମାୟାରେ ସମସ୍ତେ ମୋହିତ—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ମଧ୍ୟ। ସେମାନେ ତୁମକୁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; କେବଳ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଜାଣନ୍ତି।

Verse 24

नन्दीश्वर उवाच । बृहस्पतिरिति स्तुत्वा स तदा शंकरम्प्रभुम् । पादयोः पातयामास तस्येशस्य पुरन्दरम्

ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର କହିଲେ— ସେତେବେଳେ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ‘(ଆପଣ) ବୃହସ୍ପତି’ ବୋଲି ସ୍ତୁତି କରି ପ୍ରଭୁ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲା ଏବଂ ସେଇ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ିଗଲା।

Verse 25

ततस्तात सुराचार्य्यः कृताञ्जलिरुदारधीः । बृहस्पतिरुवाचेदं प्रश्रयावनतः सुधीः

ତାପରେ, ହେ ପ୍ରିୟ, ଦେବମାନଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବୃହସ୍ପତି—ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ସମ୍ପନ୍ନ—କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ, ବିନୟରେ ନମି, ସୁବୁଦ୍ଧିରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 26

बृहस्पतिरुवाच । दीननाथ महादेव प्रणतन्तव पादयोः । समुद्धर च मां तत्त्वं क्रोधं न प्रणयं कुरु

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ— ହେ ଦୀନନାଥ ମହାଦେବ, ମୁଁ ତୁମ ପାଦରେ ପ୍ରଣତ। ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରି ତତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥାପିତ କର; ମୋପରେ କ୍ରୋଧ କରନି।

Verse 27

तुष्टो भव महादेव पाहीन्द्रं शरणागतम् । वह्निरेष समायाति भालनेत्रसमुद्भवः

ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ, ହେ ମହାଦେବ; ଶରଣାଗତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମ ଭାଳନେତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଖକୁ ଆଗେଇ ଆସୁଛି॥

Verse 28

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य गुरोर्वाक्यमवधूताकृतिः प्रभुः । उवाच करुणासिंधुर्विहसन्स सदूतिकृत्

ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର କହିଲେ—ଗୁରୁଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅବଧୂତ-ରୂପଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ମୃଦୁ ହସିଲେ। କରୁଣାସାଗର ଭଗବାନ୍ ତେବେ ହିତକର ଦୂତଭାବେ କଥା କହିଲେ।

Verse 29

अवधूत उवाच । क्रोधाच्च निस्सृतन्तेजो धारयामि स्वनेत्रतः । कथं हि कंचुकीं सर्पस्संधत्ते चोज्ज्ञितां पुनः

ଅବଧୂତ କହିଲେ—କ୍ରୋଧରୁ ନିସ୍ସୃତ ଅଗ୍ନିତେଜକୁ ମୁଁ ମୋ ନୟନରୁ ଧାରଣ କରି ରୋକୁଛି। ସର୍ପ ଯେ କେଞ୍ଚୁଳି ଛାଡ଼ିଛି, ସେ ତାହାକୁ ପୁଣି କିପରି ପିନ୍ଧିବ?

Verse 30

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां नन्दी श्वरसनत्कुमारसंवादे अवधूतेश्वरशिवावतारचरित्रवर्णनं नाम त्रिंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ତୃତୀୟ ଭାଗ ଶତରୁଦ୍ରସଂହିତାରେ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର–ସନତ୍କୁମାର ସଂବାଦ ମଧ୍ୟରେ ‘ଅବଧୂତେଶ୍ୱର ଶିବାବତାର ଚରିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 31

बृहस्पतिरुवाच । हे देव भगवन्भक्ता अनुकम्प्याः सदैव हि । भक्तवत्सलनामेति स्वं सत्यं कुरु शंकर

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—“ହେ ଦେବ, ହେ ଭଗବାନ! ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ସଦା କରୁଣାର ଯୋଗ୍ୟ। ‘ଭକ୍ତବତ୍ସଳ’ ନାମରେ ଆପଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ହେ ଶଙ୍କର, ନିଜ ନାମକୁ ସତ୍ୟ କରନ୍ତୁ।”

Verse 32

क्षेप्तुमन्यत्र देवेश स्वतेजोऽत्युग्रमर्हसि । उद्धर्ता सर्वभक्तानां समुद्धर पुरन्दरम्

ହେ ଦେବେଶ! ଆପଣଙ୍କ ଅତ୍ୟୁଗ୍ର ଦିବ୍ୟ ତେଜକୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କ ଉଦ୍ଧାରକ; ତେଣୁ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।

Verse 33

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तो गुरुणा रुद्रो भक्तवत्सलनामभाक् । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा सुरेज्यम्प्रणतार्तिहा

ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର କହିଲେ—ଗୁରୁଙ୍କ ଏପରି ଉକ୍ତି ଶୁଣି ‘ଭକ୍ତବତ୍ସଳ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରୁଦ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଣତଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତିହର।

Verse 34

रुद्र उवाच । प्रीतस्तेहं सुराचार्य्य ददामि वरमुत्तमम् । इन्द्रस्य जीवदानेन जीवेति त्वं प्रथाम्व्रज

ରୁଦ୍ର କହିଲେ—ହେ ଦେବଗୁରୁ, ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରୀତ; ତୁମକୁ ଉତ୍ତମ ବର ଦେଉଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦାନ କରିଥିବାରୁ ତୁମେ ‘ଜୀବ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଅ।

Verse 35

समुद्भूतोऽनलो योयं भालनेत्रात्सुरा सहः । एनन्त्यक्ष्याम्यहं दूरे यथेन्द्रं नैव पीडयेत्

“ହେ ଦେବମାନେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭାଳନେତ୍ରରୁ ଏହି ଦହନଶୀଳ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭବିଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କିଛିମାତ୍ରେ ପୀଡା ନ ଦେବା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହାକୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦେବି।”

Verse 36

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा स करे धृत्वा स्वतेजोऽनलमद्भुतम् । भालनेत्रसमुद्भूतं प्राक्षिपल्लवणाम्भसि

ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର କହିଲେ—ଏପରି କହି ସେ ନିଜ ହାତରେ ନିଜର ଅଦ୍ଭୁତ ଅଗ୍ନିମୟ ତେଜ ଧରିଲା; ଯାହା (ପ୍ରଭୁଙ୍କ) ଭାଳନେତ୍ରରୁ ଉଦ୍ଭବିତ; ତାହାକୁ ଲବଣଜଳରେ ନିକ୍ଷେପ କଲା।

Verse 37

अथो शिवस्य तत्तेजो भालनेत्रसमुद्भवम् । क्षिप्तं च लवणाम्भोधौ सद्यो बालो बभूव ह

ତାପରେ ଶିବଙ୍କ ସେଇ ତେଜ—ଭାଳନେତ୍ରରୁ ଉଦ୍ଭବିତ—ଲବଣ ସମୁଦ୍ରରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲା; ଏବଂ ସତ୍ୱରେ ଏକ ବାଳକ ହୋଇଗଲା।

Verse 38

स जलन्धरनामाभूत्सिन्धुपुत्रोऽसुरेश्वरः । तं जघान महेशानो देवप्रार्थनया प्रभुः

ସେ ‘ଜଲନ୍ଧର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା—ସିନ୍ଧୁର ପୁତ୍ର, ଅସୁରମାନଙ୍କ ଅଧିପତି। ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପ୍ରଭୁ ମହେଶାନ ତାକୁ ବଧ କଲେ।

Verse 39

इत्थं कृत्वा सुचरितं शंकरो लोकशंकरः । अवधूतस्वरूपेण ततश्चान्तर्हितोऽभवत्

ଏହିପରି ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଲୋକମଙ୍ଗଳକାରୀ ଶଙ୍କର ପରେ ଅବଧୂତ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରି ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।

Verse 40

बभूवुः सकला देवाः सुखिनश्चातिनिर्भयाः । गुरुशक्रौ भयान्मुक्तौ जग्मतुः सुखमुत्तमम्

ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭୟ ହେଲେ। ଗୁରୁ (ବୃହସ୍ପତି) ଓ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଭୟମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 41

यदर्थे गमनोद्युक्तौ दर्शनं प्राप्य तस्य तौ । कृतार्थौ गुरुशक्रौ हि स्वस्थानं जग्मतुर्मुदा

ଯାହାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସେମାନେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ, ସେହି ଦର୍ଶନ ପାଇ ଦେବଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର କୃତାର୍ଥ ହେଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଧାମକୁ ଫେରିଗଲେ।

Verse 42

अवधूतेश्वराह्वोऽवतारस्ते कथितो मया । परमेशस्य परमानन्ददः खलदण्डदः

‘ଅବଧୂତେଶ୍ୱର’ ନାମକ ସେହି ଅବତାର ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିଲି—ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ପରମେଶଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ପରମାନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିବା।

Verse 43

इदमाख्यानमनघं यशस्यं स्वर्ग्यमेव च । भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं सर्वकामफलप्रदम्

ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ନିର୍ମଳ, ଯଶଦାୟକ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରଦ ଅଟେ। ଏହା ଦିବ୍ୟ—ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହେଁ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମସମ୍ମତ କାମନାର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 44

य इदं शृणुयान्नित्यं श्रावयेद्वा समाहितः । इह सर्वसुखं भुक्त्वा सोन्ते शिवगतिं लभेत्

ଯେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ନିତ୍ୟ ଏହି ପବିତ୍ର ଉପଦେଶ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ, ସେ ଇହଲୋକରେ ସର୍ବସୁଖ ଭୋଗି ଶେଷେ ଶିବଗତି ପାଏ।